Beplantingsplan: deze 7 planten bloeien nog volop in oktober

Waarom deze plantencombinatie werkt

Wie zei dat het tuinseizoen in oktober voorbij is? Deze border bewijst het tegendeel. Hoe langer je naar de foto kijkt, hoe meer je ziet. De verschillende bloemvormen, bladtexturen en groeiwijzen houden je blik vast.

De foto toont een klein onderdeel van de Wow-border in de Tuinen van Appeltern. Blauw, lila, roze en bruinrood komen steeds terug in de beplanting. De border komt vanaf juli op gang, bereikt zijn hoogtepunt in de nazomer en houdt dankzij de siergrassen, bloemschermen en stevige stengels ook daarna structuur.

De border ligt op een flauwe helling in de zon en is 65 meter lang en 4 meter breed. Gigantisch, maar doordat er met een beperkt aantal soorten is gewerkt, kun je hetzelfde principe ook goed toepassen in jouw achtertuin.

“Het idee was om met een minimum aantal soorten toch een indrukwekkend geheel te maken”, zegt ontwerper Jacqueline van der Kloet. De gebruikte soorten komen steeds terug, maar in wisselende verhoudingen. Dat geeft rust, terwijl het geheel toch spannend blijft.

“Om zoveel mogelijk effect te bereiken heb ik planten gekozen die naast hun bloemen nog iets extra’s hebben", vertelt Jacqueline. Ook in groeiwijze verschillen de planten sterk. De ijzerhard steekt boven de andere soorten uit, maar is zo licht dat de beplanting erachter goed zichtbaar blijft. Het fijne loof van steentijm en vedergras contrasteert met het grovere blad van herfstanemoon en vetkruid.

De aster geeft veel kleur in de nazomer, terwijl de hoge monnikskap voor verticale accenten zorgt. Het vetkruid brengt met zijn stevige groei en brede bloemschermen rust in de losse beplanting. "IJzerhard houdt lang een mooi silhouet en Monnikskap vormt na de bloei leuke zaaddozen.”

Ook voor insecten heeft deze border veel te bieden. Steentijm, ijzerhard, vetkruid en aster leveren in de nazomer en herfst nectar en stuifmeel voor bestuivers, juist wanneer er steeds minder bloeit. Laat je de uitgebloeide stengels en zaadhoofden in de winter staan, dan vinden overwinterende insecten daar bovendien beschutting.

Onderhoud van de border

Knip je de steentijm na de eerste bloei terug, dan volgt vaak later in het seizoen nog een tweede bloei. Knip de andere planten na de bloei niet meteen af. Vedergras, ijzerhard, vetkruid en monnikskap houden lang een mooi wintersilhouet, zodat de beplanting ook in de winter structuur en sierwaarde houdt.

IJzerhard zaait zichzelf gemakkelijk uit, maar dat is in deze losse border juist mooi: de luchtige stengels weven vanzelf tussen de andere planten door. Zaailingen die op een onhandige plek staan, kun je eenvoudig verwijderen of verplaatsen.

De cultivar Aster × frikartii ‘Mönch’ woekert niet zoals sommige andere herfstasters, maar groeit in pollen. Deel de plant eens in de drie à vier jaar om hem vitaal te houden. Herfstanemoon kan zich wel langzaam uitbreiden; steek in het voorjaar uitlopers af als je vindt dat de plant te veel ruimte inneemt.

Zo vertaal je dit borderplan naar je eigen tuin

De oorspronkelijke Wow-border is veel groter dan een gemiddelde border, maar het ontwerpprincipe werkt ook in een kleinere tuin. Kies planten met verschillende hoogtes, bloemvormen en bladstructuren en laat dezelfde soorten op meerdere plekken terugkomen. Zo ontstaat samenhang zonder dat de beplanting strak of voorspelbaar wordt.

Je hoeft in een kleine border niet alle zeven soorten te gebruiken. Kies bijvoorbeeld vier of vijf soorten en laat elke soort minstens twee keer terugkomen. Zet het lagere steentijm en vedergras vooraan of langs een pad. De hogere, transparante ijzerhard kan verspreid tussen de andere planten staan, terwijl herfstanemoon, vetkruid, aster en monnikskap voor kleur en stevige groepen zorgen.

Gebruik de foto en plantenlijst als basis voor je eigen border.

De planten

1. IJzerhard (Verbena bonariensis)
   Eigenlijk is ijzerhard tweejarig, maar omdat hij zich uitzaait, kun je er toch lang plezier van hebben. Deze leuke weefplant houdt lang een mooi silhouet. Voor goede tuingrond.
   Volle zon, hoogte 120–150 cm, bloei juli–oktober, vaste plant, 9 per m²
    
2. Vedergras (Stipa tenuissima)
   Vedergras is goed bestand tegen droogte en het fijne loof houdt tot ver in de winter z’n sierwaarde. Houdt niet van nattigheid.
   Volle zon of halfschaduw, hoogte 40–50 cm, bloei juli–augustus, vaste plant, 5 per m²
    
3. Steentijm (Calamintha nepeta ‘Blue Cloud’)
   Steentijm is een bossige vaste plant waarvan de blaadjes naar munt ruiken. De blauwpaarse bloemen van de cultivar ‘Blue Cloud’ zijn wat sprekender dan van de gewone soort.
   Volle zon, hoogte 15–25 cm, bloei juli–oktober, vaste plant, 7 per m²
    
4. Herfstanemoon (Anemone x hybrida ‘Hadspen Abundance’)
   Deze rijkbloeiende herfstanemoon heeft schaalvormige, dieproze bloemen, waarbij de buitenste bloemblaadjes vaak wat donkerder zijn. Na de bloei verschijnen vaak nog decoratieve zaadpluizen.
   Volle zon of halfschaduw, hoogte 50–60 cm, bloei augustus–oktober, vaste plant, 7 per m²
    
5. Vetkruid (Sedum ‘Matrona’)
   Sedums zijn stevige vaste planten met dik, vlezig blad. De grote, platte bloemschermen houden ook na de bloei hun sierwaarde. ‘Matrona’ heeft grijsgroen blad met een paarsbruine gloed, purperen stelen en zachtroze bloemen.
   Volle zon/halfschaduw, hoogte 50-60 cm, bloei augustus-oktober, vaste plant, 7 per m2
    
6. Aster (Aster frikartii ‘Mönch’)
   Langbloeiende aster met een wat losse groei. De lilablauwe bloemen hebben een geel hartje. Als je hem in mei topt, blijft de plant wat steviger. Houdt van goed afwaterende grond.
   Volle zon, hoogte 50–75 cm, bloei augustus–oktober, vaste plant, 5-7 per m²
    
7. Monnikskap (Aconitum carmichaelii)
   De monnikskap is een van de weinige planten die blauw bloeien in de herfst. Deze vaste plant houdt van humusrijke grond, die niet te droog mag zijn.
   Volle zon of halfschaduw, hoogte 75–100 cm, bloei augustus–oktober, vaste plant, 7–9 per m²

Meer beplantingsplannen

• Beplantingsplan voor een vlinderborder: ook hier bloeit ijzerhard, in een border die bovendien favoriet is bij bijen en vlinders.
• Beplantingsplan voor eenjarigenborder met dahlia's: een border die in de (na)zomer floreert, in een uitbundig, rood kleurenpalet.

Op zoek naar meer inspiratie? Bekijk al onze beplantingsplannen voor borders in zon en schaduw, compleet met plantenlijsten en praktische informatie over kleur, hoogte en bloeitijd.

Dit beplantingsplan verscheen eerder in Groei & Bloei in 2018.