Knotwilg knotten: goed voor de boom, mooi voor de tuin
Een knotwilg knotten lijkt een simpele winterklus, maar wie zijn wilg verkeerd zaagt, ziet dat vaak jaren terug. Bioloog Arjan Postma legt uit wanneer je aan de slag gaat, hoe je snoeit en welk gereedschap je nodig hebt. En de takken gebruik je daarna meteen: voor je wilgenboog, je plantensteun, maar ook als schutting of takkenril.
In de verweerde knop van deze knotwilg is spontaan vingerhoedskruid (digitalis) opgekomen.
tekst redactie Groei & Bloei
beeld Merijn Henfling
update 16-06-2026
Wanneer knot je een knotwilg?
Je kunt een knotwilg knotten tussen november en maart, als de boom in rust is. Een goed moment is eind februari of begin maart: dan groeit de boom het snelst over zijn wonden heen en is de kans op schimmelinfecties het kleinst.
De snoeikalender geeft per maand aan wanneer je welke boom en struik je snoeit.
Let op: snoei nooit als het vriest.
Altijd een stompje laten staan
Laat bij het knotten altijd een stompje staan. Dat is de belangrijkste regel. Op de schors van elke tak zitten kleine bruine puntjes: slapende knoppen, waaruit straks de nieuwe wilgentenen groeien. Zodra je de tak afzaagt, verandert de sapstroom in de boom. De slapende knoppen worden wakker en lopen opnieuw uit.
Zaag je de tak helemaal glad af tot op de stam, dan blijft er vooral oude schors over. De knoppen krijgen dan veel minder kans om door te breken, en dat wordt met elk jaar lastiger. Bovendien vergroot glad afzagen de kans op rotting en schimmel in de knot. Een stompje laten staan is dus geen slordigheid, maar precies wat de boom nodig heeft om weer uit te lopen.
Video: wilgen knotten
Bekijk de video waarin bioloog Arjan Postma laat zien hoe je een knotwilg snoeit:
Hoe vaak knot je een knotwilg?
Een gezonde knotwilg knot je eens in de drie jaar. Een wilg groeit snel: elk jaar komt er zo'n anderhalve meter tak bij. Na drie jaar hangt er dus ruim vier meter hout aan. Laat je het langer staan, dan worden de takken te zwaar en scheurt de knop open.
Is de boom jonger of wat minder in conditie, knot dan vaker.
Welk gereedschap gebruik je?
Gebruik een snoeischaar voor dunne twijgen, een takkenschaar voor middelzware takken en een snoeizaag voor het dikkere hout. Bioloog Arjan Postma is fan van een handzaagje met een fijn, puntig blad. Daarmee kom je goed tussen de smalle takken.
Zeker niet gebruiken: een kettingzaag. Die verleidt je om te dicht langs de stam te gaan, alsof je de boom scheert. Dat is precies wat je niet wilt.
Verse wilgentenen
Wat doe je met wilgentenen?
Knotwilgen waren vroeger onmisbaar op het platteland. Het dunste hout dat na het knotten uitloopt heet wilgentenen, een jaar later bonstaken, en het zwaarste hout boerengerief, voor paaltjes en ander gereedschap.
Verse wilgentenen zijn soepel en makkelijk te buigen. Je kunt er meteen mee aan de slag:
-
Wilgenboog: buig een paar lange takken naar elkaar toe en bevestig ze aan weerszijden van een pad.. Doe dit om de 30 cm, en vlecht er wat takken overdwars tussen. Zeer geschikt voor vaste klimmers als kamperfoelie en klimroos maar ook eenjarige klimmers als lathyrus of pronkboon.
-
Wilgenschutting: zet om 60 cm twee stevige takken of palen in de grond en vlecht stevige takken horizontaal ertussen. Een natuurlijke grens in de tuin, goed voor insecten. Je kunt je schutting jaarlijks aanduwen en aanvullen. Tuinjournalist Katja Staring legt hier uit hoe je eens schutting vlecht van wilgentakken.
-
Plantensteun: de iets dikkere takken zijn uitstekend te gebruiken als plantensteunen.
-
Takkenril: de rest stapel je op tot een takkenril. Egels, vogels en insecten maken er graag gebruik van.
Wilgenboog met lathyrus
Gebruik je de takken niet meteen? Zet ze rechtop in een emmer water, leg ze helemaal onder water in een slootje of steek ze tijdelijk in de grond, dan blijven ze soepel. Houd er rekening mee dat wilgentenen snel wortel kunnen schieten als ze rechtop in water staan of in de grond worden gestoken.
Kun je andere bomen ook knotten?
Voor andere knotbomen, zoals els en es, gelden grotendeels dezelfde uitgangspunten: snoei in de winter, laat een stompje staan en herhaal het knotten om de drie jaar.
Knotwilg en biodiversiteit
Een oude knotwilg is meer dan een boom. De holtes die ontstaan in een verweerde knop bieden nestgelegenheid aan kerkuilen, vleermuizen en holenduiven, en soms ook voor planten (zie foto bovenaan dit artikel). De wilgentenen trekken vroeg in het jaar al insecten aan, nog voor de meeste andere bomen bloeien. Wie een knotwilg in de tuin of op het erf heeft, houdt hem het beste in stand door hem te blijven knotten.
Wilgentenen als inspiratie
Wilgentenen inspireren ook tot grotere projecten. Landschapskunstenaars en tuinontwerpers gebruiken ze voor vlechtwerken en sculpturen, zoals deze boog op de Floriade 2022.
Wilgenkunst van willowman Will Beckers tijdens Floriade, Almere, 2022
Meer over snoeien
Wil je voor je hele tuin weten wat je wanneer snoeit? Vraag de snoeikalender gratis aan.