tekst Merijn Henfling
datum 10-04-2026
Slim inkopen is het halve werk
1. Koop bij de kweker: vaak goedkoper en sterker
Koop je je planten direct bij een kweker, dan sla je wat schakels over. Geen groothandel, geen tuincentrum, maar rechstreeks bij de bron. Vaak scheelt dat gewoon in prijs. En omdat de plant niet eerst een logistieke rondreis maakt, is hij meestal ook verser en minder ‘gestrest’. Ze moeten nog even wennen aan jouw tuin, maar beginnen vaak sterker.
Er zit wel een keerzijde aan. Het assortiment is meestal kleiner en je moet er soms een stukje voor rijden. Dat kost brandstof en tijd. Aan de andere kant: een bezoek aan een kweker is gegarandeerd een leuk uitje, en je ziet meteen waar en hoe je planten zijn gekweekt.
2. Kijk naar prijs per m2, niet per plant
Een vaste plant van €4,95 lijkt betaalbaar, maar als je er vijf nodig hebt voor een vak, loopt het snel op. Sommige soorten groeien sneller dicht en besparen je dus planten.
Bij rozen kan dat verschil groot zijn. Neem ‘The Fairy’: een sterke, rijkbloeiende struikroos die snel een volle, dichte plant vormt. Ideaal als je een groter oppervlak wilt beplanten zonder meteen veel geld kwijt te zijn.
Zoals biologisch rozenkweker Hans van Hage van De Bierkreek ooit in Groei & Bloei zei: “Goedkoop is soms duurkoop. Je moet ook letten op de groeiwijze en hoeveel planten je nodig hebt om een oppervlak te vullen. Soms ben je beter af met een wat duurdere roos, die met minder planten hetzelfde effect geeft.”
Een van zijn favorieten is ‘Aspirin Rose’: een sterke, witroze roos die snel een vak vult en weinig last heeft van ziektes. Deze is te koop bij biologische rozenteler De Bierkreek en duurzame rozenteler Belle Epoque (die in een vergevorderd stadium zit van biologische certificering).
3. Geef afdankertjes een tweede kans
Loop eens langs de afprijstafel in het tuincentrum. Planten die er wat verlept bij staan, zijn vaak niet dood, maar dorstig of een beetje verwaarloosd. Thuis, met water en een goede plek in de tuin of op het balkon, knappen ze meestal snel op.
Ook op andere plekken kun je slim scoren. Aan het eind van de dag op een markt of bij een kweker die zijn tafels opruimt. Met een beetje geluk tik je zo sterke planten op de kop die gewoon een beetje aandacht nodig hebben.
- Zin in Meer handige tips over hoe je kunt besparen bij het inrichten en onderhouden van je tuin? Bestel de Groei & Bloei special De Budgettuin
4. Koop samen, nog gezellig ook
Samen inkopen scheelt meer dan je denkt. Als lid van Groei & Bloei kun je elke winter meedoen aan de jaarlijkse gezamenlijke inkoop van het Bio-Kultura ledenvoordeel, met korting op potgrond en bodemverbeteraars. Mooie bijkomstigheid: je haalt je tuinaarde dan later op bij een lid van jouw afdeling, en ontmoet zo ook andere tuinliefhebbers uit de buurt.
Ook bij Velt, de Vlaamse ecologische tuinvereniging die ook in Nederland actief is, kun je in het najaar meedoen met een gezamenlijke zadenbestelling van biologische zaden. Met korting, zonder verzendkosten en van leveranciers waar je zelf niet altijd makkelijk aan kunt komen.
Kwekerij Lovendaal in Noord-Limburg (foto Sandra Verkic)
Koop planten op het juiste moment en voorkom miskopen
5. Denk eerst na, koop later
Een grote, bloeiende plant uit het tuincentrum is verleidelijk, maar past hij ook in jouw tuin? Kijk naar grondsoort, zon en ruimte.
Heb je een plant al drie keer geprobeerd, maar verdwijnt-ie elk jaar, dan is het misschien gewoon niet de juiste plek voor die plant.
6. Koop de basis, niet de show
Zo’n prachtige, uitbundig bloeiende knalplant uit het tuincentrum is verleidelijk. Alles staat tegelijk op z’n mooist en je ziet meteen het effect. Maar je betaalt daar niet alleen voor, het zijn vaak ook plofplanten: opgekweekt voor een kort moment van maximale bloei, en daarna snel uitgeput.
