auteur Modeste Herwig
datum 18-11-2019
update 31-03-2026
Rijkbloeiende struiken
Vrijwel altijd vullen vaste planten het grootste deel van de border. Daar is niets mis mee, maar het loont de moeite om ook eens te kijken naar kleinere, rijkbloeiende struiken.
Vlinderstruik, dwergsering en fuchsia
Vanwege hun lange en rijke bloei zijn heesters zoals vlinderstruik, dwergsering en Fuchsia een waardevolle aanvulling. Bovendien geven ze de border ‘ruggengraat’ in de winter.
Let bij de gewone vlinderstruik wel op: die kan zich gemakkelijk uitzaaien en zich buiten je tuin verspreiden, in de natuur. Kies daarom liever voor nieuwe, niet-uitzaaiende varianten, zoals Buddleja ‘Blue Chip’, ‘White Chip’, ‘Lilac Chip’, ‘Miss Ruby’ of de Free Petite-serie (‘Blue Heaven’, ‘Tutti Frutti’, ‘Dark Pink’).
Wintergroene struiken
Je hebt ook struiken met mooi blad, die zorgen voor een lange periode van sierwaarde. Met bladhoudende heesters als Abelia, Skimmia of Viburnum tinus ‘Gwenllian’ (tot 120 centimeter) breng je een wintergroene blikvanger in de border. Deze struiken zijn het hele jaar mooi en dat is zeker een voordeel in een wat kleinere tuin. Nog een voordeel: struiken maken een border onderhoudsvriendelijker. Ze hebben geen steun nodig en je hoeft ze niet uit de grond te halen om ze te scheuren.
Combineren met pluimhortensia en siergras
Met struiken en vaste planten zijn tal van boeiende combinaties te maken. De dikke bloempluimen van de pluimhortensia geven nog meer effect als je hem tussen siergrassen zet of combineert met Persicaria en herfstanemonen. Met z’n vele dunne twijgen lijkt Fuchsia magellanica wel een vaste plant. Hij laat zich heel goed combineren met bijvoorbeeld herfstasters en Agastache.
Een struik met een sierlijke groeiwijze en decoratief blad, zoals de donkerbladige vlier Sambucus nigra black lace, doet het goed als solitair tussen lagere planten. Laat het diep ingesneden blad van de vlier bijvoorbeeld afsteken tegen grijsgroene ezelsoren (Stachys byzantina). De klein-blijvende Buddleja davidii Free Petite 'Dark Pink' plum komt mooi uit tussen Geranium ‘Rozanne’.
Dwergstruiken
Heb je echt weinig ruimte, kies dan voor dwergvormen. Die zijn zo veredeld dat ze klein blijven, ook zonder snoei. De wintergroene Abelia magic daydream bijvoorbeeld, met witbont blad, wordt ongeveer 60 centimeter hoog. Ook Choisya white dazzler (90 centimeter) is wintergroen en in het voorjaar verschijnen er geurende, witte bloemen.
De compacte pluimhortensia ‘Bombshell’ haalt ongeveer een meter. Of kies voor een dwergsering, de klein blijvende Weigela picobella rosa (40 centimeter) of Viburnum opulus ‘Compactum’ (een meter). Zet je deze dwergstruiken tussen sterke vaste planten als Geranium, Phlomis of Persicaria, dan krijg je heel veel bloemen en heb je weinig werk aan je border.
- Wil je weten wanneer en hoe je bomen en struiken snoeit? Download dan onze duurzame snoeikalender.
Inheemse struiken met ecologische waarde
Naast rijkbloeiende sierstruiken zijn er ook soorten die veel betekenen voor vogels en insecten. Onderaan dit artikel vind je 10 rijkbloeiende inheemse struiken.
Ook interessant: onze selectie van bomen en grotere struiken met bessen voor meer vogels in je tuin.
