auteur Modeste Herwig
beeld Modeste Herwig, iStock
datum 22-10-2019
update 09-05-2026
Waarom bodembedekkers onkruid weren
Op losse, vers geschoffelde grond verschijnt in rap tempo onkruid. Om dit te voorkomen kun je de grond bedekken met een mulchlaag. Maar bodembedekkers - de naam zegt het al - doen dat veel beter, en het resultaat is meestal veel mooier. Bovendien voorkomen ze dat de grond dichtslaat en uitdroogt; ze zijn dus gunstig voor het bodemleven.
Bodembedekkers zijn vaste planten of heesters met een lage, kruipende groeiwijze. Ze groeien snel, breiden zich uit met (ondergrondse) uitlopers en vormen zo een dicht aaneengesloten, groen tapijt. Op sommige soorten kun je zelfs af en toe lopen. Een goede bodembedekker is bij voorkeur wintergroen, dan krijgt het onkruid ook in de winter geen kans.
Bodembedekkers voor zon en schaduw
Met bodembedekkers kun je een groot vak vullen, bijvoorbeeld in een strak vormgegeven tuin. Vooral als je met grote groepen van één soort werkt, is een beplanting van bodembedekkers zeer werkbesparend. Denk bijvoorbeeld aan de decoratieve combinatie van de ooievaarsbek (Geranium x cantabrigiense of G. macrorrhizum) met Persicaria affinis ‘Darjeeling Red’.
Of een rand van de schoenlappersplant rond een bed vol bonte klimop. Een rand van lage, wintergroene planten rondom de border voorkomt onkruidgroei én laat het geheel er mooier uitzien. Door enkele solitaire heesters in het vak te planten, of bijvoorbeeld wintergroene snoeivormen, creëer je hoogte en meer afwisseling.
Let bij je keuze wel op de omstandigheden: zon of schaduw, droge of natte grond. Veel wintergroene bodembedekkers groeien prima in de schaduw, maar op een plek waar weinig zon komt, bloeien ze minder rijk. Een goed doorlatende en humusrijke grond geeft het beste resultaat.
Hoe en wanneer plant je bodembedekkers?
Voordat je bodembedekkers gaat planten is het belangrijk al het onkruid te verwijderen, zeker wortelonkruid. Verbeter arme grond met compost of bladaarde. Heb je een groot stuk, dan kun je ook eerst met vrij weinig planten aan de slag te gaan en ‘dun’ planten. Schoffel in dat geval het eerste jaar goed tussen de jonge planten en geef voldoende mest.
Haal de bodembedekkers het volgende voor- of najaar uit de grond en deel ze in kleinere stukken. Plant alles opnieuw en in korte tijd zal het bed helemaal volgegroeid zijn. Op deze manier zorg je voor gratis planten.
De beste wintergroene bodembedekkers
In een strenge winter wordt het blad van wintergroene bodembedekkers soms wat lelijk. Het werkt dan goed om in het vroege voorjaar al het oude blad af te knippen. Dit kun je doen bij onder andere Epimedium, Tiarella, Vinca, Waldsteinia en Carex. Vlak voordat de nieuwe scheutjes verschijnen ga je er met een scherpe heggenschaar of een bosmaaier overheen.
Hark het afgeknipte blad weg en geef mest. Binnen een paar weken heb je weer een nieuw tapijtje van frisgroen blad. Het voordeel van deze werkwijze is bovendien dat de bloemen van mooi bloeiende bodembedekkers, zoals Epimedium en Vinca, dan optimaal te bewonderen zijn.
Welke bodembedekker past bij jouw situatie?
