Een krans voor elk seizoen: maak van je herfstkrans een kerstkrans

Materialen uit de pluktuin: bloemen met mooie zaaddozen

Harma plukte alle materialen uit haar eigen tuin en uit de pluktuin die ze met bloemschikvriendin Ina Doornbos onderhoudt. In de pluktuin kijken ze altijd vooruit. Belangrijk zijn bloemen die na de bloei mooie zaaddozen krijgen, zoals Asclepia en Crocosmia.

De tuin levert steeds weer heel veel materialen voor volgende werkstukken. De oogst wordt bovendien gul gedeeld: op de dahliatuin van de vereniging worden tientallen boeketten voor ondersteunende leden gemaakt en zelf geeft ze vaak bloemen weg in de buurt. "Bloemen zijn altijd wel mijn ding geweest. Als ik in een bloemenzaak iets zag dat ik zelf ook wilde maken, knutselde ik net zo lang tot ik het voor elkaar had."

Seizoenskrans maken: het stappenplan van Harma de Bie

Dit heb je nodig

Gereedschap

• scherp mesje
• bloemenschaar
• lichtgroen touw
• ijzergaren

Voor de basis

• buigzame rozentak
• 2 à 3 buigzame clematistakken (of ook rozentakken)
• takken van olijfwilg (Elaeagnus) of eucalyptus
• bloemschermen van hortensia (Hydrangea)
• visjesgras (Chasmanthium latifolium)
• zaaddozen van juffertje-in-’t-groen (Nigella)

Gebruikte bloemen en planten

• Herfstkrans: takken van de lampionplant (Physalis), bloemtrossen van hemelsleutel (Sedum)
• Kerstkrans: takken van klimroos met rozenbottels, dennenappels, prachtriet (Miscanthus), ranken met vruchten van Diplocyclos

Zo maak je de basiskrans

1. Buig een soepele rozentak tot een cirkel met de gewenste omvang van je krans en draai de uiteinden om elkaar heen. Draai er vervolgens nog twee of drie rozen- of clematistakken omheen. Laat het begin van iedere nieuwe tak voorbij de vorige verbinding vallen.
2. Draai takken van olijfwilg of eucalyptus in dezelfde richting om de ring. Begin telkens bij de onderkant van een tak en draai het uiteinde mee. Voeg takken toe tot de krans voldoende volume heeft.
3. Bind hortensiapluimpjes achter elkaar aan een touw tot een slinger en draai deze tussen de takken.
4. Maak met ijzergaren bundeltjes van het visjesgras en de zaaddozen van juffertje-in-’t-groen, knip de stelen kort: zet ze aan een lange draad en bind ieder volgend bundeltje iets lager vast.
5. Draai ook deze slinger in de krans.
6. De zo ontstane basiskrans kun je telkens opnieuw gebruiken.

Herfstkrans met sedum en lampionnetjes

1. Voor de herfstversie draai je takken van de lampionplant in dezelfde richting mee.
2. Steek bloemtrossen van hemelsleutel (Sedum) tussen de takken, eveneens met de draairichting mee.
3. Knip uitstekende stelen af met de bloemenschaar.

Kerstkrans met dennenappels en Diplocyclos

1. Verwijder de lampionplant en de hemelsleutel uit de basiskrans. Verwijder eventueel de gekrulde bladeren van de olijfwilg en draai eucalyptustakken in de krans.
2. Draai takken van klimroos met bottels in de krans; kortere steeltjes met bottels kun je in de krans steken.
3. Bind dennenappels achter elkaar aan natuurlijk touw en draai de slinger om de krans. Maak een slinger van Miscanthus-pluimen door bundeltjes aan een lange draad ijzergaren te binden en draai deze in de krans.
4. Verwerk de slinger met Diplocyclos-vruchten, deze zullen langzaam verkleuren van groen naar rood.

Pytsje Kuiken: een takkenkrans zonder steekschuim

Op weg naar haar werk ziet de Apeldoornse Pytsje Kuiken (66) een grote tak liggen, uit een dikke plataan gewaaid. Die wil ze hebben! Hij is zo groot dat-ie niet eens in de auto past; er moet ter plaatse gezaagd worden. Thuis worden de grillige vertakkingen de basis van een krans van zo’n 70 centimeter. Voor binnen heeft ze er geen plek voor, dus staat hij op de tuintafel.

