tekst Janneke Klunder
datum 03-07-2024
update 10-04-2026
Droogtebestendige tuin
Vijftien jaar, zo oud is de prairie- en steppetuin met heel veel grassen die Lianne Pot heeft in haar eigen achtertuin. Juist dit soort beplanting laat goed zien welke planten zich ook in droge zomers staande houden.
Cruciaal voor een gezonde, droogtebestendige tuin die weinig onderhoud vergt, is de start.
Lianne: “Mensen willen vaak niet veel werk aan een tuin, ze willen een soort plantengemeenschap. Meestal worden planten voor vier of vijf jaar neergezet en daarna gedeeld en verplaatst."
"Maar het is juist veel beter om de grond met rust te laten en planten te bedenken die niet gedeeld hoeven worden. Dat doe ik in mijn eigen tuin ook niet: ik maai één keer per jaar, geef geen water en voeding en ik deel niks. Die planten moeten het zelf een beetje uitvechten met elkaar. Maar je moet er wel heel goed over nadenken welke planten je kiest.”
Ze raadt aan vooral te kijken naar de functie die een plant heeft.
“Begin met minimaal 10 vierkante meter en kies zeven of acht planten per vierkante meter. Meng verschillende functies door elkaar in verschillende hoeveelheden. Hoe ziet een plant eruit en hoe ontwikkelt hij zich? Kan hij als structuurplant, solitair of is het een vuller? Er zijn er die meerdere seizoenen overbruggen qua kleur of vorm. En wil je zo nu en dan meer dynamiek in de beplanting?”
Planten die tegen droogte kunnen
Het grote voordeel van prairieplanten is dat ze een diep wortelgestel hebben waarmee ze zelf op zoek gaan naar water en voeding. Daardoor zijn ze beter bestand tegen droge periodes.
“Ze zijn heel sterk. Ik zag in onze hete zomers dat Europese soorten het lastiger hadden dan prairiesoorten. Ik heb een gemengde tuin met inheems en uitheems, dus ze moeten concurreren met elkaar. Dan zie je dat de prairieplanten winnen. Je kunt ze gebruiken omdat er meer droge periodes komen. Wat is daar op tegen, als prairieplanten vooral voordelen hebben?”
Mix van planten voor een sterke, droogtebestendige tuin
Lianne benadrukt dat een mix van planten erg belangrijk is voor succes én de biodiversiteit.
“Er wordt veel aandacht besteed aan wilde planten, maar gecultiveerde planten trekken ook veel bijen aan. Het is zo belangrijk dat die ook gebruikt worden. Niet alle bijen zijn zo kieskeurig."
Ik heb het hier volstaan met allemaal gecultiveerde soorten als Sedum, Veronicastrum, Aster; er komen echt verschrikkelijk veel bijen op af. We moeten niet denken dat we alleen maar inheems kunnen gebruiken, dat is echt niet waar."
"Ik denk dat die menging heel goed is. De soorten die ik uitgekozen heb, zijn de soorten waar ik in de loop der jaren helemaal door geboeid ben geraakt: prairieplanten en planten die in een plantengemeenschap heel goed gedijen.”
De expert
Lianne Pot is beplantingsontwerpster met een passie voor siergrassen, prairietuinen en plantengemeenschappen. Ze heeft een kwekerij, prairie- en steppetuin. Meer info: www.siergras.nl
1. Poa labillardierei
"Vormt hoge, brede pollen. Krijgt in het voorjaar smal, rolrond, blauw- tot grijsgroen blad en fijne aren die boven het blad uitsteken. Poa heeft een mooi groen winterbeeld en hoeft jaren niet te worden geknipt. Een uitstekende structuurplant die je goed solitair of in groepen kunt gebruiken. Omdat de plant niet wordt afgeknipt en jarenlang kan blijven staan, is het ook een goede plant voor CO2-opslag."
Herkomst: Australië
Pluspunt: doorstaat droogte glansrijk en verdraagt ook nattere omstandigheden.
Minpunt: kan (te) groot worden voor in een kleinere tuin en kan er rommelig uit gaan zien als hij jaren niet is geknipt.
Hoogte: 100-150 cm
Biodiversiteit: vogels eten van de zaden.
2. Sedum telephium ‘Karfunkelstein’
"Een sterk vetkruid waarvan het loof in de loop van het seizoen steeds mooier rood verkleurt; prachtige donkerrode bloemen en blad. Rijkbloeiende drachtplant met grote hoeveelheden nectar en stuifmeel. Dit was een van de laatste rassen die de bekende Duitse kweker en filosoof Ernst Pagels nog benaamd heeft voordat hij stierf. Als het van hem komt, weet je dat het een goede soort is."
Herkomst: Duitsland
Pluspunt: vetkruid heeft weinig water en voeding nodig en is daarom geschikt voor daken.
Minpunt: oubollig imago door de vele oudere soorten die ‘omvallen’; deze Sedum valt absoluut niet om.
Hoogte: 40-50 cm
Biodiversiteit: drachtplant met grote hoeveelheden nectar en stuifmeel.
