Let op: Dit artikel is een momentopname van juni 2026. De Unielijst wordt regelmatig aangevuld. Raadpleeg voor de meest actuele lijst altijd nvwa.nl.
tekst redactie Groei & Bloei
update 27-06-2026
Doe dit vooral niet:
- niet zomaar maaien
- niet spitten of hakken
- geen wortels of stengels op de composthoop
- niet in de groenbak
- geen grond met wortelresten verplaatsen
Heb je Japanse duizendknoop in je tuin ontdekt, dan zakt de moed je misschien even in de schoenen. Logisch: de plant heeft geen fijne reputatie. Hij groeit hard, komt makkelijk terug en kan zich verspreiden via piepkleine stukjes wortel of stengel.
Toch is paniek niet nodig. Blijf rustig, en neem de tijd om een plan van aanpak te bedenken. Voorkom dat de plant zich verspreidt.
Japanse duizendknoop in je tuin: wat nu?
Allereerst: je bent niet verplicht om de plant uit je tuin te verwijderen. Hij mag blijven staan. Maar je moet wel voorkomen dat hij zich verder verspreidt. En dat is nog niet zo makkelijk, want Japanse duizendknoop vermeerdert zich razendsnel via de wortels en stengels.
Zelf met een spitvork aan de slag gaan, is contraproductief. Een stukje wortelstok van een paar gram, of een stengeldeel met een knoop, kan al genoeg zijn om ergens anders opnieuw uit te lopen.
Gooi resten in een goed afgesloten zak bij het restafval, niet in de groenbak en nooit op de composthoop. Heb je veel materiaal, vraag dan bij je gemeente of milieustraat hoe je het veilig kunt afvoeren.
Wil je de plant toch (laten) verwijderen? Reken op jaren werk. De wortels zitten diep; zelfs een achtergebleven stukje wortel groeit opnieuw uit. Consequent terugsnijden put de plant langzaam uit, maar vraagt volharding.
Staat er veel? Dan is het slim een bedrijf in te schakelen dat hierin gespecialiseerd is. Een overzicht van bestrijdingsmethoden staat op de website van het Kennisnetwerk Invasieve Exoten.
Hoe herken je de Japanse duizendknoop?
De Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) groeit 1 tot 3 meter hoog en is aan meerdere kenmerken te herkennen:
- holle, rechtopstaande stengels met roodbruine vlekken
- eironde, ietwat leerachtige bladeren zonder haren aan de onderkant, 10 tot 15 cm lang
- kleine crème-witte, soms lichtroze bloemen van juli tot en met september
Bloeiende Japanse duizendknoop (beeld NVWA)
Stengel van de Japanse duizendknoop (beeld NVWA)
Waarom is de duizendknoop zo'n probleem?
De plant groeit tot 10 centimeter per dag en wordt uiteindelijk meer dan 3 meter hoog. Hij loopt vroeg in het voorjaar uit en vormt snel een gesloten bladerdek dat andere planten verdringt. Dat heeft ook gevolgen voor ongewervelde dieren die afhankelijk zijn van die planten.
Daarnaast kan de duizendknoop flinke schade aanrichten aan funderingen, verhardingen en rioleringen. De wortels zijn opmerkelijk zacht en flexibel en groeien door bestaande scheuren in asfalt, beton of metselwerk heen.
De meeste wortels zitten binnen 50 centimeter onder de grond, maar bij een lage grondwaterstand kunnen ze 3 meter diep gaan, soms zelfs 7 meter. Dat maakt volledig verwijderen bijna onmogelijk.
Duizendknoop bij de buren: wie is verantwoordelijk?
Groeit Japanse duizendknoop vanuit de tuin van je buren jouw tuin in? Ga dan eerst in gesprek. De eigenaar van de grond waar de plant vandaan komt, moet verdere verspreiding zoveel mogelijk voorkomen.
Je kunt je buren dus vragen om maatregelen te nemen, liefst samen met jou, want bestrijding werkt alleen als alle groeiplekken tegelijk worden aangepakt.
Kom je er samen niet uit, dan kun je advies vragen bij je gemeente of juridisch loket. In het uiterste geval kun je juridische stappen overwegen.
Moet je Japanse duizendknoop melden?
