tekst Chris Tilanus en Lara Geeurickx
beeld Sandra Verkic, iStock en Kwekerij Morning Glory
datum 05-05-2026
Zaden van planten met sierlijke zaaddozen bestellen? Verderop in het artikel vind je het overzicht.
Durf te knippen voor een langere bloei
In de natuur staat het fluitenkruid er prachtig bij. Een effect dat je in je eigen tuin kunt imiteren met witte schermbloemigen als Ammi en Orlaya. Hun hoge stengels met nieuwe knoppen afknippen is waarschijnlijk het laatste wat je nu wilt doen. En toch. Wie het aandurft, krijgt er langere bloei voor terug.
In al ons enthousiasme vergeten we weleens dat die eenjarigen het niet voor ons doen, zo fanatiek bloemen maken. Hun prioriteit nummer één is voortplanten, zaad produceren.
Als wij hen daarin hinderen door bloemen af te knippen, leggen ze ofwel ontmoedigd het loodje of ze gaan juist uitbundiger bloeien. Dat eerste gebeurt weleens bij Zinnia. Dat tweede is de tactiek van Cosmos en Lathyrus, dus aarzel bij deze soorten vooral niet met die snoeischaar.
Ook lezen: Honderden zinnia’s in één border: John zaait ze allemaal zelf
Zaai opnieuw voor een tweede bloeigolf
Een andere truc om langer te genieten van vroegbloeiende eenjarigen, is ze op meerdere momenten zaaien. Soorten die vóór juli bloeien hebben zelfs nu nog tijd genoeg om een hele cyclus van zaadje tot bloeiende plant door te maken. Calendula, Cosmos, Nicotiana, Salvia viridis of Reseda die je nu voorzaait, kunnen binnen zes tot acht weken de tuin in.
Je kunt ze ook meteen ter plaatse zaaien om gaten te vullen in de border. Gebruik dan wel genoeg zaad, want lang niet alles zal ontkiemen – vogels en slakken lusten ook wel wat. Het is niet voor niets dat de planten zelf honderden zaden maken.
Zaden oogsten: het juiste moment
Zaden oogsten doe je het beste nét voordat ze van nature op de grond vallen. Bij peulen en zaaddozen is dat zodra ze bruin zijn, en zo droog dat ze brokkelen of letterlijk op barsten staan. Pluk ze dan tactvol tussen twee vingers en bewaar ze in een koffiefilter of papieren zakje.
Bij sommige soorten, zoals Tropaeolum, vallen de zaden soms nog groen van de plant. Laat ze goed narijpen tot ze helemaal bruin en rimpelig zijn.
- Zelf je eigen zaden oogsten? Gerard van Buiten van de Botanische Tuinen Utrecht laat in deze video over zaden oogsten zien hoe je dat doet.
Zaden schoonmaken en bewaren
Een paar weken na het oogsten kun je zaden schoonmaken: dan vallen ze vanzelf uit hun omhulsel of kun je ‘het kaf van de zaden scheiden’ door te zeven of voorzichtig te blazen. Op de kwekerij bewaren we schoongemaakte zaden in papier, en vervolgens in afgesloten plastic bakjes op een droge en donkere plek.
‘Schuurtemperatuur’ (tussen 10 en 15 °C) is ideaal voor behoud van de kiemkracht, mits de omgeving niet vochtig is.
Ook mooi na de bloei
En soms zijn planten gewoon op hun mooist als ze uitgebloeid zijn. Denk aan de zaaddozen van Scabiosa stellata en Nigella damascena: echte kunstwerken. Aan de zaadknoppen van kaardebol (Dipsacus fullonum), strobloem (Helipterum roseum) en zonnebloem (Helianthus). En aan de sierlijk opgekrulde schermen van Ammi, Didiscus en Orlaya.
Zo kunnen we ons toch nog verzoenen met het einde van hun bloeiseizoen.
Chris Tilanus' zaaitips voor een langer bloeiseizoen
-
Vroege bloeiers kun je in juni een tweede keer zaaien. Plant ze straks uit tussen hun eerder gezaaide soortgenoten om zo de bloeitijd te verlengen.
-
Zaai je rechtstreeks in de border, zorg dan dat de zaden kunnen landen op een luchtige toplaag. Is de grond te compact, meng er dan eerst wat grof zand doorheen.
-
Pluk zaden nét voordat ze van nature van de plant vallen.
-
Bewaar zaden eerst een tijdje in een koffiefilter of keukenpapier om ze te drogen. Doe wel overal meteen een naamkaartje bij.
-
Kraak harde of stekelige peulen door ze in een plastic bloempot met gaatjes te leggen. Zet er eenzelfde pot in, en draai beide potten als een pepermolen over elkaar tot de zaden door de gaatjes vallen.
