← Bekijk alle beplantingsplannen
tekst Fransje van Dorp
beeld Hans van Horssen (www.hansvanhorssen.nl)
datum 05-01-2019
update 13-07-2026
Beplantingsplan in het kort
| Standplaats: zon tot halfschaduw | Bloeiperiode: april–oktober |
| Kleuren: wit, donkerbruin, goudgeel en zilverwit | Sfeer: sereen, gelaagd en monumentaal |
| Ontwerp: Piet Oudolf | Locatie: Vlinderhof, Máximapark, Vleuten |
Waarom deze plantencombinatie werkt
Eén koude nacht was genoeg om deze border in een stilleven van wit, grijs en bruin te veranderen: een gestolde echo van de zomer. Tuinontwerper en fotograaf Hans van Horssen, die de foto maakte, ziet het anders: "Ik zie juist dynamiek. In deze border zie je de opeenvolging van de seizoenen."
De Vlinderhof is ontworpen door Piet Oudolf. In zijn tuinen horen groei, bloei en verval bij elkaar, vertelt Van Horssen: "Daar kiest hij zijn planten op uit: ook in de winter blijven ze overeind."
De border op de foto is een schaduwborder. "De meerstammige bijenboom en Japanse storax geven de beplanting een "dak"; in het begin hadden de schaduwplanten eronder het moeilijk, maar naarmate de bomen groter worden, zullen ze steeds minder last hebben van de zon."
Herhaling is een sleutelbegrip in het ontwerp van de hele Vlinderhof: in bijna elk vak bloeit elke maand dezelfde accentplant.
In juli-augustus is dat bijvoorbeeld Lythrum salicaria 'Swirl', gevolgd door Eupatorium. In de herfst staat Calamagrostis brachytricha te lboien. Die twee soorten staan niet in dít specifieke borderplan, maar illustreren wel hoe de samenhang in de tuin is opgebouwd.
"Natuurlijk valt er nog veel meer over te vertellen. Destijds heb ik me als vrijwilliger aangemeld voor de aanleg van de Vlinderhof. Ik wilde weleens meemaken hoe het uitzetten van zo’n complex vier-seizoenen-beplantingsplan in z’n werk gaat. Daarover geef ik nu ook lezingen.”
Onderhoud van de border
Snoei deze planten niet te vroeg terug: laat uitgebloeide bloemen en zaadhoofden het najaar en de winter staan, voor een mooi wintersilhouet, bescherming voor insecten en voedsel voor vogels.
Zo vertaal je dit borderplan naar je eigen tuin
Kies vooral planten die na de bloei stevig blijven staan, zoals siergrassen en zilverkaars. Varieer in hoogtes en vormen: laag, overhangend Japans bosgras, rechtopstaande grassen en een enkele hoge vaste plant.
Ook in een kleinere tuin kan één meerstammige boom al voor een licht bladerdak zorgen. Gebruik daaronder planten voor halfschaduw en laat de grotere bijenboom uit dit plan achterwege. Zo krijg je hetzelfde gelaagde winterbeeld, maar op een schaal die bij een achtertuin past.
De planten
- Japanse storax (Styrax japonicus)
Kleine boom uit Azië met hangende, geurende bloemen. Na de bloei ronde noten aan dunne steeltjes.
Zon, hoogte tot 5 m, bloei mei-juni, boom, < 1 per m²
- Blauwgras (Sesleria autumnalis)
Dit siergras staat aan de randen van alle schaduwborders van de Vlinderhof. Heldergroen loof in het voorjaar en smalle, zilverwitte aren aan het eind van de zomer. Bestand tegen droge grond.
Zon tot schaduw, hoogte 30-40 cm, bloei mei-juni, vaste plant, 7-9 per m²
- Zilverkaars 'Brunette' (Actaea simplex)
Een statige plant voor niet te droge, humeuze grond. De geurende, witte bloemen staan in aren. Bijen en vlinders zijn er gek op. Een andere, nog veel gebruikte naam voor deze plant is Cimicifuga.
Zon tot halfschaduw, hoogte 120-150 cm, bloei september-oktober, vaste plant, 5-7 per m²
- Bijenboom (Tetradium daniellii)
Een echte bijenboom, de naam zegt het al. Na de bloei verschijnen er rode, decoratieve zaden.
Zon, hoogte 5-9 m, bloei juli-september, boom, < 1 per m²
- Ruwe smele 'Goldtau' (Deschampsia cespitosa)
Ruwe smele is inheems en stelt weinig eisen. Dit siergras doet het zowel in de zon als in de halfschaduw.
Zon tot halfschaduw, hoogte 80-100 cm, bloei juni-augustus, vaste plant, 5-6 per m²
- Beverboom 'Merrill' (Magnolia loebneri)
Rijkbloeiend boompje met witte, stervormige bloemen. Aantrekkelijk voor bijen.
Zon tot halfschaduw, hoogte 3-6 m, bloei april, boom, < 1 per m²
- Japans bosgras (Hakonechloa macra)
Siergras met glanzend blad dat een beetje overhangt. Blijft lang mooi en kleurt goudgeel in de herfst.
Zon tot halfschaduw, hoogte 50 cm, bloei augustus-september, vaste plant, 5-7 per m²
Meer beplantingsplannen
- Beplantingsplan: 10 planten voor een groene schaduwborder: allebei een gelaagde sfeer, hier in het voorjaar.
- Beplantingsplan: licht en luchtig, met veel siergrassen: een border ontworpen door een Groei & Bloei-lid, met Piet Oudolf in het achterhoofd.
Op zoek naar meer inspiratie? Bekijk al onze beplantingsplannen voor borders in zon en schaduw, compleet met plantenlijsten en praktische informatie over kleur, hoogte en bloeitijd.
