Afbeelding Natte wadi of droge zomer: vier planten die het allebei redden

Natte wadi of droge zomer: vier planten die het allebei redden

Een wadi vraagt planten die wateroverlast én droogte overleven. Ze bestaan. Kweker Esther Schonenberg van Festina Lente selecteerde vier soorten die je zelf kunt zaaien en bestellen.

tekst Esther Schonenberg
update 28-06-2026

De wadi als waterbuffer

Het regent soms harder dan de goot aankan, en de afvoer van al dat hemelwater via het riool is niet de beste oplossing. Koppel de regenpijp af. Zet de zaag er maar in: iedere handige knutselaar kan een slimme omleiding maken zodat het water in de borders terechtkomt. De planten vangen het overtollige regenwater op. Dreigt de grond weg te spoelen, dan werk je de border af met een laag grind.

Maar als de regen een tijdje wegblijft, wil je ook dat de planten het overleven zonder tuinslang. Daar ligt de uitdaging.

Op grotere schaal heeft Nigel Dunnett in Engeland al uitgebreid geëxperimenteerd met dit vraagstuk. Ook in Nederlandse gemeentes verschuift de aandacht van het afvoeren van water naar het bufferen ervan, via smalle of bredere greppels: swales of wadi's. Voorzien van de juiste beplanting absorberen die het overtollige hemelwater, waarna het langzaam de grond in zakt.

Planten die nat én droog kunnen staan

De uitdaging is een beplanting te vinden die zowel droog als nat kan staan. Zo bespaar je niet alleen water, maar geef je ook de biodiversiteit een boost.

Planten die zich lenen voor wisselende omstandigheden zijn onder meer Geum, Lychnis flos-cuculi, Iris sibirica, Knautia macedonica, Smyrnium perfoliatum en Valeriana officinalis. Dit zijn vroege bloeiers die goed samen combineren. De siergrassen Calamagrostis 'Karl Foerster' en Deschampsia vormen de basis en zorgen voor body in de winter.

De wat lagere zomerbloeiers Allium schoenoprasum, Astilbe, Geranium sanguineum, Rudbeckia fulgida en Succisa pratensis combineren mooi met de hoger uitgroeiende Lythrum salicaria, Filipendula en Eupatorium. Samen vormen ze een natuurlijk geheel met een lang bloeiseizoen. Het wintersilhouet wordt gevormd door de grassen en de zaaddozen, en de beplanting trekt volop bestuivers.

4 x planten voor de wadi

Van deze vier soorten kun je zaad bestellen:

1. Valeriaan (Valeriana officinalis)

Inheemse heemplant met geveerd blad en grote witroze schermbloemen. Staat bij voorkeur aan de waterkant, maar handhaaft zich ook prima op drogere plekken. De bloei valt in de vroege zomer, wanneer er nog weinig bloeiende vaste planten van dit formaat zijn.

Hoogte: 100 cm
Bloei: juni
Zaaien: mei-juli, bij een temperatuur van zo'n 20 graden
Standplaats: zon, halfschaduw; vochtig of droog
Kleur: witroze
Insecten: bijen, vlinders

Bestel zaad van valeriaan (Valeriana officinalis)

2. Slanke sleutelbloem (Primula elatior)

Inheemse plant die in Limburg en de Achterhoek nog in het wild voorkomt. Groeit graag vochtig in de schaduw van loofbomen, vormt grote pollen en zaait zichzelf rijkelijk uit. De zachtgele bloemen verschijnen vroeg in het seizoen. Met wat geluk volgt er in de late zomer een tweede bloei.

Hoogte: 25 cm
Bloei: vroeg voorjaar
Zaaien: voorjaar of zomer in koude kas of potten; kiemt het zaad niet na 4 weken, zet het dan een tijdje in de koelkast
Standplaats: schaduw, vochtig
Kleur: geel
Insecten: bijen, hommels, vlinders

Bestel zaad van slanke sleutelbloem (Primula elatior)

3. Zaagblad (Serratula tinctoria)

Hoog opgroeiende inheemse plant met getand blad en lilapaarse bloemen die lijken op korenbloemen. Al vele jaren niet meer aangetroffen in het wild in Nederland. Groeit goed in wat vochtiger grond en trekt volop bestuivers. Het duurt even voordat de zaailingen uitplantbaar zijn, maar ze zijn de wachttijd waard. Schoon geteeld.

Hoogte: 60-90 cm
Zaaien: mei-juli; zaad heel licht afdekken
Standplaats: zon, vochtig
Kleur: lilapaars
Insecten: bijen, hommels, vlinders, zweefvliegen

Bestel zaad van zaagblad (Serratula tinctoria)

4. Engelwortel (Angelica sylvestris 'Vicar's Mead')

Tweejarige met donker blad en forse bloemschermen van 20 centimeter doorsnee. In het eerste jaar alleen blad, het tweede jaar de bloemknop. De bloemen zijn donkerrood en worden lichter naarmate de bloei vordert. Zaait zichzelf gemakkelijk uit op nattere grond. De bloemschermen worden druk bezocht door bestuivers.

Hoogte: 100 cm
Zaaien: september-oktober in terracotta potjes, ingegraven in de tuin; het zaad heeft kou nodig om te kiemen
Standplaats: zon, nattere grond
Kleur: donkerrood (later lichter)
Insecten: wilde bijen, hommels, honingbijen, vlinders

Bestel zaad van engelwortel (Angelica sylvestris 'Vicar's Mead')

Meer over de wadi

Welke vaste planten het beste in een wadi staan, lees je in 7 sterke planten voor de wadi.

Wil je zelf een wadi aanleggen? Dan helpt het artikel tuin met een wadi je op weg.

Over de auteur

Esther Schonenberg is kweker bij Festina Lente tuin in Katwijk, gespecialiseerd in eenjarigen, tweejarigen en bijzondere vaste planten. Samen met Joke Dumoulin kweekt ze volgens het motto 'haast je langzaam': planten krijgen de tijd om zich in hun eigen tempo te ontwikkelen, en groeien daardoor uit tot sterke, tevreden exemplaren.

Bezoek
Kwekerij Festina Lente tuin
1e Mientlaan 13
2223 LG Katwijk
www.festinalentetuin.nl

Meer zelf zaaien

Wil je zaaien: akelei (Aquilegia) bloeit in mei-juni en zaait zichzelf gemakkelijk uit in de halfschaduw. Voor hoog verticaal accent: lees alles over vingerhoedskruid zaaien. En voor de lenteschaduw: inheemse geraniums zaaien geeft bodembedekking van het vroege voorjaar tot ver in de zomer.

Natte wadi of droge zomer: vier planten die het allebei redden Esther Schonenberg (beeld Sandra Verkic)