tekst Thelma Egberts
beeld Otto Kalkhoven e.a.
update 08-06-2026
Een snoepboom helpt vogels de winter door
Vogels kunnen in de winter wel wat hulp gebruiken, en met een boom vol pinda's, bessen, popcorn en vetbollen doe je ze (en jezelf) een plezier. Vooral mezen hangen graag aan de vetbollen en pindaslingers. Op een beschutte plek komen ook spechten, boomklevers en boomkruipers op het lekkers af.
Roodborstjes zie je ook bij de slingers; die pikken zaad los en eten het van de grond. Daar scharrelen mussen, vinken en de groenling rond om op te eten wat de mezen morsen. Strooi voor deze vogels wat extra voer op een beschut plekje.
Wat je nodig hebt
- een kerstboom (liefst met kluit)
- doppinda's
- pofmaïs (zonder zout, suiker of vet)
- cranberries (of rozijnen, krenten)
- 1 kilo hard, ongezouten vet (bij voorkeur kokosvet)
- 1 kilo tuinvogelzaad, eventueel met zonnebloempitten en/of havermout
- een scherpe stopnaald, een stalen breipen of dunne prikpen
- stevig dun draad (henneptouw of rolladedraad)
- een pannetje, pollepel en vormpjes (siliconen muffinvorm, kartonnen bekertjes of lege zuivelpakken)
Een zelfgemaakte vetbol
Zo maak je de slingers en vetbollen
Popcornslinger.
Pof de maïs ruim van tevoren, dan is hij wat taaier; verse popcorn breekt snel bij het rijgen. Rijg popcorn en cranberries afwisselend tot een slinger van 1,5 à 2 meter en knoop de uiteinden tot ophanglussen.
Pinda(cranberry)slinger
Prik met de naald of prikpen een gaatje in de doppinda's en rijg ze aan het draad. Voor de pinda-cranberryslinger wissel je pinda's en cranberries af. Knoop de uiteinden weer tot ophanglussen.
Vetbollen
Smelt het vet in een pannetje en haal de pan van het vuur. Strooi het vogelzaad (en de havermout) door het gesmolten vet; gebruik ongeveer evenveel vet als zaad. Laat het iets afkoelen tot het vet weer wat wit maar nog vloeibaar is, en schep de massa in de vormpjes
Laat goed afkoelen, haal de vetbollen los en prik er met een breinaald een gaatje door. Rijg aan een rolladedraad een cranberry, een vetbol en weer een cranberry, en knoop er een ophanglus aan. Versier de boom met de slingers en de vetbollen.
Tips:
- Je kunt vetbollen ook met je handen kneden. Laat het vet afkoelen tot het kneedbaar is, neem een draad in je hand en kneed er een vetbolletje omheen.
- Geen muffinvorm? Giet het vet in papieren bekertjes of een (gehalveerd) zuivelpak; die scheur je er later af. Maak je hoge vormen, breng dan vooraf een draadje aan: prik een gaatje in het karton, trek het draad erdoor en leg een plukje watten op de bodem zodat het vet niet weglekt.
- Breekt een vetbol bij het prikken? Leg de stukjes los op een voederplank of onder een struik, dan hebben ook vogels die niet aan vetbollen hangen er plezier van.
Vogelboom met eetbare slingers
Liever een taart dan een boom? Maak dan zelf een vogeltaart van zaden en vet.
Opruimen in het voorjaar
Haal in het voorjaar de (restanten van de) vetbollen en pindaslingers weg. De vogels hebben dan minder vet nodig, en bij hogere temperaturen bederft het vet. Hele pinda's zijn bovendien gevaarlijk voor jonge vogels: die kunnen ze niet klein krijgen en erin stikken. Overgebleven pinda's maak je klein (met een groentehakker of keukenmachine) en meng je door ander voer.
Bijvoeren mag je gerust blijven doen: bij het eieren leggen en de jongen grootbrengen hebben vogels extra energie nodig. Kies in het voorjaar voor kalk- en eiwitrijk voer.
Meer vogels naar je tuin lokken? Lees hoe je meer vogels in je tuin krijgt.
Een tuin vol vogels en vlinders
Wil je niet alleen voeren, maar je hele tuin omtoveren tot een paradijs voor vogels, vlinders en insecten? De special Vogel- en Vlindertuin geeft op 156 pagina's concrete tips over beplanting, schuilplekken en voedselbronnen, samengesteld met de Vlinderstichting en Vogelbescherming Nederland.