tekst en beeld Modeste Herwig
update 27-06-2026
Helenium is een geweldige borderplant, aantrekkelijk voor vlinders en bijen. De bloemblaadjes wippen een beetje op en dat geeft de bloemen iets zwierigs. Deze zomerbloeier laat zich heel goed combineren. Als partner van grassen is Helenium in topvorm.
Klik hier om direct naar de 10 beste heleniums te gaan
Helenium: aantrekkelijk voor bijen en vlinders
Het sortiment van Helenium is volop in ontwikkeling. Helenium 'Moerheim Beauty', een bekende cultivar uit de jaren zestig, heeft niet langer het rijk alleen. Nu warme kleuren in de tuin weer helemaal terug zijn, is ook Helenium bezig met een comeback.
Er zijn cultivars in zonnig geel, helder oranje, in koperkleuren of met vlekjes en ringen in een andere tint. Nieuwe cultivars hebben vaak grotere bloemen en bloeien langer door. Er is een groot verschil in hoogtes: de nieuwe dwergvormen zijn 60 tot 70 cm, terwijl een cultivar als 'Königstiger' 140 cm haalt.
Door zijn stevige en recht opgaande groeiwijze laat Helenium zich goed combineren met andere borderplanten. Vanaf augustus tot diep in de herfst geeft het zonnekruid, zoals de plant in het Nederlands heet, de borders kleur. De bloemen zijn perfect als snijbloem en bovendien zeer aantrekkelijk voor bijen en vlinders.
Waar komt Helenium vandaan?
Helenium behoort tot de asterfamilie en is oorspronkelijk afkomstig uit Noord-Amerika. De bloemblaadjes zijn eigenlijk kroonblaadjes; de piepkleine buisbloemen zitten in het bolle hart.
De cultivars voor de tuin hebben onder andere H. autumnale, H. bigelovii en H. hoopesii als voorouder. Deze soorten groeien in iets vochtige weides en prairies en kruisen onderling heel gemakkelijk.
De laatste jaren zijn er veel mooie nieuwe kruisingen op de markt gekomen, zoals de bronsoranje 'Abbeydore Bronze', laag en vroegbloeiend, en 'Fiesta', een cultivar van kweker Brian Kabbes met dieprode bloemen met gele randjes.
Helenium combineren in de border
Behalve in borders komt Helenium ook mooi tot zijn recht in natuurlijke beplantingen, bijvoorbeeld in een prairietuin. Een eigentijdse uitstraling krijg je door Helenium te combineren met siergrassen, venkel (Foeniculum), duizendknoop (Persicaria) of ijzerkruid (Vernonia).
De warme kleuren geel, oranje en rood combineren ook onderling prachtig. Het toevoegen van een klein beetje paars of violet, bijvoorbeeld van ooievaarsbek (Geranium), werkt heel verrassend. Of zet er wat planten met donker blad bij om de hete kleuren te blussen.
Andere mooie combinatieplanten zijn Crocosmia, gele zonnehoed (Rudbeckia), asters en dahlia's met donker blad. Op de hoofdfoto hierboven zie je Helenium 'Moerheim Beauty' met Calamagrostis x acutiflora 'Karl Foerster'.
Beste plek en verzorging van Helenium
Het zonnekruid is een sterke en zeer winterharde vaste plant, die graag in humusrijke, niet te droge grond groeit. Een goede drainage is echter wel belangrijk, vooral in de winter. De bloei is het rijkst in de volle zon.
Wil je een stevige, bossige plant, dan kun je hem eind mei licht terugknippen. De bloei valt dan wel iets later. Knip vroegbloeiende cultivars direct na de bloei terug voor herbloei.
In de herfst kun je nog lang nagenieten van de naar bijna zwart verkleurende bloemhoofdjes. Oudere pollen kun je het beste in het voorjaar delen. Trek de wortelkluit voorzichtig uit elkaar en plant de buitenste delen opnieuw. Doe je dit om de drie jaar, dan blijft Helenium rijk bloeien.