Chris Tilanus van Kwekerij Morning Glory
1. Lupinus cruickshankii ‘Sunrise’
Deze eenjarige lupine bloeit niet bijzonder lang, maar is wel een absolute blikvanger. Het kenmerkende, handvormige blad van de jonge planten is al mooi, maar de showstoppers zijn de bloeiaren met hun combinatie van intens blauw, goudgeel en wit.
Wordt ongeveer een meter hoog en werkt goed als structuurplant in de hoge border en in boeketten. Na de bloei vormen de bruingrijze zaadpeulen een aardig optisch toetje.
Bestel Lupinus cruickshankii ‘Sunrise’ nu in onze webshop.
2. Duifkruid (Scabiosa stellata)
Sommige planten zijn gewoon op hun decoratiefst als ze uitgebloeid zijn. Tot die categorie behoort dit bescheiden duifkruid dat met name bekend is als droogbloem. De lila-witte, elegante bloem verandert gaandeweg in een bijna wiskundig uitgekiend rond knopje, dat bestaat uit afzonderlijke ‘zaadkuipjes’ met een stervorm in het midden.
Cultivarnamen ‘Drumstick’ en ‘Ping Pong’ spreken voor zich, maar ‘Paper Moon’ is de meest treffende benaming. Je kunt ze in juni nog zaaien op een zonnige standplaats in goed doorlatende grond.
Bestel Scabiosa stellata nu in onze webshop.
3. Blauwe kantbloem (Didiscus caeruleus)
Een aanwinst voor de pluktuin en voor luchtige, lieflijke borders en boeketten. Ten eerste vanwege de blauwpaarse kleur, die bijzonder is voor een schermbloemige – al zijn er ook witte en roze varianten. Ten tweede omdat vlinders en bijen er dol op zijn. En ten derde vanwege de sierwaarde van de opgekrulde schermen na de bloei.
Je kunt Didiscus ook in juni nog prima zaaien, want hij heeft warmte nodig om te ontkiemen. Geef deze plant een zonnige standplaats en zorg voor goede drainage.
Bestel Didiscus caeruleus nu in onze webshop.
4. Slaapbol (Papaver somniferum ‘Blue Moon’)
Papavers zijn er naar ieders smaak: van de kortbloeiende Papaver orientale tot de langbloeiende Papaver rupifragum en van de zachtroze Papaver rhoeas ‘Shirley’ tot de wijnrode Papaver somniferum ‘Black Peony’.
Onze keuze valt op de opvallende cultivar ‘Blue Moon’. Blad en stengel zijn grijs, de grote bloemen zijn delicaat wit met paarse vegen in het hart. Na de bloei, laat in de zomer, ontstaan de bekende decoratieve zaaddozen. De plant zaait zich makkelijk uit en doet het goed in zon en halfschaduw.
Bestel Papaver somniferum ‘Blue Moon’ nu in onze webshop.
5. Koriander (Coriandrum sativum)
Iedereen kent koriander als keukenkruid, maar de plant staat met zijn kleine witte bloemschermen en iele verschijning ook sierlijk als weefplant in de border. Hij wordt ongeveer een halve meter hoog en bloeit van mei tot augustus.
Coriandrum sativum doet het goed in de halfschaduw, op voedselrijke en goed doorlatende grond. Van de jonge plant kun je de blaadjes eten, na de bloei kun je de zaden oogsten en roosteren.
Bestel Coriandrum sativum nu in onze webshop.
6. Amarant (Amaranthus)
Welke amarant je ook kiest, zeker is dat je kunt rekenen op imposante bloeiaren en of indrukwekkende bladkleuren.
Je hebt lang plezier van deze eenjarige: het jonge blad is te verwerken in salades, de bloeiaren zijn sierlijk tot heel laat in de herfst, en de uitgebloeide pluimen kun je drogen voor in boeketten.
Bestel Amaranthus nu in onze webshop.
Bestel deze decoratieve zadenmakers nu in de webshop van Groei & Bloei
Kwekerij Morning Glory
Chris Tilanus en zijn vrouw Caroline runnen sinds 2014 Kwekerij Morning Glory in Aalsmeer. Ze bieden een breed assortiment aan winterharde vaste planten voor zon en schaduw, eenjarige zomerbloeiers en hanging baskets. Vanaf mei is er weer een breed assortiment aan meerjarige vorstgevoelige planten en salvia’s verkrijgbaar.
Kwekerij Morning Glory
Noordpolderweg 6
1432 JH Aalsmeer
Meer informatie: Kwekerij Morning Glory
- Benieuwd naar het zaaien van warmteminnende eenjarigen? Lees het artikel Warmteminnaars zaai je niet te vroeg
