tekst Katja Staring
beeld Sandra Verkic
datum 25-08-2026
Van E naar A++: het groenlabel van Katja's tuin
Groei & Bloei geeft tuinen, net als huizen, een groenlabel. Katja begon met een tuin die het label E verdiende: een gazon, een paar vaste planten, veel tegels en een oprit voor drie auto's. Ruim een jaar later staat de meter op A++.
De voorsituatie: een tuin vol tegels en gazon
Katja verhuisde naar een wederopbouwwoning uit 1948 met, in tuintermen, energielabel E. De tuin bestond destijds vooral uit gazon, een paar vaste planten zoals hortensia's en een rododendron, twee klassieke ligusterhagen en een oprit met plek voor drie auto's. Daarbij kwamen veel tegels, een betonnen schutting en een kaal, plat garagedak.
Haar wensenlijst was ambitieus: een vijver zichtbaar vanuit de huiskamer, een deel van de oprit terug naar groen, een natuurlijke oplossing voor de schutting, het hele jaar bloei, meer nestgelegenheid voor vogels en zoveel mogelijk eetbare planten.
Beginsituatie: achtertuin als blank canvas (foto Makelaardij Meierijstad)
Advies tuinontwerpers
- Lidion Zierikzee (permacultuur) adviseerde vooral om eerst een heel jaar te observeren: waar blijft water staan, waar waait de wind, hoe beweeg je zelf door de tuin. Pas dan weet je welke plek bij welke plant past.
- Nina Hovers (ontwerper van ecologische tuinen) dacht juist radicaal: de hele oprit weg voor een minipark vol verrassingen, met een duintuin, een bijenberg en een wadi.
- Sifra Timmermans (Wilde Weelde) keek vooral naar hergebruik: de scheurende bakstenen border ombouwen tot een gebogen stapelmuurtje rond een vijver, regenwater filteren via een wadi, en alleen zoveel verharding houden als daadwerkelijk nodig is.
Katja nam een deel van elk advies over: goed observeren, zitjes maken, de klimop achterin behouden, de muurbak vervangen door een ronde stapelmuur met vijver, een wadi aanleggen, een slingerpad maken en de heg zo snoeien dat er ruimte overblijft voor bijen en verwilderingsbolletjes.
Beginsituatie: voortuin met gras en betegelde oprit
De eindsituatie: een rewilded cottage garden vol leven
Ruim een jaar en een verbouwing later is Katja's tuin klaar om te showen — al is 'af' volgens haarzelf een groot woord. Ze noemt haar 148 m² grote tuin inmiddels een mix van rewilded cottage garden, minivoedselbos, bijen- en vogeltuin en dwaaltuin ineen.
Hoe de tuin tot leven kwam
De bouwchaos als zegen
Door een verbouwing van garage en aanbouw lag de tuin een groot deel van 2025 stil. Toen Katja in januari weer verder kon, moest in één keer de rest van de beplanting de grond in en verdwenen zo'n 400 tegels. Het gedwongen stilzitten pakte gunstig uit: de natuur bleek intussen zelf al aan het werk te zijn.
Loslaten van controle
De kern van haar aanpak is de balans tussen mens en natuur: bijsturen waar het echt nodig is, maar verrassingen vooral toelaten. Zo groeide er door aanhoudende regen een compleet kaardenbollenbos, kreeg een scheefgegroeide kweepeer een tweede leven als boog, en verhuisde het zitje bij de stapelmuur twee meter verderop nadat mieren er hun kolonie vestigden.
De achtertuin: hergebruik en regenwater
In de achtertuin staat een pergola van robiniahout, zijn losse stoeptegels tot muurtjes gestapeld en ligt grind van het oude garagedak als paadje. Regenwater wordt opgevangen in vier tweedehands wijntonnen, en een laatste regenpijp is helemaal afgekoppeld naar een wadi die het water rustig laat wegzakken.