7. Klein kopen, groot laten groeien
Een klein boompje oogt misschien nog wat ielig, maar geef het een paar jaar en je hebt er echt wat aan. Jonge planten slaan makkelijker aan en kosten een stuk minder.
Dat geldt ook voor planten die je zelf kunt vormen. Een blauweregen kun je bijvoorbeeld laten uitgroeien van klimplant tot boompje op stam.
Kies daarvoor bij voorkeur Wisteria sinensis, omdat de bloemtrossen mooier in verhouding blijven dan bij sommige andere soorten. Zet er een stevige stok naast en leid de plant langs die stam omhoog. Heeft hij de gewenste hoogte bereikt, dan knip je de top eruit.
Daarna begint het echte vormen: haal zijscheuten langs de stam weg en snoei de takken in de kroon jaarlijks terug tot op een paar ogen. Zo bouw je stap voor stap een stevige stam en een compacte kroon op.
8. Koop hagen met kale wortel
Voor hagen kan het prijsverschil groot zijn. Planten met kale wortel zijn goedkoper dan potplanten en slaan in het juiste seizoen prima aan.
Wil je meteen een dichte haag, dan kun je kiezen voor instanthagen van bijvoorbeeld haagbeuk (Carpinus betulus), beuk (Fagus sylvatica), meidoorn (Crataegus monogyna) of veldesdoorn (Acer campestre). Dat zijn stuk voor stuk soorten die ook nog eens waardevol zijn voor de biodiversiteit. Maar goedkoop is anders.
Een ligusterhaag groeit snel en blijft een vriendelijke optie voor de portemonnee. Knip je ‘m niet altijd strak en laat je ’m af en toe bloeien, dan is hij ook nog eens waardevol voor insecten en vogels.
9. Koop buiten het seizoen
Wie een beetje geduld heeft, wordt beloond. Aan het einde van het seizoen gaan prijzen omlaag en kun je vaak nog prima planten. Voorjaarsbollen in december? Kan gewoon, en met een beetje geluk koop je drie pakketten voor de prijs van één.
Ook in de moestuin kun je soms slim inkopen. Aardappels poten in de zomer levert misschien geen reuzenoogst op, maar je kunt wél mooi een restpartij benutten.
Bij een kweker koop je veelal planten die nog niet in bloei staan, maar wel sterker en beter aangepast. Je betaalt niet voor het showeffect, maar voor de plant zelf. Er zijn gelukkig steeds meer biologische kwekers en webshops die zo werken, met sterke, gifvrij geteelde planten.
Een dahlia als knol is bijvoorbeeld een stuk voordeliger dan een volle bloeiende pot. Ook deze groeit uit tot precies zo’n blikvanger, maar dan voor een fractie van de prijs.
Groei & Bloei Plantenruil (foto Katja Staring)
Je komt verder met wat je al hebt of gratis kunt afhalen
10. Van ruilen komt bloeien
De Groei & Bloei Plantenruil is een feest voor iedereen die van tuinieren houdt. Je komt met een paar stekken of wat overgebleven zaailingen, en je vertrekt weer met een tas vol nieuwe planten.
Het leuke is dat je er dingen vindt die je zelf nooit had gekocht. Een afgestoken stuk beemdooievaarsbek (Geranium pratense) dat ergens te groot was geworden en een paar zaailingen van vingerhoedskruid (Digitalis). Of dat siergrasje waar iemand zo enthousiast over vertelt dat je het toch maar meeneemt. Want intussen raak je makkelijk aan de praat met andere tuiniers uit je eigen omgeving.
11. Je eigen tuin als tuincentrum
Loop eens met andere ogen door je eigen tuin, en je zult zien: je hoeft helemaal geen nieuw plantgoed te kopen. Die Persicaria kan gesplitst worden, die spontaan opgekomen vlasleeuwenbekjes kunnen ergens anders prima staan.
Planten als akelei, vrouwenmantel en vergeet-me-nietjes zaaien zichzelf uit. En jij kunt ze verder in de tuin verspreiden.
12. Zelf opkweken uit zaad
Zaaien is misschien wel de goedkoopste manier om aan vaste planten te komen. In de webshop van Groei & Bloei vind je veel zaden van meerjarigen, zoals beemdooievaarsbek (Geranium pratense), wilde marjolein (Origanum vulgare) en ijzerhard (Verbena bonariensis).