Een krans voor later: takkenkrans maken zonder steekschuim

De gevonden plataantak was echt een gelukje en gaf de richting aan, maar daarmee lag de uiteindelijke vorm nog niet vast. "Tuurlijk heb je een idee, want je moet ook je materialen verzamelen. Er is altijd wel iets van een basisidee, en vandaaruit groeit het steeds verder." In dit geval lopen de takken omhoog en alle richtingen op. "Prachtig die grilligheid, ik houd heel erg van die natuurlijke eenvoud."

Oase verfoeit Pytsje. "Voordeel van geen steekschuim gebruiken is dat je dan niet die dikke plak onderin hoeft weg te werken. Dat komt de transparantie van het bloemschikwerk altijd ten goede."

Van kerstkrans terug naar kale takkenkrans: glazen buisjes met tulpen

In de eerste versie van de takkenkrans verwerkte Pytsje onder meer lampionnetjes van Physalis. Voor haar had die winterse krans al iets van kerst. Maar met rozemarijn uit haar tuin kreeg de krans alsnog een uitgesprokener kerstaccent. "En met de lange dennennaalden van de Pinus pinea kun je ook mooie kerstachtige accenten maken."

Na december, wanneer het groen is ingedroogd en de lampionnetjes ook op hun retour zijn, haalt Pytsje ze er weer uit, tot de kale takkenkrans overblijft. Dan kunnen er opnieuw seizoensmaterialen bij. Ze verheugt zich al op glazen waterbuisjes met tulpen. "Je kunt er echt alle kanten mee op."

Takkenkrans maken: het stappenplan van Pytsje Kuiken

Dit heb je nodig

Gereedschap

• grote takkentang
• grote snoeischaar
• klein draadschaartje
• grote stopnaald
• gewone schaar

Voor de basis

• een grote (plataan)tak, hier met bollen
• groen bindwire
• touw (eventueel, voor een ophanglus)
• jutedraad
• pastelkrijt voor de snijvlakken van de takken

Gebruikte bloemen en planten

• Herfstkrans: judaspenning (Lunaria), hortensiabloemen, tamme kastanjes, kardinaalsmuts (Euonymus), appels, enkele spitse rozenbottels, een rank Duitse pijp (Aristolochia macrophylla), enkele rankjes Clematis met zaadpluizen
• Kerstkrans: rozemarijntakken, oranje lampionnetjes (Physalis), langwerpige dennenappels

Zo maak je de takkenkrans

1. Maak de plataantakken met de takkentang en snoeischaar op maat en vorm er een open krans van.
2. Bind de takken met groen bindwire aan elkaar. Laat de grillige vertakkingen en de bollen zichtbaar.
3. Kleur desgewenst de snijvlakken van de takken met pastelkrijt. Het kan ook met as, maar Pytsje houdt van kleur.

Herfstkrans met appel en hortensia

• Bind, wikkel of klem judaspenning, hortensia’s, tamme kastanjes, kardinaalsmuts, rozenbottels, de rank Duitse pijp en plukjes Clematis-pluis tussen de takken. Klem ook de appels ertussen.

Kerstkrans met lampionnetjes en rozemarijn

1. Rijg de lampionnetjes met de stopnaald aan jutedraad tot een slinger en wikkel die rond de krans.
2. Voeg takken rozemarijn en dennenappels toe. Bind ze met groen bindwire aan de takken of klem ze ertussen.
3. Maak eventueel, als je de krans wil ophangen, een lus van touw.

Wisselen van seizoen: zo pas je je krans aan

1. Haal de ingedroogde rozemarijn, appels en oude lampionnetjes weg; laat de plataantakken als basis intact.
2. Verwijder of hergebruik wat van de vorige versie nog geschikt is.
3. Bind of klem verse seizoensmaterialen tussen de takken.

Meer herfst- en kerstinspiratie

Benieuwd naar meer herfstschikkingen? Deze vind je op de speciale overzichtspagina. Op deze pagina vind je alle kerstschikkingen.