Het Instagram-account Onderhoudsarmoe publiceert foto's van versteende tuinen die eerder groen waren
tekst Merijn Henfling
beeld Onderhoudsarmoe
datum 23-11-2026
De Britse krant The Guardian berichtte afgelopen maand over een opvallend onderzoek naar groene voortuinen. Onderzoekers van de University of East London en de University of Surrey bekeken hoe de inrichting van een voortuin de luchtkwaliteit beïnvloedt.
Ze vergeleken voortuinen met veel beplanting, tuinen met voornamelijk gras en volledig verharde tuinen in twee Londense wijken. De tuinen lagen op ongeveer 10 tot 15 meter van drukke wegen.
Een jaar lang onderzochten ze hoeveel fijnstof er in de tuinen aanwezig was en hoe warm het er werd. Ze keken daarbij naar verschillende soorten fijnstof, waaronder de allerkleinste deeltjes die diep in je longen kunnen doordringen.
Tot 70% minder fijnstof
De verschillen waren enorm. Tuinen met hagen, struiken en andere beplanting hadden de schoonste lucht. In de zomer werd in de groenste voortuin tot wel 70% minder fijnstof gemeten dan in betegelde voortuinen.
Ook in de winter maakte beplanting een groot verschil. In een groene voortuin werd ongeveer een derde minder van het allerkleinste fijnstof gemeten dan in twee betegelde tuinen.
Hoe werkt dat? Bladeren en takken vangen fijnstof op uit de lucht. Hagen en struiken vormen bovendien een groene barrière tussen het verkeer en het huis. Ze beïnvloeden hoe vervuilde lucht zich verspreidt. Vooral de dichtheid en opbouw van de beplanting spelen daarbij een rol.
Volgens onderzoeksleider Prashant Kumar kan een groene voortuin ook de luchtkwaliteit binnenshuis verbeteren, vertelt hij aan The Guardian. Als er direct voor het huis minder fijnstof in de lucht zit, is het volgens hem aannemelijk dat er ook minder vervuilde lucht naar binnen komt.
Van grasveld naar grintbak
Tot 6 graden warmer
De onderzoekers keken ook naar de temperatuur in de voortuinen. Daar waren de verschillen al net zo opvallend. In de zomer was het in betegelde voortuinen tot 6 graden warmer dan in tuinen met veel beplanting.
Hagen, struiken en bomen zorgen voor schaduw en verkoelen de lucht doordat ze water verdampen. Tegels houden juist warmte vast en geven die langzaam weer af, waardoor het ook 's avonds langer warm blijft.
Volgens de onderzoekers kunnen groene voortuinen daarom juist tijdens hete zomers veel verschil maken, vooral tijdens warme nachten.
Nederlandse tuinen voor bijna de helft versteend
De uitkomsten zijn ook voor Nederland interessant. Uit een analyse die Centraal Beheer in juni 2026 publiceerde, blijkt dat Nederlandse tuinen gemiddeld voor 46,5% uit verharding bestaan. Bijna één op de vijf tuinen is zelfs voor meer dan driekwart versteend.
De verzekeraar analyseerde gegevens van ongeveer 5 miljoen woningen met een eigen tuin. In totaal ligt er naar schatting ruim 1.100 vierkante kilometer aan verharding in Nederlandse tuinen. Er zijn flinke verschillen: in Overijssel zijn tuinen gemiddeld voor 62% verhard, in Utrecht voor 42%.
Waar liggen de meeste tegels?
Nederlandse tuinen zijn gemiddeld voor 46,5% versteend, maar in sommige gemeenten ligt dat percentage veel hoger. Dit zijn de 10 gemeenten met de meest versteende tuinen:
-
Zwartewaterland (83,8%)
-
Urk (78,4%)
-
Staphorst (77,1%)
-
Enkhuizen (77%)
-
Meppel (75%)
-
Rucphen (73,2%)
-
Edam-Volendam (73,2%)
-
Almelo (72,8%)
-
Tilburg (72,3%)
-
Zwolle (70,9%)
Bron: Versteende tuinen, Centraal Beheer
Van levendige voortuin naar jeu de boule-baan
Wat levert vergroenen op?
Gelukkig kan ook een kleine ingreep al verschil maken. Volgens het RIVM kan de gevoelstemperatuur in de schaduw van een boom op warme dagen 10 tot 15 graden lager liggen dan in de volle zon. En door tegels te vervangen door planten kan regenwater makkelijker de grond in zakken. Alle reden dus om tegels te vervangen door groen.
Lees ook Tegel eruit, plant erin: maak je stoep groener en koeler