3. Amsonia hubrichtii
"Unieke, smalbladige, naaldvormige plant met opgaande groeiwijze en zachtblauwe bloemetjes. Amsonia hubrichtii is zeer langlevend en kan erg goed tegen droogte. Na de bloei houdt-ie prachtig groen en aaibaar loof, dat ook weer mooi goudgeel verkleurt in het najaar."
Herkomst: Noord-Amerika
Pluspunt: is zeer langlevend.
Minpunt: wordt niet altijd soortecht aangeboden, dus opletten dat je de juiste krijgt.
Hoogte: 60-80 cm
Biodiversiteit: hoeft niet gedeeld of verplant te worden waardoor de bodem niet wordt beroerd.
4. Pycnanthemum pilosum
"Een wat bossige, smal recht opgaande plant die bloeit met kleine witte tot lichtroze bloemetjes in kransjes rond de steeltjes. Het blad is opvallend grijsgroen behaard en biedt bescherming tegen fel zonlicht en uitdrogende wind. Zo weert deze plant zich tegen sterke klimaatschommelingen. Een aromatische plant; inheemse Amerikanen gebruikten hem al bij verkoudheid, griep en hoest. Zowel bladeren als bloemknoppen zijn te gebruiken in soepen en als muntthee."
Herkomst: Noord-Amerika
Pluspunt: ruikt naar pepermunt en de zaden blijven tot in het voorjaar decoratief.
Minpunt: geen.
Hoogte: 50-70 cm
Biodiversiteit: de nectarrijke bloemen zijn erg geliefd bij vlinders en bijen.
5. Sporobolus heterolepis
"Elegant prairiegras met fijne, unieke bladstructuur. De overhangende halmen dragen duizenden ‘pareltjes’ en komen goed boven het blad uit. Op warme dagen komt er een vanillegeur vrij en hij behoudt ’s winters zijn structuur. Een langlevende bodembedekker die als groep geplant kan worden of gecombineerd met laatbloeiende vaste planten."
Herkomst: Amerika
Pluspunt: kunnen jaren op hun plek blijven staan zonder dat het hart kaal wordt; kunnen veel droogte verdragen.
Minpunt: groeit erg langzaam.
Hoogte: 50-75 cm
Biodiversiteit: vogels eten van de zaden.
6. Andropogon gerardii
"Deze plant heb ik in het echt gezien in de Konza Prairie (Kansas, VS), waar het zeer droog is. Omdat hij metersdiep wortelt en zelf op zoek gaat naar water en voeding, overleeft hij gemakkelijk. Een sierlijke plant waarvan het blauwgrijze blad in de herfst roodbruin kleurt. De aren zijn goed te drogen en worden verwerkt in droogboeketten. Er zijn mooie soorten in omloop, zoals Andropogon hallii ‘JS Purple Konza’ met een prachtige oranje bloeikleur."
Herkomst: Noord-Amerika
Pluspunt: kan erg goed tegen droogte en ook nattigheid wordt verdragen.
Minpunt: begint pas te groeien als de bodem is opgewarmd, meestal vanaf mei.
Hoogte: 150-200 cm
Biodiversiteit: vogels eten van de zaden.
7. Eryngium yuccifolium
"Het smalle, gezaagde maar niet stekelige blad bloeit met een kleine groen-witte bloeiwijze. Hij verliest zijn blauwgrijze blad, maar blijft lang mooi in najaar en zelfs winter. Dankzij het opvallende blad is Eryngium yuccifolium goed te combineren tussen lagere grassen. Zo heb ik hem veel gezien in de echte prairie. De wortels werden door inheemse Amerikanen en pioniers gebruikt bij leverproblemen en slangenbeten. Vandaar de Engelse naam Rattlesnake master."
Herkomst: Amerika
Pluspunt: eenmaal in bloei blijven de rozetten tot ver in de winter aan de plant zitten.
Minpunt: houdt van goed gedraineerde grond in de zon.
Hoogte: 40-120 cm
Biodiversiteit: trekt veel insecten, waaronder bijen, kevers, vlinders en wespen.
8. Baptisia
"Erg mooie, robuuste, lupineachtige plant met zeer aantrekkelijk blauwgrijs blad. Niet alleen de bloemen, maar zeker ook de opgeblazen zaaddozen zijn zeer de moeite waard. De plant gaat jaren mee. Baptisia is sterk en honkvast, zelfs zo dat je hem beter niet kunt verplaatsen. Baptisia australis ‘Dutch Chocolate’ bloeit roze-bruin en is compact. De donkerpaarse zaaddozen blijven lang aan de plant hangen."
Herkomst: Noord-Amerika
Pluspunt: sterke en droogtebestendige plant.
Minpunt: eenmaal geplant is het lastig en vervelend voor de plant om hem te verplanten; de plant komt langzaam (vanaf juni) op gang.
Hoogte: 80-90 cm
Biodiversiteit: hoeft niet gedeeld of verplant te worden waardoor de bodem niet wordt beroerd.
