tekst redactie Groei & Bloei
datum 22-12-2014
update 25-05-2026
Prei (Allium porrum) vraagt wat geduld. De plantjes blijven maanden in hun zaaipot staan voor ze de volle grond in mogen.
In de video zie je Rob Herwig (1935-2022), een van de bekendste Nederlandse tuinschrijvers. Hij groeide op tussen de planten en schreef tientallen tuinboeken die ook ver buiten Nederland gelezen werden. Zijn aanpak: praktisch en helder, zonder iets ingewikkelder te maken dan het is
Wanneer prei voorzaaien?
Vanaf eind januari en in februari kun je zomerprei binnen zaaien, bijvoorbeeld in de vensterbank of in een verwarmde kas. Een temperatuur van ongeveer 15 tot 20 °C is genoeg om de zaden te laten kiemen. Veel warmer hoeft niet.
Prei groeit in het begin rustig. Het duurt dus even voordat de plantjes groot genoeg zijn om buiten uit te planten. Reken op een paar maanden. Pas als de jonge preiplanten ongeveer de dikte van een klein potlood hebben, zijn ze stevig genoeg om naar de volle grond te verhuizen.
Wil je later in het seizoen oogsten? Dan kun je vanaf maart of april winterprei voorzaaien. Dat zijn rassen die vorstbestendig zijn en tot in februari op het veld kunnen blijven staan.
- Wil je een overzicht van wat je per maand kunt zaaien? Download onze gratis zaaikalender.
Prei voorzaaien in een ruime pot
In de video zaait Rob Herwig in een opvallend grote pot. De reden: de preiplantjes worden niet verspeend en blijven tot het uitplanten in diezelfde pot staan.
Vul de pot onderin met gewone potgrond en druk die goed aan. Daarbovenop komt een laag zaaigrond. Zaaigrond is fijner van structuur en bevat minder voeding, wat beter is voor het kiemen van de zaden. Vul de pot bijna tot bovenaan, druk de grond nog eens licht aan en maak het oppervlak mooi vlak.
De truc met pillenzaad en een laagje zand
Preizaad is van zichzelf erg fijn. Daarom gebruikt Rob in de video pillenzaad. Daarbij zit elk zaadje in een klein rond omhulsel, waardoor je het makkelijker kunt oppakken en netjes kunt verdelen.
Leg de pilletjes ongeveer 1,5 centimeter uit elkaar. Dat is ruim genoeg, want de plantjes blijven in de pot staan tot ze ongeveer zo dik zijn als een potlood. Dat duurt een paar maanden, dus ze hebben ruimte en voeding nodig om goed door te groeien.
Als de zaden zijn gelegd, strooi je er een dun laagje zaaigrond overheen. Een halve centimeter is genoeg. Druk de grond daarna licht aan. Liggen er nog wat zaden bloot, strooi er dan nog een beetje zaaigrond over.
Een laagje zand tegen algengroei
Na het zaaien strooit Rob nog een dun laagje grof, goed gewassen zand over de pot. Denk aan brekerzand, kippenzand of zwembadzand. Dat zand helpt tegen algengroei op het oppervlak.
Zeker als een zaaipot langere tijd vochtig blijft, kan de bovenlaag groen uitslaan. Een laagje grof zand houdt het oppervlak net wat schoner en luchtiger.
Water geven van onderaf
Zet de pot na het zaaien in een schotel met water. Het water trekt dan langzaam van onder naar boven door de potgrond. Dat kan twee tot drie uur duren. Je ziet vanzelf wanneer het vocht boven is aangekomen: het zand kleurt dan donkerder.
Voor de zaden is het niet erg dat de pot in het begin goed nat is. Haal de schotel na een paar uur wel weg. Daarna kan de pot binnenshuis verder kiemen bij ongeveer 15 tot 20 °C. Als de pot goed vochtig is, hoef je de eerste weken meestal geen water te geven.
Prei uitplanten
Wanneer plant je prei uit?
Na een paar maanden zijn de preiplantjes groot genoeg om uit te planten. Een goed moment is wanneer ze ongeveer de dikte van een klein potlood hebben.
Haal de kluit voorzichtig uit de pot. De wortels kunnen flink door elkaar gegroeid zijn, dus neem daar even de tijd voor. Maak de jonge preiplanten rustig los, zodat je ze één voor één kunt uitplanten.
Om de verdamping na het planten te beperken, knipt Rob de bovenkant van het loof iets terug. Knip niet te laag. Het gaat er alleen om dat de plant na het verplanten minder blad hoeft te onderhouden.
Prei uitplanten in een geul
Prei plant je in een geul. Graaf eerst de hele geul uit en leg de uitgegraven grond naast de rij. Die grond gebruik je later om de geul langzaam weer dicht te maken.
Plant de jonge preiplanten onderin de geul, met de wortels goed onder de grond. Zet de plantjes ongeveer 10 tot 15 centimeter uit elkaar. Gooi de geul niet meteen dicht. De grond blijft bovenaan liggen en spoelt in de loop van de komende maanden langzaam terug door de regen.
Juist dat langzame aanvullen is belangrijk. Zo krijg je mooie lange witte schachten aan de prei.
Prei is gegroeid
Geef na het planten royaal water
Na het planten geef je de prei goed water. Dat is belangrijk om alle lucht rond de wortels te verdrijven. Er mag gerust even een plasje boven de plantjes blijven staan.
Daarna kunnen de planten verder aangroeien. Later in het seizoen kun je de geultjes met de schoffel nog wat verder dichtmaken, tot de grond weer vlak is. Zo groeit de prei stevig door en vormt hij langere witte schachten.
Prei oogsten in winter en voorjaar
Als de prei goed is aangeslagen, groeit hij uit tot een stevig bed met blauwgroene planten. Zulke prei is sterk en kan goed tegen wat vorst. Je kunt er daardoor een hele tijd van blijven oogsten.
Stengelui ter plekke zaaien
Wil je stengelui ter plekke zaaien? Bekijk dan hoe Rob Herwig stengelui zaait in de volle grond.
