tekst Diana Stek
datum 31-03-2016
update 26-04-2026
Hoe kweek je basilicum?
Basilicum wordt niet voor niets koningskruid genoemd. Het is een onmisbare smaakmaker in vooral Italiaanse gerechten, al komt de plant oorspronkelijk uit India. Denk aan pesto: die is het lekkerst met vers geplukte blaadjes uit eigen tuin.
In het koele Nederlandse klimaat is basilicum niet altijd makkelijk te telen. Het zaaien en opkweken gaat eenvoudig, maar voor een goede oogst heb je voldoende zon en warmte nodig.
Zaaien doe je van eind april tot in mei. Oogsten kan vanaf juli.
Wanneer zaai en oogst je basilicum?
Omdat basilicum niet tegen vorst kan, maar wel snel kiemt, zaai je haar pas vanaf eind april en eventueel nog in mei.
Je kunt dan vanaf ongeveer juli de eerste blaadjes oogsten.
Binnen voorzaaien op de vensterbank
Zaai basilicum bij voorkeur voor. Doe dat bij kamertemperatuur op een warme, lichte plek, bijvoorbeeld een zonnige vensterbank.
De zaden kiemen vaak al binnen een week.
Werk je met een gekocht basilicumplantje uit de supermarkt? Lees dan hier hoe je zo’n plantje langer in leven houdt.
Hoe zaai ik basilicum?
Zaai basilicumzaden voor in potjes. Zaaien in de volle grond lukt in het voorjaar meestal niet, omdat de grond nog te koud is.
- Gebruik potjes van ongeveer 5 x 5 centimeter
- Leg daarin 4 zaden, verdeeld over het oppervlak
- Zaai meerdere potjes, zodat je later voldoende planten hebt voor een rijke oogst
Voor een grotere oogst gebruik je later een ruime pot (ongeveer 40 centimeter doorsnede), waarin je meerdere kluitjes met zaailingen samen plant. Gebruik potgrond die je luchtiger maakt met wat grof zand, of gebruik zaai- en stekgrond.
Dek de zaden af met een dun laagje van maximaal 0,5 centimeter.
Welke basilicum past bij jou?
Er zijn verschillende soorten basilicum die elk hun eigen smaak en uitstraling hebben. In de webshop vind je bijvoorbeeld de frisgroene Ocimum basilicum ‘Siam Queen’, een aromatische variant die goed past in Aziatische gerechten.
De paarsbladige ‘Dark Opal’ heeft een kruidigere smaak en is ook mooi als sierplant. ‘Cinnamonette’ valt op door zijn warme, kaneelachtige aroma en bloeit rijk, terwijl shiso (Perilla nankinensis) een heel eigen, kruidige smaak heeft die veel wordt gebruikt in de Japanse keuken.
Bekijk alle soorten basilicum in de webshop.
Hoe verzorg ik basilicum?
Als de zaailingen vier blaadjes hebben en het na half mei is, kun je ze uitplanten in een grotere pot.
Gebruik potgrond die je opnieuw luchtiger maakt met ongeveer een vijfde deel grof zand. Verdeel de kluitjes met zaailingen over de pot en geef direct water.
Zet de pot zo zonnig, warm en beschut mogelijk. Geef regelmatig water: de grond mag niet uitdrogen, want basilicum reageert daar snel op met slappe bladeren. In potgrond zit voldoende voeding voor ongeveer acht weken. Daarna kun je bijmesten met een algemene moestuinvoeding.
Basilicum in de volle grond
Basilicum groeit in Nederland minder goed in de volle grond, omdat de bodem vaak te koud is. Wil je het toch proberen, kies dan het warmste en meest beschutte plekje in de tuin.
Je kunt de grond opwarmen door er vooraf zwart plastic over te spannen. Na 12 mei kun je de zaailingen uitplanten. Verwijder het plastic, plant de basilicum en geef direct water.
Groei en bloei
De planten worden uiteindelijk ongeveer 50 centimeter hoog. In juli en augustus gaan ze bloeien.
Ook tijdens de bloei kun je blaadjes blijven plukken. De smaak blijft goed. Zelfs de kleine bloemetjes zijn eetbaar en smaken vergelijkbaar met het blad, maar iets milder.
Oogst de blaadjes
Oogst wanneer je wilt, zolang de plant groot genoeg is. Je kunt ook de topjes van de plant knippen. Dat stimuleert vertakking, waardoor de plant voller wordt en meer blad maakt.
Pluk basilicum zo kort mogelijk voor gebruik. Na ongeveer een uur worden de blaadjes al slap en minder aromatisch.
Heb je meer geoogst dan je direct gebruikt? Dan kun je basilicum, net als andere kruiden drogen of op een andere manier bewaren.
Basilicum is een eenjarige plant. Als de nachten kouder worden in september en oktober, sterft de plant af.
- Wil zelf ook kruiden in je tuin? Lees hier alle artikelen over kruiden kweken in de moestuin.
Over Diana Stek
Diana Stek is moestuinexpert, auteur en de drijvende kracht achter de website Diana’s Mooie Moestuin, waar ze praktische en gedetailleerde teeltinformatie deelt. Ze staat bekend om haar heldere uitleg en grote rassenkennis. In samenwerking met Groei & Bloei maakte ze twee zaaikalenders en schrijft ze artikelen over moestuinieren en natuurlijke teelt.