Twijfel je welke soort het beste bij jouw tuin past? Dit overzicht helpt je kiezen:
| Plant | Zon/schaduw | Grondsoort | Bloeiperiode | Wintergroen | Hoogte |
|---|---|---|---|---|---|
| Carex morrowii 'Variegata' | Zon/halfschaduw | Elke grond | Juni-juli | ✓ | 30-40 cm |
| Cotoneaster dammeri | Zon/halfschaduw | Goed gedraineerd | Mei-juni | Deels | 15-25 cm |
| Epimedium x perralchicum | Halfschaduw | Humusrijk, matig vochtig | Apr-mei | ✓ | 30-40 cm |
| Hedera helix 'Woerner' | Zon/halfschaduw/schaduw | Elke plek | Aug-okt | ✓ | 20-30 cm |
| Geranium x cantabrigiense | Zon/halfschaduw | Elke plek | Mei-juni | Deels | 20 cm |
| Sedum spurium | Volle zon | Droog, doorlatend | Juli-aug | ✓ | 5-10 cm |
| Persicaria affinis | Zon/halfschaduw | Matig vochtig | Juni-sep | Deels | 15-20 cm |
| Vinca minor | Halfschaduw/schaduw | Niet te droog | Apr-mei | ✓ | 15-25 cm |
| Tiarella cordifolia | Lichtgroen/schaduw | Matig vochtig | Mei-juni | ✓ | 15-25 cm |
| Waldsteinia ternata | Zon/halfschaduw/schaduw | Elke plek | Apr-mei | ✓ | 5-10 cm |
De 10 beste bodembedekkers, volgens Modeste Herwig
Carex morrowii ‘Variegata’
1. Carex morrowii ‘Variegata’
Het wat stugge blad van dit sterke, wintergroene siergras heeft een wit randje. De groenbruine bloemen vallen niet zo op. Dicht op elkaar geplant (zeven per m2) een prima bodembedekker. Voor elke plek.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 30-40 cm; bloei: juni-juli.
Cotoneaster dammeri
2. Cotoneaster dammeri
De dwergmispel is een laag struikje met kruipende en steeds wortelende takken. Kleine, witte bloemen worden gevolgd door rode besjes en vaak een bronsrode herfstkleur. Perfect voor een talud. In strenge winters kan het blad (deels) afvallen. Goed gedraineerde grond.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 15-25 cm; bloei: mei-juni.
Epimedium x perralchicum ‘Frohnleiten’
3. Epimedium x perralchicum ‘Frohnleiten’
Het glimmende blad loopt in het voorjaar bronskleurig uit, later wordt het helemaal groen. De heldergele bloemen komen goed boven het blad uit. Sterke groeier. Humusrijke, matig vochtige grond.
Halfschaduw. Hoogte: 30-40 cm; bloei: apr-mei.
Epimedium is ook een van de mooiste bladplanten voor de schaduwtuin — ideaal voor die moeilijke droge hoek.
Hedera helix ‘Woerner’
4. Hedera helix ‘Woerner’
Klimop is vooral bekend als klimplant maar kan ook de bodem bedekken. Deze sterk groeiende cultivar vormt volop glimmend blad met lichte nerven. Bij toepassing als bodembedekker is er meestal geen bloei. Voor elke plek.
Volle zon/halfschaduw/schaduw. Hoogte: 20-30 cm; bloei: aug-okt.
Geranium x cantabrigiense ‘Karmina’
5. Geranium x cantabrigiense ‘Karmina’
Een dichte ‘mat’ van kleine, ingesneden blaadjes en in het voorjaar helderroze bloemen. Soms een rode herfstkleur van het blad. ‘Biokovo’ bloeit wit. Halfwintergroen. Voor elke plek.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 20 cm; bloei: mei-juni.
Sedum spurium
6. Sedum spurium
Deze lage vetplant vormt dichte, wintergroene zoden, de blaadjes zijn vaak iets roodbruin. Roze bloemen in kleine tuilen. ‘Fuldaglut’ heeft helder rozerode bloemen. Goed doorlatende, eventueel droge grond.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 5-10 cm; bloei: juli-aug.
Persicaria affinis ‘Darjeeling Red’
7. Persicaria affinis ‘Darjeeling Red’
Het smalle blad van deze duizendknoop bedekt de bodem uitstekend, de bloeiaartjes komen daar mooi bovenuit. De lichtroze bloemen verkleuren naar donkerroze. Halfwintergroen. Matig vochtig.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 15-20 cm; bloei: juni-sep.
