Afbeelding Winterharde eenjarigen: speelse bloemen die overal opduiken

Winterharde eenjarigen: speelse bloemen die overal opduiken

Winterharde eenjarigen zaaien zichzelf uit en duiken elk jaar op plekken op waar je ze zelf nooit had gezet. Hun zaailingen kunnen tegen kou, dus ze komen al vroeg in het voorjaar op, vóór de ijsheiligen. Dat geeft een los beeld. Kweker Giny de Jong tipt vijf van haar favorieten, die je in zomer of voorjaar zaait.

tekst Giny de Jong
beeld Imageselect, iStock
update 16-06-2026

Wat zijn winterharde eenjarigen?

Een tuin met heesters en vaste planten geeft je een vaste basis: je weet van tevoren welke plant wanneer bloeit, en je kunt mooie combinaties plannen. Maar die planbaarheid maakt het meteen wat statisch; elk jaar zie je ongeveer hetzelfde plaatje.

Met winterharde eenjarigen maak je je tuin onvoorspelbaarder. Het zijn eenjarigen die zich uitzaaien en waarvan de zaailingen tegen redelijk wat kou kunnen. Ze komen al vroeg in het voorjaar op, vóór de ijsheiligen, vaak op plekken waar je ze zelf niet zou neerzetten.

Dat geeft een speels, verrassend beeld, en er ontstaan combinaties waarvan je nooit had gedroomd. Veel soorten zijn bovendien waardevol voor insecten, zoals de bijenplant Phacelia en de goudsbloem, die waardplant is voor rupsen.

Wanneer zaai je winterharde eenjarigen?

Zaaien kan in de zomer of in het (vroege) voorjaar; het moment bepaalt mede de bloeitijd.

Wil je volgend jaar als eerste bloeien? Zaai dan in de nazomer zaaien, in augustus en september: lees hoe je dat doet met Orlaya, Clarkia, rode melde en Echium.

Hoe te bestellen?

Ga naar onze webshop om het zaad te bestellen

5 x winterharde eenjarigen

Van deze vijf winterharde eenjarigen kun je nu zaad bestellen. Zaaien kan in de zomer of in het (vroege) voorjaar; het moment beïnvloedt de bloeitijd.

1. Groot akkerscherm (Ammi majus)

Ammi majus, ook wel groot akkerscherm, heeft witte schermbloemen en een lange, rijke bloei. Hij wordt wat minder fors dan Ammi visnaga en heeft plattere bloemschermen.

Hoogte: 50-80 cm

Bestel hier het zaad van groot akkerscherm (Ammi majus)

2. Ammi visnaga

Ook Ammi visnaga heeft witte schermbloemen en een lange, rijke bloei. Zaai je hem in het voorjaar, dan wordt hij zo'n 80 centimeter; zaai je hem in de herfst, dan kan hij wel 150 centimeter hoog worden. Er is ook een variant met groene bloemen, 'Green Mist'.

Hoogte: 80-150 cm (afhankelijk van het zaaimoment)

Bestel hier het zaad van Ammi visnaga

3. Juffertje-in-het-groen (Nigella damascena)

Een eenjarige die spontaan terugkeert, met na de bloei prachtige zaaddozen. Dit zaad is bovendien schoon geteeld.

Hoogte: 30-50 cm

Bestel hier het zaad van juffertje-in-het-groen (Nigella damascena)

4. Witte kantbloem (Orlaya grandiflora)

De echte witte kantbloem komt soms al in februari op, her en der en soms in een grotere groep. Dat geeft een veel natuurlijker effect dan wanneer je ze zelf uitplant. Het is een weefplant die niet heel lang bloeit, maar zaai je in het voorjaar wat bij, dan geniet je er toch een lange periode van.

Hoogte: 50 cm

Bestel hier het zaad van witte kantbloem (Orlaya grandiflora)

5. Goudsbloem (Calendula officinalis 'Indian Prince')

De vrolijke goudsbloem, die bovendien waardplant is voor veel rupsen.

Hoogte: 50-75 cm

Bestel hier het zaad van goudsbloem (Calendula officinalis 'Indian Prince')

Over de auteur

Kweker Giny de Jong is eigenaar van Kwekerij De Jagertjeshof in Aadorp. Ze kweekt vooral vaste planten, haar favoriete eenjarigen en bijzondere soorten die je niet bij elke kwekerij vindt, zoals Dierama, Penstemon en Salvia. Voor Groei & Bloei deelt ze haar ervaringen en zaaitips.

Bezoek
De Jagertjeshof
Gravenweg 8
7611 BW Aadorp
www.jagertjeshof.nl

Meer zelf zaaien

Smaakt het naar meer? Bestel ook zaad van bijzondere soorten akelei en zeven soorten echte koekoeksbloem, of zaai je eigen cottagetuin met klassieke bloemen.

Winterharde eenjarigen: speelse bloemen die overal opduiken beeld Sandra Verkic
Afbeelding

Het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren

Tuinieren met respect voor de natuur en het klimaat? Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.

#1 voed de bodem en spit liever niet

  • Schimmels, bacteriën en bodemdiertjes zorgen voor een gezonde bodem. Planten krijgen daarin een goede start en zijn weerbaarder tegen ziekten.
  • Spit zo min mogelijk, zo houd je de bodemstructuur in tact wat belangrijk is voor toe-en afvoer van water & voedingsstoffen.