Zen op de vensterbank: kweek je eigen heilige lotus

tekst Fransje van Dorp
datum 17-02-2021
update 20-06-2026

Er komen ook mooie dingen uit Wuhan: zaad van de heilige lotus (Nelumbo nucifera) bijvoorbeeld. Het is niet de gemakkelijkste om te zaaien, maar als het je lukt, heb je ook wat.

Lotuszaad in water laten kiemen

Zaai hem in het voorjaar, in maart of april, in in een glazen pot met water, dan kun je het hele proces op de voet volgen. Omdat de zaden een harde schil hebben, boor je er eerst een heel klein gaatje in, precies tot de witte zaadlobben zichtbaar zijn, of je vijlt de ronde kant van het zaad wat aan.

Die schil houdt water buiten; pas als je 'm opent, kan het zaad water opnemen en opzwellen. Daarna duurt het vijf tot zeven dagen voor de wortels en het blad tevoorschijn komen. Als de bladeren gaan groeien, vul je het water in de pot aan.

Nelumbo-zaden kiemen het best bij 20 tot 25 °C, in direct zonlicht. De eerste bladeren drijven op het water.

De heilige lotus lijkt trouwens op een waterlelie, maar is het niet: bij een waterlelie drijven blad en bloem op het water, terwijl de lotus er later juist bovenuit steekt.

De lotus opkweken en buiten zetten

Zet de plant na verloop van tijd over in een grotere bak met vijvergrond, heel voorzichtig, want de worteltjes mogen niet breken. Vanaf eind mei, begin juni kun je de lotus op een warme, beschutte plek in de tuin zetten. Vanaf het moment dat er een blad boven het water uitrijst, geef je elke maand een borrelglaasje organische mest.

Wil je hem een vaste plek in de vijver geven? In het stappenplan om een vijver aan te leggen lees je hoe je een vijver maakt.

Lotus in een pot of kuip, zonder vijver

Een vijver is niet nodig: de heilige lotus doet het ook prima in een ruime pot of kuip op een zonnig terras. Gebruik een waterdichte bak van minstens 30 centimeter hoog, bijvoorbeeld een speciekuip, en vul die voor ongeveer tachtig procent met vrij arme vijveraarde.

Zet de lotus niet in een vijvermand, want hij wil zich uitbreiden en knollen vormen. Giet er een laag water van vijf tot tien centimeter op en vul dat aan zodra het verdampt. Zo kun je ook een kleine lotus in een kom of bowl op het terras houden.

Is de lotus winterhard?

De heilige lotus is goed winterhard, zolang de wortelstok niet volledig bevriest. In een vijver overwintert hij prima als hij diep genoeg staat: onderin, in de modder op de bodem, blijft de wortelstok vorstvrij.

In een ondiepe pot of kuip kan de wortelstok wél doorvriezen. Zet zo'n bak daarom, zodra de bladeren afsterven, op een vorstvrije, lichte en vochtige plek, bijvoorbeeld een serre of tuinkamer.

Je kunt ook in de herfst de knollen oogsten, afspoelen en vorstvrij bewaren tot het voorjaar.

Is de lotus eetbaar?

Aan de heilige lotus is bijna alles eetbaar: de bloemen, de zaden, de jonge bladeren en de wortelstok. Lotuswortel is een bekend ingrediënt in de Aziatische keuken, met een knapperige structuur en opvallende luchtgaten in de dwarsdoorsnede.

Eet wel alleen van planten die zonder kunstmest zijn geteeld: een lotus eten van eigen kweek is dus helemaal een goed idee.

Lotuszaad bestellen: vier kleuren

Je kunt lotuszaad (Nelumbo nucifera) in vier kleuren in onze webshop bestellen. De zaai- en kweekwijze is voor alle vier gelijk.