tekst Robbert Lauret
datum 17-09-2025
Vanaf september oogst je naast groente en fruit ook zaden. Kweek je met zaadvaste rassen (soorten die elk jaar soortgelijke nakomelingen geven), dan kun je jaar na jaar je eigen zaden gebruiken. Dit helpt niet alleen bij het bewaren van oude rassen, maar draagt ook bij aan meer voedseldiversiteit in je tuin.
Een bijkomend voordeel: na enkele jaren passen de planten zich aan jouw tuin aan, waardoor ze steeds beter groeien in jouw omstandigheden.
In onderstaande video over zaden oogsten leer je hoe je sterke zaden selecteert. Je ziet hierin:
-
Hoe je bepaalt welke planten en vruchten geschikt zijn
-
Waarom het belangrijk is om gezonde, goed uitgegroeide vruchten te kiezen
-
Hoe je sommige zaden kunt drogen, en andere moet fermenteren
Goede zaden selecteren
We laten je zien zien hoe je goede zaden selecteert. Het belangrijkste is natuurlijk dat je weet wat je lekker vindt en wat goed groeit in jouw tuin. Daarna selecteer je een grote, goed uitgegroeide vrucht aan een gezonde plant.
Op deze manier selecteer je steeds het beste materiaal om mee verder te telen. Sommige zaden kun je gelijk drogen en bewaren voor volgend jaar, andere zaden moet je fermenteren.
Hoe oogst je groentezaden?
- Selecteer een goede vrucht, die mooi uitgegroeid (rijp) is en aan een gezonde plant groeit.
- In het geval van een aubergine wacht je met het oogsten van het zaad tot de vrucht overrijp en papperig is. De zaden zijn op dit moment pas kiemkrachtig.
- Selecteer een mooie vrucht, hang er een netzakje omheen en wacht tot de plant overrijp is.
- De zaden van de komkommer zijn pas rijp als de vrucht te groot is om te eten en wanneer die een gele kleur heeft.
- Het oogsten van de zaden van een tomaat doe je door de kroon uit de tomaat te snijden en deze vervolgens door midden te snijden met een scherp mes. Druk de zaden vervolgens met je duimen uit het vruchtvlees en vang ze op in een vergiet.
- Spoel de zaden af met wat water.
- In het slijmlaagje dat nog om de zaden zit, zitten kiemvertragers. Deze willen we niet. Het is dus tijd om de zaden te fermenteren. Doe ze in een glas met een beetje water. Dek het glas af met plastic folie en laat de zaden hier 2-3 dagen in staan (uit de zon).
- Na een paar dagen kun je de zaden afspoelen en te drogen leggen op een stukje keukenpapier.
- Het oogsten van zaden van de komkommer doe je door de vrucht verticaal open te snijden en met een lepel de zaden uit de komkommer te halen. Hierna herhaal je de stappen die je bij het oogsten van tomatenzaden hebt gevolgd (vergiet, afspoelen, in een glas met water, afdekken, laten fermenteren en drogen).
- Dan nu de aubergine. Probeer met je handen zoveel mogelijk zaden uit het overrijpe vruchtvlees te halen.
- Spoel de zaden af met water in een vergiet.
- Bij een aubergine is het niet helemaal duidelijk of de zaden gefermenteerd moeten worden. Je kunt er dus voor kiezen om een deel te fermenteren zoals hierboven beschreven of door de zaden na het wassen meteen te laten drogen.
- De zaden van een paprika zijn droog en kun je gemakkelijk uit de vrucht 'slaan'. Deze kunnen gelijk in een papieren zakje worden bewaard.
Lees ook het verhaal over de moestuin in september.