Vinca minor
8. Vinca minor
De kleine maagdenpalm heeft donkergroen blad aan lange stengels die overal wortelen. Witte, paarse of violetblauwe bloemen in het voorjaar. ‘Elisa’, ‘Atropurpurea’, ‘Josephine’ en ‘Anna’ behoren tot de beste cultivars. Ook voor moeilijke plekken.
Halfschaduw/schaduw. Hoogte: 15-25 cm; bloei: apr-mei.
Epimedium is ook een van de mooiste bladplanten voor de schaduwtuin: ideaal voor die moeilijke droge hoek.
Tiarella cordifolia
9. Tiarella cordifolia
Lichtgroen blad en in het voorjaar witte bloemen in opstaande trosjes. Deze zodevormende plant breidt zich goed uit via worteluitlopers en wortelende scheuten. ‘Happy Trails’ heeft een donkere vlek langs de nerven. Matig vochtig.
Volle zon/halfschaduw. Hoogte: 15-25 cm; bloei mei-juni.
Waldsteinia ternata
10. Waldsteinia ternata
Driedelig frisgroen blad dat aan aardbeiblad doet denken. In het voorjaar heldergele bloemen. Vormt een dichte mat van blad waardoor onkruid nauwelijks kans krijgt. Zonodig kun je er even op staan. Voor elke plek.
Volle zon/halfschaduw/schaduw. Hoogte: 5-10 cm; bloei: apr-mei.
FAQ: Veelgestelde vragen over bodembedekkers
Welke bodembedekker groeit het snelst?
Waldsteinia ternata en Vinca minor zijn de snelste groeiers uit dit lijstje. Waldsteinia vormt in korte tijd een dicht tapijt en is geschikt voor vrijwel elke plek — zon, halfschaduw én schaduw.
Vinca minor breidt zich uit via lange wortelende stengels en vult grote vakken snel op. Een handige truc om het proces te versnellen: haal de bodembedekkers een jaar na het planten uit de grond, deel ze op in kleinere stukken en plant ze opnieuw. In korte tijd heb je zo een volledig dicht bed, én gratis nieuwe planten.
Wat is een goede bodembedekker voor de schaduw?
Voor schaduwrijke plekken zijn Vinca minor, Epimedium en Tiarella cordifolia de beste keuzes. Vinca minor groeit zelfs op donkere plekken waar weinig anders wil, Epimedium is ideaal voor droge schaduw onder bomen — een van de lastigste plekken in de tuin — en Tiarella bloeit vroeg in het jaar met witte pluimen en houdt van matig vochtige schaduw.
Wil je ook iets voor biodiversiteit? Galium odoratum (lievevrouwenbedstro) is een inheemse schaduwplant die bijen en vlinders trekt en een stevig tapijt vormt.
Kun je bodembedekkers combineren?
Ja, en dat wordt zelfs aangeraden. Tuinontwerper Modeste Herwig combineert bijvoorbeeld Geranium x cantabrigiense met Persicaria affinis 'Darjeeling Red' voor een decoratief effect. Een andere mooie combinatie: Epimedium met Tiarella, beide geschikt voor moeilijke schaduwplekken en elkaar aanvullend in bloeitijd.
Let bij combinaties op de groeikracht; een snelle groeier zoals Vinca minor kan een langzamere buur verdringen. Kies soorten die vergelijkbare eisen stellen aan zon, schaduw en vocht.
Wanneer plant je bodembedekkers het beste?
Voor- of najaar zijn de beste momenten. In het voorjaar heeft de plant de hele zomer om te wortelen, in het najaar profiteert hij van de regenrijke periode. Plant je op een groot stuk, begin dan bewust dun: zet weinig planten neer, schoffel het eerste jaar goed tussen de jonge planten en geef voldoende mest.
Het jaar erna haal je ze uit de grond, deel je ze op en herplant je ze. Zo vul je het bed volledig zonder extra aankoopkosten. Verwijder altijd eerst het onkruid grondig vóór het planten, zeker wortelonkruid. Verbeter arme grond met compost of bladaarde voor het beste resultaat.