Je kunt zelfs sommige bloembollen uit zaad opkweken. Denk aan Scilla sibirica, bluebells (wilde hyacint, Hyacinthoides non-scripta) en Ornithogalum nutans. Het vraagt wat tijd, maar je tuin zal elk jaar een beetje voller worden.
13. Haal meer uit één plant: stekken en vermeerderen
Van één plant kun je er vaak tientallen maken. Lavendel is een klassieker: in augustus neem je stekken van niet-bloeiende delen, zet ze in potjes en een jaar later heb je genoeg planten voor een hele haag.
Ook kruiden doen het goed. Rozemarijn laat zich prima stekken en groeit daarna rustig door tot een stevige plant die je jarenlang kunt blijven gebruiken.
Wie iets verder wil gaan, kan ook dahlia’s stekken. In het voorjaar haal je jonge scheuten van de knol, die je opkweekt tot volwaardige planten. Zo haal je veel meer uit één knol.
En zelfs in de winter kun je aan de slag. Van kale takken van struiken en bomen kun je zogenaamde winterstekken maken. Die zet je in de grond, waarna ze in het voorjaar wortel vormen en uitlopen. Het vraagt weinig materiaal, maar levert verrassend veel nieuwe planten op.
14. Geef keukenrestjes een tweede leven
Van sommige supermarktgroenten kun je gewoon opnieuw oogsten. Neem een bosje basilicum: knip de topjes af, zet ze in een glas water en ze maken snel nieuwe wortels. Ook lente-ui en bleekselderij doen het goed. Zet na het afsnijden de onderkant met wortel in een laagje water en ze lopen weer uit.
Basilicumplantjes uit de super zitten propvol. Haal de losse plantjes voorzichtig uit elkaar en geef ze meer ruimte in een grotere pot of in de tuin. Zo groeien ze veel langer door en heb je er niet één week, maar maanden plezier van.
15. Haal gratis een boom bij Meer Bomen Nu
Wist je dat je op veel plekken in Nederland gratis boompjes en struiken kunt ophalen bij Meer Bomen Nu? Vrijwilligers halen jonge zaailingen uit natuurgebieden waar ze woekeren en anders zouden worden afgemaaid of gerooid. In de winter organiseren ze uitdeeldagen door het hele land. Je meldt je vooraf aan, kiest een moment en haalt daar je bomen op.
Goed om te weten: het is echt gratis en je mag vaak een aantal boompjes meenemen. Je kunt alleen niet kiezen wat je krijgt, het is wat er op dat moment beschikbaar is. En verwacht geen opgekweekte planten zoals je die in een winkel vindt: het zijn jonge zaailingen van zo’n 50 tot 200 cm, vaak inheemse soorten zoals wilg, berk, eik of lijsterbes.
Narcissen verwilderen in de tuin
Wat je al hebt, is vaak genoeg
16. Geef bloembollen een nieuwe ronde
Die potjes met bloeiende narcissen of blauwe druifjes in het vroege voorjaar staan maar kort op tafel. Bij veel mensen verdwijnen ze daarna richting kliko. Zonde, want de bollen zijn nog lang niet ‘op’.
Plant ze na de bloei gewoon in de tuin. Soorten als Narcis ‘Tête-à-Tête’ en blauwe druifjes (Muscari) komen vaak prima terug, zeker als ze op een plek staan waar het niet te nat is. En als ze het echt naar hun zin hebben, vermeerderen ze zich.
17. Gooi je je balkongeraniums niet weg, maar houd ze over
Houd je ook van bloembakken met geraniums? Je hoeft echt niet elk jaar nieuwe te kopen. Met een klein beetje moeite trek je balkongeraniums de winter door en heb je volgend voorjaar weer volle bakken.
Je moet er wel wat over hebben. Haal ze vóór de eerste nachtvorst naar binnen en zet op een lichte, koele plek. Een vensterbank, zolder of vorstvrije schuur is prima. Geef ze wel eerst een stevige knipbeurt: snoei terug tot ongeveer een derde, dan gaan ze compacter en rustiger de winter in.
In de winter is het vooral een kwestie van met rust laten. Af en toe een scheutje water, meer niet. Liever te droog dan te nat, want dat is funest en leggen ze snel het loodje.
