update 19-02-2026
Wormenmest: de krachtigste compost voor je tuin
In de natuur worden alle gevallen bladeren en plantresten gerecycled. Dit kan ook in je eigen tuin door het tuinafval en ongekookt plantaardig keukenafval te composteren. Compost maken met keukenafval en tuinafval is een natuurlijke manier van recyclen die je tuin gezonder maakt.
De verhouding is ongeveer 60% bruin (afgestorven materiaal zoals herfstbladeren) en 40% groen (vers ongekookt GFT afval). Onder groen materiaal vallen bijvoorbeeld groente en fruitresten, gras en koffiefilters, terwijl stro, zaagsel en kleine takjes juist tot het bruine materiaal behoren. Wat water (niet te veel) en een portie geduld levert je na een jaar prachtige gratis voeding voor de grond.
Een composthoop werkt het best als hij luchtig is opgebouwd en voldoende warmte kan vasthouden, want micro-organismen doen het afbraakwerk vooral onder die omstandigheden. Wormen toevoegen versnelt het proces en geeft je compost nog meer voedingswaarde: wormenmest is namelijk enorm goed voor de bodem.
Tips voor succesvol compost maken
Compost is onmisbaar voor de tuin. Compost is, net als speciale compostvaten, kanten-klaar te koop. Zelf compost maken in een eigengemaakte compostbak is veel goedkoper en beter voor het milieu. Een compostbak maken of gebruiken helpt om sneller en netter compost te produceren in je tuin.
Je kunt volstaan met het op een hoop gooien van tuin- en keukenafval, maar het werkt nog fijner om er een speciale voorziening voor te treffen. Voor een goed composteringsproces moet een composthoop of bak minimaal ongeveer één kubieke meter groot zijn.
Hieronder geven we tips voor het succesvol composteren van je tuinafval:
- Voor resultaat moet de bak minimaal 1 m³ zijn.
- Kies een plek in de halfschaduw
- Zorg dat je werktruimte hebt om de composthoop om te zetten, dat wil zeggen: alles ondersteboven keren
- Zorg dat de afvalresten fijn genoeg zijn gemaakt en je een goede mix hebt van groen (groen snoeiafval) en 'bruin' (versnipperde takken en twijgen)
- De composthoop werkt het beste als hij enigszins vochtig en warm blijft.
Wat mag wel en niet op de composthoop is belangrijk om te weten, omdat verkeerd materiaal het composteringsproces kan vertragen.
Gooi geen gekookte etensresten, vet, vlees of kattenbakkorrels op de composthoop, want die verstoren het proces of trekken ongedierte aan.
Meer weten over composteren? Lees nog meer tips voor het maken van een compostbak.
Zelf bladaarde maken
Heb je geen plek voor een composthoop? Dan is het nog steeds eenvoudig om het afgevallen blad in de herfst op te sparen en er bladaarde van te maken. Bladaarde maken is een eenvoudige vorm van composteren en ideaal voor kleine tuinen. Het scheelt je veel kliko's vol aan de weg zetten en verandert vanzelf in 'het zwarte goud van de tuin'.
- Maak twee vakken van kippengaas van ongeveer 1 x 1 meter
- Verzamel het blad bij vochtig, regenachtig weer met de hark; je neemt dan wat bovenste grond- en humusdeeltjes mee die veel bodemleven bevatten
- Gooi zo’n 20 centimeter blad in het ene gaasvak en strooi het af met een dun laagje grond
- Doe dat nog een paar keer en stamp het elke keer goed aan zodat het een vast geheel wordt. Hierdoor zal het blad gaan fermenteren. Tijdens dit proces breken schimmels en bacteriën het blad langzaam af tot voedzame humus.
- Schep het materiaal na een half jaar in de naastgelegen bak. Plakken van blad maak je los en meng je wat door elkaar
- Stamp het geheel nu niet aan, zodat er zuurstof bij kan. Nu begint het composteringsproces
- Na drie maande kun je het geheel nog een keer omscheppen en daarna heb je prachtige bladaarde voor in je tuin!
Klimaatvriendelijk tuinieren voor compost
Als je tuiniert is vooruitkijken naar de toekomst een must. Bij het tuinieren van de toekomst speelt het klimaat meer dan ooit een belangrijk waarde. Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering. Het Groei & Bloei Tienpuntenplan biedt een leidraad voor enthousiaste tuiniers om klimaatvriendelijk te tuinieren.