Zie je Japanse duizendknoop in de openbare ruimte, langs een watergang of op een plek waar hij schade kan aanrichten? Meld dit dan bij de beheerder van die plek: meestal de gemeente, het waterschap, de provincie of Rijkswaterstaat. Vaak kan dat via de meldingspagina van je gemeente.
Je kunt de groeiplaats ook doorgeven via Waarneming.nl. Zulke waarnemingen helpen om de verspreiding beter in kaart te brengen.
Hoe komt de duizendknoop hier?
De Japanse duizendknoop is zo'n 200 jaar geleden vanuit Azië naar Europa gehaald. De plant verwilderde, maar ontwikkelde zich pas de afgelopen decennia als een plaag.
De belangrijkste oorzaak: het dumpen van tuinafval met resten van wortels en stengels. Zelfs een minuscuul stukje is genoeg voor een nieuwe groeiplek.
Wat is de Unielijst?
De Unielijst is een Europese lijst van invasieve exoten waarvoor een verbod geldt op bezit, handel, kweek, transport en import. Soorten op de lijst mogen niet worden vermenigvuldigd of uitgewisseld, en mogen zich niet verspreiden in de natuur.
De lijst is dynamisch: op basis van risicobeoordeling kunnen soorten worden toegevoegd. In 2016 stonden er veertien planten op. Nu zijn dat er tientallen, en in de lijn der verwachting komen er de komende jaren meer bij. De Japanse duizendknoop, de Sachalinse duizendknoop en de basterdduizendknoop zijn in 2025 toegevoegd.
Wat betekent de Unielijst voor tuiniers?
Heb je een plant in je tuin die op de lijst staat? Dan mag je hem laten staan. Je mag hem alleen niet vermeerderen, verkopen of weggeven. Wissel stekjes of zaad van deze planten dus niet uit. En geef ze geen kans om zich te verspreiden in de natuur: gooi resten altijd bij het restafval, nooit op de composthoop of in het water.
Planten voor de tuin op de Unielijst
Dit zijn de planten op de Unielijst die voor tuiniers relevant zijn:
Landplanten
- Afghaanse duizendknoop (Persicaria wallichii)
- Amerikaans bezemgras (Andropogon virginicus)
- Ballonrank (Cardiospermum grandiflorum)
- Basterdduizendknoop (Fallopia x bohemica)
- Bleekgele acacia (Acacia mearnsii) — nieuw 2025
- Chinese struikklaver (Lespedeza cuneata)
- Fraai lampenpoetsersgras (Cenchrus setaceum)
- Gewone gunnera (Gunnera tinctoria)
- Gestekelde duizendknoop (Persicaria perfoliata)
- Hemelboom (Ailanthus altissima)
- Hoog pampagras (Cortaderia jubata)
- Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) — nieuw 2025
- Japanse klimvaren (Lygodium japonicum)
- Japans steltgras (Microstegium vimineum)
- Klimopkruiskruid (Delairea odorata) — nieuw 2025
- Kudzu (Pueraria montana var. lobata)
- Papiermoerbei (Broussonetia papyrifera) — nieuw 2025
- Perzische berenklauw (Heracleum persicum)
- Reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera)
- Reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum)
- Sachalinse duizendknoop (Fallopia sachalinensis) — nieuw 2025
- Schijnambrosia (Parthenium hysterophorus)
- Sosnowsky's berenklauw (Heracleum sosnowskyi)
- Struikaster (Baccharis halimifolia)
- Zijdeplant (Asclepias syriaca)
Water- en oeverplanten
- Alligatorkruid (Alternanthera philoxeroides)
- Grote vlotvaren (Salvinia molesta)
- Grote waternavel (Hydrocotyle ranunculoides)
- Kleine waterteunisbloem (Ludwigia peploides)
- Moeraslantaarn (Lysichiton americanus)
- Ongelijkbladig vederkruid (Myriophyllum heterophyllum)
- Parelvederkruid (Myriophyllum aquaticum)
- Smalle waterpest (Elodea nuttallii)
- Verspreidbladige waterpest (Lagarosiphon major)
- Watercrassula (Crassula helmsii) — nieuw 2025
- Waterhyacint (Pontederia crassipes)
- Waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora)
- Waterwaaier (Cabomba caroliniana)
Kijk voor meer informatie op nvwa.nl.
