tekst Margriet Kortenoeven
beeld GAP Photos
update 14-06-2026
Veel makkelijker dan eenjarigen
Eenjarigen zijn geweldig leuk (we kweken er hier tachtig tot honderd soorten) en ik ben er dol op. Maar het zijn ook dwingelanden: ze móéten op tijd gezaaid, verspeend en uitgeplant. Met vaste planten heb je daar geen last van; die kun je rustig nog even in de zaaibak laten staan.
Wil je de kas overslaan? Vaste planten kun je ook gewoon buiten winterzaaien.
Er zijn vele duizenden soorten vaste planten, dus ik houd mijn verhaal wat algemeen en kies planten die je min of meer op dezelfde manier kweekt en die de moeite waard zijn om te zaaien.
Vaste planten zaaien in juni, juli, augustus
Zelf zaai ik vaste planten graag in juni, juli en augustus, in de kas. De temperaturen zijn heerlijk, de zaden kiemen vlot en er kan ruim voor het najaar worden verspeend. Geen problemen te verwachten.
Keuzes maken, dáár zit 'm het probleem: welke plant houd ik 's winters in de kas of koude bak, en welke kan naar buiten? Ik zeg altijd: bij twijfel binnen houden, en niet uitplanten bij verwachte kou of extreem veel regen.
Jonge planten overwinteren in de kas
Vaak houd ik jonge vaste planten 's winters in de kas. De deuren staan tot ver in het najaar, en zelfs in de winter, open; ze gaan alleen dicht bij flinke vorst of harde wind. Vaste planten trekken dat makkelijk, ze staan het liefst koud en zo droog mogelijk. In het voorjaar gaan ze meteen aan de groei: zodra deze pubers de vollegrond ruiken, ontwikkelen ze zich razendsnel, en ze bloeien soms al in hetzelfde jaar.
Koukiemers? Gewoon laten staan
Sommige hebben kou nodig om te kiemen, de koudekiemers, maar daar houd ik geen rekening mee; ze liggen immers al in het zaaibakje. Kiemen ze in de zomer en nazomer niet, dan kiemen ze waarschijnlijk in maart wel. Gewoon laten staan (niet te nat) en afwachten. Een bekende koukiemer is Astrantia, het Zeeuws knoopje.
Mijn ervaring: verse zaden, zo van de plant en meteen gezaaid, kiemen onmiddellijk; na de winter komt de rest ook nog. De versheid van het zaad speelt mee. Het belangrijkste: gewoon doen. Proberen, struikelen, succes hebben en trots zijn op de jonge planten die je zelf hebt gekweekt. Gaandeweg ontwikkel je groene vingers, en voor je het weet geef je zelf advies aan beginners op het zaaipad
Zaaitip: zaai direct na ontvangst, het liefst in terracotta potjes die je ingraaft in de tuin. In de kas kan ook, maar misschien heb je die niet. Verspeen volgend voorjaar na opkomst, en als het flinke plantjes zijn geworden, kun je ze uitplanten in de tuin.
Hoe te bestellen?
Ga naar onze webshop om de zaden te bestellen
4 x vaste planten om in de zomer te zaaien
Bekijk de vier favorieten van kweker Margriet:
1. Hennepbladstokroos (Althaea cannabina)
Als deze bloeit, weet ik het al: bezoekers dwalen de tuin in, en binnen twee minuten komt er altijd iemand terug met de 'ik heb een vraag'-blik. Altijd over de Althaea cannabina. Op het oog een malva-achtige, een soort Lavatera met kleinere bloemen. Zeg ik "hennepbladstokroos", dan hoor ik vaak: "Nee, het is geen stokroos."
Klopt: Althaea is geen stokroos maar heemst. Een hoge, transparante wolk van kleine roze bloemen met een donker hartje, onweerstaanbaar in bloei. Staat stevig, zonder rekjes. Smal blad, vorm wiet. Keivast.
Hoogte: tot 200 cm
Bloei: juli-augustus
Bestel hier het zaad van hennepbladstokroos (Althaea cannabina)
2. Rechte ganzerik (Potentilla recta 'Sulphurea')
Bij advies op de kwekerij vraag ik altijd naar de gewenste kleuren. Weet je hoeveel mensen meteen roepen: "Oh nee, geen geel"? Ik denk negentig procent. Maar zelfs deze geelhaters kunnen prima leven met de kleur van deze rechte ganzerik: een zacht, lichtgevend, zwavelig geel dat in elk kleurenpalet past.
Hij voegt zich overal probleemloos tussen, blust heftig rood een beetje en tilt zacht paars juist op. Het blad is mooi groengrijs. Hij gedraagt zich als een klein struikje, kan goed in de zon en verdraagt ook wat schaduw. Betrouwbaar en sterk.
Hoogte: ongeveer 60 cm
Bloei:juni-september
Bestel hier het zaad van rechte ganzerik (Potentilla recta 'Sulphurea')
3. Zonnehoed (Rudbeckia occidentalis 'Green Wizard')
Deze zonnehoed is een gekkerd. De "bloei" is een donkere conus met onderaan een ring van groene blaadjes, waar in het seizoen een ring van gele meeldraadjes overheen stijgt. Geen bloem dus, maar een architectonische vorm die zich prachtig laat combineren. Goed geplaatst een blikvanger van de eerste orde, en hij blijft heel lang mooi.
In de winter niet afknippen: ook dan houdt de vorm zich goed. Hij wil een zonnige, droge plek. Hoewel hij ook als eenjarig wordt beschreven, staat hij hier al jaren vast, misschien door de klimaatverandering.
Hoogte: 80-100 cm
Bloei: juli-oktober
Bestel hier het zaad van zonnehoed (Rudbeckia occidentalis 'Green Wizard')
4. Succisella inflexa 'Frosted Pearls'
Deze plant is al bij me sinds de start van de kwekerij, ik ken hem al twintig jaar. Een vlinder- en bijenlokker van de eerste orde. De bolvormige bloemen in parelmoerroze zijn schattig, een beetje mini-Scabiosa/Knautia-achtig, met diezelfde uitstekende meeldraadjes die er leuke speldenkussentjes van maken.
Na het uitplanten stoelt hij uit in de breedte. Hij woekert niet, maar dijt wel uit. Deze groei is overigens zeer makkelijk te verwijderen (trek-schaar-knip). De bloei is van juli tot september. De hoogte in bloei is ongeveer 80 centimeter. Deze plant zal altijd een plek houden in onze tuin.
Hoogte: ongeveer 80 cm
Bloei: juli-september
Bestel hier het zaad van Succisella inflexa 'Frosted Pearls'
Over de auteur
Kweker Margriet Kortenoeven is eigenaar van Kwekerij Margriet in Sint Pancras, waar ze bijzondere vaste planten en eenjarigen kweekt zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen. Voor Groei & Bloei deelt ze haar zaaitips.
Bezoek
Kwekerij Margriet
Bovenweg 66
1834 CG Sint Pancras
kwekerijmargriet.nl
Meer zelf zaaien met Margriet
Smaakt het naar meer? Lees deze verhalen van Margriet over het zaaien van bijzondere schermbloemen of 5 soorten korenbloemen voor een lange pluk, of probeer eens potentilla uit zaad.
beeld Jasker Kamp