Vanaf maart komt er weer leven in. Dan kun je ze wat meer water geven, eventueel verpotten en de slungelige scheuten terugknippen. Als het in april warm genoeg is, kun je weer naar buiten brengen. Scheelt je een ritje tuincentrum én een paar tientjes.
18. Gebruik de juiste grond (en bespaar jezelf een hoop geld)
Veel mensen gebruiken potgrond in de tuin, maar in de volle grond is het absoluut onzinnig. Potgrond is gemaakt voor potten: om planten te voeden en water goed vast te houden. Voor borders en moestuinbedden zijn er veel goedkopere opties.
Verbeter je bodem liever met compost. Dat is minder prijzig, voedt het bodemleven en zorgt voor een betere structuur. Je kunt het kopen, maar je maakt compost ook net zo makkelijk zelf van tuinafval en keukenresten. En veel gemeenten bieden het gratis of voor weinig aan. De kwaliteit is niet altijd perfect, maar het is een prima basis en altijd beter dan niets.
Wie nog een stap verder wil gaan, kijkt naar reststromen. Denk aan een kruiwagen ezelmest van de kinderboerderij, koffiedik van een café of champost van een champignonkweker. Champost is het restproduct van de champignonteelt: een mengsel van compost en mest waar de champignons op hebben gegroeid. Het zit nog vol organisch materiaal en voedingsstoffen en is een perfecte bodemverbeteraar.
19. Koop tweedehands of leen wat je nodig hebt
Veel tuinspullen hoef je helemaal niet nieuw te kopen. De kringloop, de buurtapp en Marktplaats zijn je beste vrienden. Denk aan terracotta potten, zinken teilen, gieters, kruiwagens, tuingereedschap of zelfs een complete tuintafel.
Voor de duurdere spullen loont lenen vaak meer. Een hakselaar, elektrische zaag of ladder gebruik je misschien maar een paar keer per jaar. Die kun je prima lenen, of samen kopen met buren of familie.
20. Vang regenwater op
Een regenton is zo geplaatst en na een flinke bui heb je zo tientallen liters water opgeslagen, klaar voor droge dagen. Dat scheelt direct op je waterrekening, zeker als je veel water geeft.
Planten doen het vaak beter op regenwater dan op kraanwater. Het is zachter, bevat geen kalk en sluit beter aan bij wat ze van nature gewend zijn. In potten en in de moestuin merk je dat verschil.
Beplanting met Geranium ‘Rozanne’, zonneroosje (Helianthemum) en tijm
Laat de tuin het werk doen
21. Kies sterke, betrouwbare planten
Sommige planten doen het gewoon altijd goed. Asters bijvoorbeeld, zoals Aster novae-angliae of Aster ageratoides, trekken ook nog eens bijen en vlinders. Kalimeris incisa bloeit onvermoeibaar door en is een sterke vuller voor grotere vakken. Geranium ‘Rozanne’ is een ideale weefplant die in korte tijd een groot oppervlak dichtgroeit en alles mooi met elkaar verbindt.
Ze zijn soms iets duurder in aanschaf, maar doordat ze snel dichtgroeien en lang meegaan, ben je op de lange termijn juist voordeliger uit.
22. Waardeer wat er al groeit
Begin je in een nieuwe tuin, dan is de neiging groot om meteen alles aan te pakken. Toch loont het om eerst een jaar te kijken wat er al groeit en wanneer.
Veel tuinen zitten vol verrassingen. Dat saaie stukje gras verandert in februari ineens in een veldje met krokussen en sneeuwklokjes. Door een seizoen af te wachten, zie je wat er al is en voorkom je dat je dingen weghaalt die je eigenlijk had willen houden.
En voordat je jezelf diep ingraaft om een boom met wortel en al te verwijderen: sommige planten kun je leren waarderen. Die conifeer is misschien niet je lievelings, maar blijft wel het hele jaar groen en is een fijne schuilplek voor vogels.
Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren
Als je tuiniert is vooruitkijken naar de toekomst een must. Bij het tuinieren van de toekomst speelt het klimaat meer dan ooit een belangrijk waarde. Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering. Het Groei & Bloei Tienpuntenplan biedt een leidraad voor enthousiaste tuiniers om klimaatvriendelijk te tuinieren.
Ontdek de tien punten voor klimaatvriendelijk tuineren