Katja's veelzijdige achtertuin na de transformatie
De voortuin als ontmoetingsplek
Ook de voortuin kreeg een metamorfose, met vasteplantentoppers als Geum 'Totally Tangerine' en verfkamille, en een 'zevenbladborderexperiment' waarbij Katja leert leven mét in plaats van tegen een hardnekkige woekeraar. Onbedoeld werd de voortuin ook een ontmoetingsplek voor buren en voorbijgangers.
Katja's bloeiende voortuin na de transformatie
Leven in elke hoek
Nestkastjes op de gevel trokken een kwetterende mussenkolonie aan, rosse metselbijen namen de insectenhotels in gebruik, en 's nachts komt de egel op bezoek. Bij de poort en in de zijtuin, ooit gewoon oprit, groeit nu een gelaagde polycultuurmoestuin met onder meer kruisbes, rabarber, aardpeer, tomaten en stokbonen.
De vijver als hart van de dwaaltuin
De vijver is uitgegroeid tot het hoogtepunt van de tuin. Vogels en wespen drinken en badderen er, libellen als de viervlek en de grote keizerlibel zetten er hun eitjes af, en Katja spotte er onlangs zelfs een salamander.
De oprit is voor driekwart onttegeld en fungeert nu als polycultuur moestuin
Katja geniet van haar vijver én bezoekers
Van saai naar groen: wat is er precies veranderd?
- Verharding: van een oprit voor drie auto's en veel tegels naar grotendeels onttegeld, polycultuurmoestuin en stapelmuurtjes
- Water: van geen vijver en een regenpijp op riool naar een vijver, wadi, afgekoppelde regenpijp en vier regentonnen
- Beplanting: van gazons, enkele vaste planten en twee ligusterhagen naar gelaagde vaste planten, eenjarige groenten en kleine voedselbosbomen
- Biodiversiteit: van beperkte biodiversiteit naar libellen, mussen, metselbijen, een egel en salamander
- Structuur: van rechte lijnen en een oprit als 'landingsbaan' naar slingerpaden, coulissen en dwaalstations
Dwaaltuin-tips: 6 basisprincipes voor je eigen dwaaltuin
Wil je, net als Katja, van een rechttoe-rechtaan tuin een avontuurlijk dwaaldomein maken? Dit zijn de zes basisprincipes:
1. Maak een poort
Creëer een duidelijke entree met een rozenboog, wilgentenen of een opening in de heg, geflankeerd door hoge 'wachters' zoals toortsen.
2. Volg je intuïtie en laat de natuur inspireren
Schets slingerende paden die verschillende biotopen verbinden, en laat wilde aanwaaiplanten staan als opvulplant of bioblitz-hotspot.
3. Maak coulissen
Doorbreek rechte zichtlijnen met takkenrillen, hagen, pergola's en doodlopende paadjes naar verborgen zitplekken.
4. Speel met hoogte
Combineer kleine eetbare bomen en heesters met inheemse planten die de biodiversiteit versterken.
5. Creëer dwaalstations
Richt 'haltes' vol leven in, zoals een stapelmuur, insectenhotel of vijver.
6. Prikkel alle zintuigen
Loop op blote voeten, luister naar vogels, proef van de framboos en laat uitgebloeide silhouetten staan voor een winterse dwaaltocht.
Een gezellig dwaalstation in de vorm van een stapelmuur, gemaakt van stoeptegels, terrasstenen en dakpannen
Wat staat er nog op Katja's verlanglijstje?
Ook na de finale is Katja's tuin nooit echt af. Voor komend najaar staat de linkerborder van de voortuin — inmiddels omgedoopt tot 'de wilde hoek' — op de planning voor een metamorfose. Daarnaast wil ze paddenstoelen gaan kweken en zijn er al zaden gezaaid van interessante tweejarigen.
Meer lezen
- Lees de voorsituatie in het artikel Tuin ontwerpen? Drie ontwerpers adviseren: kijk eerst goed
- Meer over het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren
- Aan de slag met regenwater? Lees Regenton in de tuin: 8 vragen en antwoorden
- Meer weten over een wadi in je tuin
- Op zoek naar zaden van bijzondere planten? Bekijk dan eens onze webshop