De top 10 b(l)oeiende kanjers, volgens Modeste Herwig
Buddleja davidii Free Petite 'Dark Pink'
Compact groeiende vlinderstruik met donkeroze bloemen. De bloemen trekken veel vlinders, hommels en bijen aan. De vlinderstruiken uit de Free Petite serie maken nagenoeg geen zaad aan, en zaaien zich dus bijna niet uit. Kan ook op pot. Elk voorjaar de vlinderstruik terugsnoeien. Hoogte: 70 cm; bloei: juli-sept.
Fuchsia magellanica
Een winterharde bellenplant met vrij kleine bloemen aan sierlijk overhangende twijgen. De rijkbloeiende ‘Thompsonii’ groeit meer opgaand. F. ‘Hawkshead’ heeft witte bloemen. Fuchsia’s bloeien in oktober nog volop. In het voorjaar tot de grond terugsnoeien.
Hoogte: 100-125 cm; bloei: juni-okt.
Hibiscus syriacus ‘Woodbridge’
De tuinhibiscus is een middelgrote struik, die opvalt vanwege de late bloei. De grote, rozerode bloemen hebben een rood hart. ‘Blue Chiffon’ is een nieuwe cultivar met halfgevulde, violetblauwe bloemen. Bij voorkeur niet te veel snoeien, dan blijft de natuurlijke groeivorm behouden.
Hoogte: tot 2,5 m; bloei: aug-okt.
Hydrangea paniculata pinky winky
Een redelijk compacte pluimhortensia met wat lossere bloempluimen, die van wit naar roze kleuren. Vaak met een nabloei tot in oktober. Kan elk voorjaar sterk worden gesnoeid en is daarom makkelijk te combineren met vaste planten.
Hoogte: tot 1,5 m; bloei: juli-sep.
Indigofera heterantha ‘Gerardiana’
De indigostruik is een brede struik met fijn geveerd blad en dichte, opstaande trosjes vol vlinderbloemen. Kan in de winter invriezen, maar loopt bijna altijd weer uit. Als je hem in het voorjaar sterk terugsnoeit, blijft hij lager. Voor goed doorlatende grond.
Hoogte: tot 2 m; bloei: juni-sep.
Leycesteria formosa ‘Purple Rain’
Groene twijgen en puntige bladeren, de witte bloemen zitten in hangende schijnaren en zijn omgeven door roodpaarse schutbladen. Ze worden gevolgd door donkerpaarse bessen. Een
sierlijke heester, die de hele zomer door bloeit. Oude takken snoei je in april weg.
Hoogte: tot 2 m; bloei: juli-sep.
Sambucus nigra black lace
Een vlier met donker, kantachtig ingesneden blad en kleine witte tot roze bloemen in brede schermen. Later zwarte bessen. Kan uitgroeien tot een forse struik. Bij regelmatig terugsnoeien in het vroege voorjaar blijft hij compacter.
Hoogte: tot 4 m; bloei: juni-juli.
Viburnum plicatum ‘Mariesii’
De bloemen van de Japanse sneeuwbal zitten in vlakke schermen met langs de rand een krans van grotere, steriele bloemen. Soms volgen er rode bessen. Kan 2 m breed worden, met bijna horizontaal geplaatste takken. Fraaie herfstkleur.
Hoogte: tot 2 m; bloei: mei-juni.
Abelia x grandiflora
Een brede, wintergroene struik met donkergroen, glimmend blad aan rode takken. De kleine bloemen zijn wit tot lichtroze en geven een bescheiden effect, maar de bloeiperiode is lang. De cultivar ‘Edward Goucher’ (100 cm) bloeit roze. Abelia kan ’s winters invriezen maar loopt bijna altijd weer uit.
Hoogte: tot 2 m; bloei: juni-okt.
Syringa ‘Josée’
Dwergsering met heerlijk geurende, roze bloemen in losse pluimen aan donkere twijgen. Vaak herbloei in de nazomer, tot in augustus zijn er bloemen te verwachten. Goed te combineren met vaste planten en andere struiken.
