tekst Esther Schonenberg
datum 11-3-2023
update 28-06-2026
Natuurlijke tuinen
Natuurlijke tuinen zijn in opkomst. En dat is helemaal zo gek nog niet. Het is goed voor de biodiversiteit en een natuurlijke tuin kost ook niet zoveel tijd. ‘Verbeter de wereld, begin in je tuin’ schrijft Dave Goulson in zijn boek De Tuinjungle. Hij heeft gelijk, de schouders moeten eronder. We moeten er met z’n allen werk van maken.
Als je voor een natuurlijke tuin gaat, hoeft het allemaal niet zo moeilijk te zijn. Je mag dan alles een beetje zijn gang laten gaan. En dat valt dan weer goed te combineren met je jonge gezin, twee banen en een druk sociaal leven.
In een ‘slordige’ tuin voelt een egel zich prima thuis, kunnen vogels nestmateriaal vinden en zijn er huisvestingsmogelijkheden voor tal van kleine dieren. Wij zien dan ook een grote toekomst weggelegd voor het natuurlijk tuinieren. Niet alles recht op een rijtje, maar alle planten lekker door elkaar.
Lekker laten uitzaaien
Kies voor een basis van sterke soorten zoals Geranium, Persicaria, Sanguisorba en Veronicastrum. Daartussen zet je siergrassen als Deschampsia, Stipa tenuissima en Calamagrostis brachytricha, die zich lekker kunnen uitzaaien. Bovendien houden ze de boel overeind.
Voeg altijd een paar soorten verwilderingsbollen toe, zoals Allium sphaerocephalon, Scilla bifolia, sneeuwklokjes en Camassia. En werk met een stel eenjarige en tweejarige planten die gemakkelijk uitzaaien.
Hoe te bestellen?
1. Spoorbloem (Centranthus ruber)
Spoorbloem of rode valeriaan: opvallende planten met dik, grijzig loof. Ze groeien graag op zonnige plekken op een droge standplaats. Uitzaaien doen ze gemakkelijk, je vindt ze terug tussen de stenen en op onmogelijke hoekjes, soms zelfs in muurtjes. De bloemen hebben bolronde schermen in de kleuren rozerood of wit. Na de bloei ontstaan er pluizige zaden, die zich makkelijk meevoeren met de wind. De planten trekken veel vlinders aan.
Bloei: juni-augustus
Zaaien: vroeg voorjaar in trays of late zomer in de vollegrond
Standplaats: zon, droog
Kleur: rozerood of wit
Insecten: vlinders
Bestel zaad van spoorbloem (Centranthus ruber)
Prikneus (Lychnis coronaria)
2. Prikneus (Lychnis coronaria)
Het zachte grijze blad vormt ook in de winter nog een mooie pol. De bloemen groeien hoog boven het blad uit in knalroze of wit, en de uitgebloeide bolletjes zitten vol zaad: uitzaai gegarandeerd. Staat graag in de volle zon en verdraagt droogte goed. Zaai in de zomer.
Bloei: juli-augustus
Zaaien: zomer
Standplaats: volle zon, verdraagt droogte
Kleur: roze of wit
Bestel zaad van prikneus (Lychnis coronaria)
3. Teunisbloem (Oenothera)
Kenmerkend is de fijne geur die veel insecten trekt, vooral nachtvlinders. Wanneer de teunisbloem in de avond zijn bloemen opent, lijkt het alsof er kleine lichtjes in de tuin aangaan. Er vormen zich steeds nieuwe knoppen, waardoor de bloei lang aanhoudt. Verkrijgbaar in de kleuren lichtgeel tot oranjerood. Zaai bij voorkeur in de nazomer.
Zaaien: nazomer
Standplaats: zon of halfschaduw
Insecten: nachtvlinders
Bestel zaad van Oenothera speciosa 'Siskyou Pink' (meerjarig, roze)
Bestel zaad van Oenothera versicolor 'Sunset Boulevard' (tweejarig, rood)
4. Wouw (Reseda luteola)
Bekend om zijn geur en vroeger gebruikt als verfstof. In de tuin is wouw vooral een architectonische plant: stevige stelen met talloze kleine gele bloempjes, op een zonnige plek 1-1,5 meter hoog. Tweejarig: rozet in jaar één, bloei in jaar twee tot ver in de herfst.
Hoogte: 100-150 cm
Bloei: mei-oktober
Zaaien: late voorjaar of zomer (tweejarig)
Standplaats: zon, kalkrijke grond
Kleur: geel
Inheems: ja
Bestel zaad van wouw (Reseda luteola)
Over de auteur
Esther Schonenberg is kweker bij Festina Lente tuin in Katwijk, gespecialiseerd in eenjarigen, tweejarigen en bijzondere vaste planten. Samen met Joke Dumoulin kweekt ze volgens het motto 'haast je langzaam': planten krijgen de tijd om zich in hun eigen tempo te ontwikkelen, en groeien daardoor uit tot sterke, tevreden exemplaren.
Bezoek
Kwekerij Festina Lente tuin
1e Mientlaan 13
2223 LG Katwijk
www.festinalentetuin.nl
Meer zelf zaaien
Meer schermbloemigen voor de border? Kweker Margriet Kortenoeven koos vier bijzondere schermbloemen die je niet in elk tuincentrum vindt. Of bekijk 10 favoriete schermbloemen van tuinontwerper Modeste Herwig voor meer combinatietips.
Esther Schonenberg (beeld Sandra Verkic)
