Afbeelding Ten einde raad door wortelonkruid? Zo houd je heermoes, zevenblad en kweekgras in toom

Ten einde raad door wortelonkruid? Zo houd je heermoes, zevenblad en kweekgras in toom

Vanaf het voorjaar schiet het onkruid de grond uit. Zaadonkruiden houd je makkelijk bij, maar de kruipende wortelonkruiden, zoals heermoes, zevenblad en kweekgras, zijn taaier. Weinig dingen geven een tuinier zo'n machteloos gevoel: je haalt het weg, en een paar weken later staat het er gewoon weer. Wat kun je eraan doen?

tekst redactie Groei & Bloei
update 10-06-2026

Toch hoef je niet te wanhopen, en al helemaal niet naar de gifspuit te grijpen. Met uitputten, afdekken en vooral slim volplanten houd je het goed in toom. En misschien wel het belangrijkste om mee te beginnen: je hoeft wortelonkruid niet helemaal kwijt te raken, je hoeft het alleen onder controle te houden op de plekken waar je het echt niet wilt.

Begin bij de oorzaak: laat geen kale grond

Kruipend wortelonkruid is dol op open, kale aarde; daar heeft het alle ruimte. De allerbeste en minst arbeidsintensieve aanpak is dan ook om je grond bedekt en vol te houden. Een dichte beplanting, een laag mulch of een stevige bodembedekker laat onkruid simpelweg weinig kans.

Heb je een plek schoongemaakt, plant of zaai hem dan meteen vol met iets sterks. Lees waarmee je het best mulcht, of kies een van de 10 beste bodembedekkers tegen onkruid.

Uitputten in plaats van uitspitten

Je kunt wortelonkruid uitsteken en de wortels opgraven, maar dat is veel werk, en bij diep wortelend onkruid lukt het toch nooit helemaal. Bovendien spitten we liever niet: dat verstoort het bodemleven.

Slimmer is uitputten. Haal het bovengrondse blad telkens weg zodra het opkomt, bijvoorbeeld door het vlak boven de grond af te schoffelen of af te knippen. Let op: het gaat om het wegnemen van het blad, niet om het stukhakken van de wortelstokken; gebroken worteldelen lopen juist weer uit.

Zonder blad kan de plant zijn ondergrondse voorraad niet aanvullen en raakt hij uitgeput. Juist in het groeiseizoen, als alle kracht in het blad zit, werkt dit het best.

Afdekken: de no-dig-methode

Heb je een hele plek vol wortelonkruid, dek die dan een seizoen tot een jaar volledig af: een laag karton met daarop dikke compost of houtsnippers, of een stuk stevig zeil.

Zonder licht sterft het onkruid eronder af, en je hoeft niets om te spitten. Het is de methode die no-dig-tuinier Charles Dowding al jaren aanraadt. Daarna heb je een schone, losse plek die je meteen kunt volplanten.

Ten einde raad door wortelonkruid? Zo houd je heermoes, zevenblad en kweekgras in toom Zevenblad in bloei


Heermoes bestrijden

Heermoes (Equisetum) is misschien wel de taaiste, met wortelstokken die tot wel anderhalve meter diep gaan. Uitgraven is dus kansloos; uitputten is de weg. Schoffel of knip de opkomende stengels telkens af zodra ze verschijnen. Het kost geduld, soms jaren, maar zonder groen verzwakt de plant uiteindelijk.

Heermoes gedijt bovendien op natte, verdichte grond, dus help jezelf door de afwatering en de bodemstructuur te verbeteren. Gebruik geen azijn, zout of chemische middelen: die helpen niet blijvend en beschadigen je bodem en het bodemleven.

Zevenblad bestrijden

Zevenblad (Aegopodium podagraria) verspreidt zich via witte ondergrondse uitlopers, waarvan elk stukje weer uitloopt. Je kúnt het met een spitvork uitsteken, maar dat is veel werk, het gaat in tegen onze voorkeur om niet te spitten, en je krijgt het meestal toch weer terug.

Beter is om het uit te putten door telkens het blad weg te halen. En als mogelijk: de plek een seizoen af te dekken met zeil en daarna stevig vol te planten. Komt het zevenblad vanuit de buren of een border je kant op, zet er dan een wortelbegrenzer tegen.

Lees ook: Katja Staring: Hoe ik mijn strijd tegen het zevenblad heb gestaakt (maar het toch niet wil laten woekeren).

Kweekgras bestrijden

Kweekgras (Elymus repens) krijg je relatief het makkelijkst weg. De lange, witte wortelstokken liggen ondiep, dus die kun je er consequent met een riek uit lichten, zonder de grond om te spitten. Hak ze niet stuk, want elk afgebroken stukje vormt een nieuwe pol; haal de witte draden zo compleet mogelijk in hun geheel uit de grond

Herhaal dat een paar keer, of dek de plek een seizoen af. Plant daarna meteen vol.

Charles Dowding zegt dat je ook kweekgras niet hoeft weg te halen met een een spitvork (mits het probleem niet te erg is), hij zweert bij uitputten door af te schoffelen. 

En leer er een beetje mee leven

Tot slot een geruststelling: een tuin volledig vrij van wortelonkruid bestaat eigenlijk niet, en dat hoeft ook niet. Heermoes in een hoekje of zevenblad in je border doet je tuin geen kwaad; sterker nog, jonge blaadjes zevenblad zijn prima te eten en heermoes is van oudsher een geliefde compostversneller.

Het kan vervelender worden als onkruid de overhand krijgt en je andere planten verdringt. Houd het dus binnen de perken op de plekken waar je het echt niet wilt, en gun jezelf de rust om het soms ook maar te laten. Dat scheelt een hoop gezwoeg, en je tuin zal het er niet minder om doen.

Nog een keer kijken?

Wil je het weghalen in beeld zien? Bekijk onze video over onkruid verwijderen.

Afbeelding

Het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren

Tuinieren met respect voor de natuur en het klimaat? Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.

#1 voed de bodem en spit liever niet

  • Schimmels, bacteriën en bodemdiertjes zorgen voor een gezonde bodem. Planten krijgen daarin een goede start en zijn weerbaarder tegen ziekten.
  • Spit zo min mogelijk, zo houd je de bodemstructuur in tact wat belangrijk is voor toe-en afvoer van water & voedingsstoffen.