Hoogte: tot 1,5 m; bloei: mei-juni.
10 x inheemse struiken met rijke bloei
Wil je naast sierwaarde ook iets doen voor de natuur, kies dan eens voor inheemse struiken. Ze bloeien vaak minder lang en uitbundig dan veel sierheesters, vormen een essentiële bijdrage aan de voedselboog: ze bieden een ononderbroken opeenvolging van nectar, stuifmeel en vruchten. Deze selectie van tien soorten geeft voedsel van de vroege winter tot de late herfst.
- 1.Hazelaar (Corylus avellana) Sierwaarde door hangende gele katjes op kaal hout en een brede, bossige groei. Ecologisch waardevol als een van de eerste leveranciers van stuifmeel voor bijen in de winter.
Voedselboog: januari - maart (stuifmeel); september - oktober (noten)
- 2. Sleedoorn (Prunus spinosa) Vormt in het vroege voorjaar een dichte witte bloesemzee op zwarte takken. Geeft vroege nectar aan de citroenvlinder en veilige nestgelegenheid aan zangvogels door de scherpe dorens.
Voedselboog: maart – april (bloei); oktober - december (bessen)
- 3. Meidoorn (Crataegus monogyna) Rijke witte bloei in de lente en trossen rode bessen in het najaar. Ondersteunt honderden insectensoorten en biedt bescherming aan kleine vogels.
Voedselboog: mei (bloei); september - november (bessen)
Sleedoorn (Prunus spinosa)
- 4. Wegedoorn (Rhamnus cathartica) Bescheiden struik met kleine zwarte bessen. Is samen met sporkehout de enige waardplant voor de citroenvlinder, noodzakelijk voor de voortplanting.
Voedselboog: mei - juni (bloei); september - oktober (bessen)
- 5. Gelderse roos (Viburnum opulus) Grote witte bloemschermen en rode bessen die lang blijven hangen. Goed voor zweefvliegen en de bessen vormen noodvoedsel voor vogels tijdens de vorst.
Voedselboog: mei - juni (bloei); augustus - maart (bessen)
- 6. Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus) Bekend om de opvallende roze-oranje vruchten en een intense rode herfstverkleuring van het blad. Is waardplant voor de stippelmot en de vruchten zijn een voedselbron voor lijsters.
Voedselboog: mei - juni (bloei); september - oktober (vruchten)
- 7. Vlier (Sambucus nigra) Grote, geurende roomwitte schermen en zwarte bessen. Zowel een bron van nectar als een belangrijke bessenleverancier.
Voedselboog: juni - juli (bloei); augustus - september (bessen)
Wilde kardinaalsmuts (Euonymus europaeus)
- 8. Hondsroos / Egelantier (Rosa canina / rubiginosa) Eenvoudige wit-roze bloemen met een open hart en rode rozenbottels in het najaar. De open bloemen geven stuifmeel aan wilde bijen en de bottels zijn rijk aan vitamines voor trekvogels.
Voedselboog: juni - juli (bloei); september - december (bottels)
- 9. Rode kornoelje (Cornus sanguinea) Sierlijk door witte bloemschermen en takken die in de winter helderrood kleuren. De energierijke zwarte bessen zijn een voedselbron voor vogels die zich voorbereiden op de trek.
Voedselboog: juni - juli (bloei); september - oktober (bessen)
- 10. Sporkehout / Vuilboom (Frangula alnus) Onopvallende bloei maar decoratief door de gelijktijdige aanwezigheid van groene, rode en zwarte bessen. Ecologisch onmisbaar vanwege de extreem lange bloeiperiode, waardoor er maandenlang nectar beschikbaar is.
Voedselboog: mei - september (continue bloei en bessen).
Hondsroos / Egelantier (Rosa canina / rubiginosa)
Heg doet leven
Lees ook: Heg doet leven: 8 inheemse soorten voor meer biodiversiteit
