tekst Julia de Laat
beeld iStock
Grote kans dat je de geelpoothoornaar, voorheen bekend als Aziatische hoornaar, in je tuin tegenkomt. Sinds de eerste waarnemingen in 2017 heeft deze invasieve wesp zich in hoog tempo over Nederland en België verspreid.
In Nederland steeg het aantal gemelde nesten van 2.204 in 2024 naar meer dan 10.000 in 2025. In Vlaanderen ging het van 242 gemelde nesten in 2021 naar ruim 26.000 in 2025.
Slecht nieuws voor bijen
De grote opkomst van de geelpoothoornaar is geen goed nieuws voor onze bestuivers. De geelpoothoornaar eet namelijk bijen en andere insecten. Vooral rond bijenkasten kan hij grote aantallen honingbijen aanvallen, maar ook hommels en wilde bijen zijn hun leven niet meer veilig.
De geelpoothoornaar heeft in Europa nauwelijks natuurlijke vijanden die zijn opmars kunnen afremmen. Waar eerder nog geprobeerd werd het beestje volledig uit te roeien, is dat inmiddels niet meer haalbaar.
We zullen er dus mee moeten leren leven. En dat betekent ook: opletten voordat je de snoeischaar of heggenschaar in een haag of boom zet.
Hoe herken je de geelpoothoornaar?
In Europa kom je alleen de donkere variant van de geelpoothoornaar tegen. Deze is opvallend zwart en heeft juist niet de typische geel-zwarte strepen van een wesp.
De geelpoothornaar heeft een zwart borststuk en een grotendeels zwart achterlijf met een brede oranjegele band. De poten zijn zwart met gele uiteinden: daaraan dankt hij zijn naam.
Ook het gezicht is geel-oranje. De Europese hoornaar is veel geler, met meerdere zwarte tekeningen op het achterlijf en een roodbruine kop en borststuk. Daardoor zijn de twee soorten goed uit elkaar te houden.
Tip: met de app ObsIdentify kun je de geelpoothoornaar prima herkennen.
Links de geelpoothoornaar, rechts de Europese hoornaar. De geelpoothoornaar is veel donkerder, met een brede oranjegele band op het achterlijf en gele uiteinden aan de poten. (beeld Wiki Commons, iStock)
Hoe herken je het nest van de geelpoothoornaar?
De geelpoothoornaar leeft in een nest dat tot wel een meter breed kan zijn, waarin duizenden hoornaars kunnen leven. Een nest vind je meestal in boomtoppen, meer dan tien meter hoog. Maar ook in hagen, struiken, spouwmuren, onder dakranden, daknokken, in schuren, gevels en onder balkons leeft deze hoornaar graag.
Juist nesten laag in hagen en struiken kunnen bij het snoeien gemakkelijk over het hoofd worden gezien. In het najaar worden nesten vaak ineens beter zichtbaar, doordat het blad van bomen en struiken valt.
Kijk daarom voordat je begint te snoeien eerst rustig naar de plant of haag. Check of je geelpoothoornaars ziet of continu gezoem hoort.
Vliegen ze steeds naar dezelfde plek in een boom, struik, muur of dakrand? Dan zit er waarschijnlijk een nest. Zie je een grijze of beige massa tussen de takken hangen? Bingo, een hoornaarsnest.
Nest van een geelpoothoornaar
Wat doe je als er een nest van de geelpoothoornaar in je tuin zit?
Als je een nest hebt gespot, blijf dan uit de buurt en verstoor de bewoners niet. De hoornaars zijn gevoelig voor geluiden en trillingen. Stop direct met snoeien of zagen en leg elektrisch gereedschap stil. Wacht ook met gras maaien tot een later moment.
Probeer het nest niet zelf te verwijderen, maar schakel een gespecialiseerde bestrijder in. Zoek naar een gecertificeerde ongediertebestrijder die ervaring heeft met de geelpoothoornaar.
Besproei het nest nooit met een waterstraal of bestrijdingsmiddelen en steek het niet in brand. Daarmee verstoor je het nest, waarna de hoornaars massaal kunnen aanvallen en steken.
Houd tot die tijd voldoende afstand, minimaal drie meter, maar liefst vijf of meer. Zet de omgeving af om te voorkomen dat ook anderen te dichtbij komen. Houd de ramen en deuren dicht totdat het nest is weggehaald.
Hoe meer nesten we op tijd verwijderen, hoe langzamer de geelpoothoornaar zich verder zal verspreiden. Als een nest niet wordt weggehaald, ontstaan daaruit in het volgende jaar gemiddeld 8,6 nieuwe nesten.
De geelpoothoornaar herken je aan zijn donkere lichaam, oranje band op het achterlijf en gele uiteinden aan de poten
Wat doe je als geelpoothoornaars aanvallen?
Heb je tijdens het snoeien een nest verstoord en komen de hoornaars op je af? Maak dat je wegkomt.
- Wend je gezicht af van het nest en bescherm je gezicht en nek met je handen en armen.
- Buig iets voorover en ga zo snel mogelijk weg van het nest. Blijf niet stilstaan.
- Maak geen wilde slaande bewegingen. Dat kan de hoornaars extra agressief maken.
- Sla een hoornaar niet dood. Daarbij kan een alarmferomoon vrijkomen dat andere hoornaars alarmeert en agressief maakt.
- Spring niet in het water: de hoornaars kunnen boven het water blijven wachten.
- Ga als dat kan zo snel mogelijk een huis, schuur of auto in en sluit ramen en deuren.
Hoe maak je je tuin minder aantrekkelijk voor de geelpoothoornaar?
Ruim rottend fruit op en laat dierlijke etenswaren niet buiten staan. Geelpoothoornaars jagen niet alleen op bijen, hommels, zweefvliegen en vlinders, maar komen ook af op bloemen, rijp fruit, rottend vlees, vis en schaaldieren.
Als je dan toch hoornaars hebt, kun je een val in je tuin plaatsen. Kies voor een selectieve val: groot genoeg voor geelpoothoornaars, maar te klein voor Europese hoornaars, bijen en andere kleine, nuttige insecten.
Femke Lampe-Braun, directeur van Groei & Bloei, testte een hoornaarval en deelde haar ervaring op Instagram.
Geelpoothoornaar gezien? Meld hem bij Waarneming
Zie je een geelpoothoornaar of ontdek je een nest? Meld je waarneming dan via Waarneming.nl.
