Ruim eens wat minder op: daar knapt je tuin van op

tekst Nicolien van Doorn
datum 15-12-2024
update 31-03-2026

Het hoeft niet overal strak en netjes. Juist rommelhoekjes zijn waardevolle plekken voor insecten en kleine dieren. Laat een deel van je tuin verwilderen en je zult zien hoeveel leven erop afkomt. Onkruid bestaat niet, al staan sommige planten soms niet op de juiste plek. Bijsturen mag, maar alles weghalen hoeft niet.

Toch vinden veel tuiniers dat lastig. We zijn gewend om een tuin te zien als iets dat je controleert en opruimt. Alles wat uit de toon valt, moet weg.

Volgens tuinontwerper en schrijver Suze Peters is dat precies het probleem. “We zijn getraind met het netheidssyndroom: alles wat afwijkt, halen we weg.” Daardoor kijken we vaak niet meer naar wat planten eigenlijk doen.

Wilde planten trekken insecten aan

Wie die reflex loslaat, gaat anders kijken. Wat eerst als storend werd gezien, blijkt ineens waardevol. Wilde planten trekken insecten aan, vertellen iets over de bodem en maken je tuin veerkrachtiger. Het gaat er niet om dat je niets meer doet, maar dat je begrijpt wat er groeit en waarom.

Die manier van kijken vormt de basis van het werk van Suze Peters. Wat begon met een dakterras groeide uit tot een praktijk waarin ze mensen leert anders naar hun tuin te kijken. Niet vanuit controle, maar vanuit nieuwsgierigheid.

“Toen ik begon, wist ik weinig van planten. Ik heb alles gelezen wat ik kon vinden en raakte gefascineerd. Waarom groeit iets ergens wel en ergens niet? Wat zegt dat over je tuin?” Die vragen vormen nog steeds de rode draad in haar werk.

Onkruid uit het verdomhoekje

In haar boeken en cursussen onderzoekt ze waarom planten die we vaak ‘onkruid’ noemen er zijn, en wat ze betekenen. Waarom zitten ze in het verdomhoekje? En als je er meer over weet, kijk je er dan nog hetzelfde naar?

Die omslag is volgens haar hard nodig. Door het gebrek aan wilde planten gaat het slecht met insecten, en dus met de biodiversiteit in onze tuinen. “Als je de achtergrond van planten begrijpt, ga je er anders naar kijken. Dan zie je niet alleen wat er ‘mis’ is, maar ook wat er werkt.”

Met online cursussen helpt ze mensen om die stap te maken. Niet door alles los te laten, maar door gerichter te kijken en te handelen. Minder opruimen, meer begrijpen.

En dat begint vaak met iets kleins: een plant die je laat staan.

Groei & Bloei tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren

Als je tuiniert is vooruitkijken naar de toekomst een must. Bij het tuinieren van de toekomst speelt het klimaat meer dan ooit een belangrijk waarde. Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering. Het Groei & Bloei Tienpuntenplan biedt een leidraad voor enthousiaste tuiniers om klimaatvriendelijk te tuinieren.

Bekijk de tien punten voor klimaatvriendelijk tuinieren