Afbeelding Echinacea pallida: bloemblaadjes die dansen in de wind

Echinacea pallida: bloemblaadjes die dansen in de wind

De smalle, afhangende bloemblaadjes van zonnehoed (Echinacea pallida) wapperen als zomerjurkjes in de wind. Het is een geliefde prairieplant, bekend uit de tuinen van Piet Oudolf, en je kunt haar zelf uit zaad opkweken. Tuinontwerper Eduard van Koolwijk laat zien hoe.

tekst Eduard van Koolwijk
update 20-06-2026

Een elegante prairieplant

Er komen zoveel nieuwe Echinacea-cultivars op de markt dat je bijna zou vergeten dat er ook nog oorspronkelijke soorten bestaan. Toch zijn juist die wilde, smalbladige zonnehoeden de moeite waard.

Echinacea is bovendien een geneeskrachtige plant: dat geldt voor de rode zonnehoed (Echinacea purpurea) en haar cultivars, en net zo goed voor de wilde soorten, die dikkere wortels hebben waarvan je goed een tinctuur trekt. En het zijn waardevolle, sterke borderplanten: winterharde vaste planten die van juli tot september bloeien en elk jaar terugkomen.

Zo werd ik verrast door de elegante verschijning van de bleke zonnehoed (Echinacea pallida). De bloemen op de hoge, wat stijve stengels wringen zich bijna letterlijk in allerlei bochten om de aandacht vast te houden. In het begin zijn de lange, afhangende lintbloempjes heel zachtroze, bijna wit; later verkleuren ze naar lila en paars.

Eerst staan ze horizontaal af, daarna vallen ze in een draaiende beweging langs de stengel omlaag, als zomerjurkjes die opwaaien in de wind.

 Echinacea pallida: bloemblaadjes die dansen in de wind Border met Echinacea pallida (ontwerp en beeld Eduard van Koolwijk)


Wanneer zaai je echinacea?

Echinacea heeft een koudeperiode nodig om te kiemen, en dat bepaalt het zaaimoment. Buiten zaai je daarom in het najaar, in oktober of november: dan krijgen de zaden vanzelf de winterkou die ze nodig hebben.

Wil je liever in het voorjaar zaaien, in februari of maart, dan boots je die koudeperiode na in de koelkast.

Echinacea zaaien in de herfst

Zaai in oktober of november buiten, in een koude bak.

  1. Vul een koude bak met onbemeste, vochtdoorlatende tuinaarde. Is je grond te rijk of te zwaar, breng dan eerst een laag zaaigrond aan.
  2. Zaai het zaad ondiep en dek de bak af tegen vogels en muizen, bijvoorbeeld met fijnmazig gaas of een omgekeerde grondzeef.
  3. Strooi aan het begin van de winter wat grove compost of een laagje stro over het zaaisel; haal dat na de vorst weer weg.
  4. Verspeen de zaailingen in het voorjaar en kweek ze verder op.

Geen koude bak? Zaai dan in de nazomer in terracottapotten en graaf die in de tuin in; ook dan krijgt het zaad de winterkou die het nodig heeft.

 Echinacea pallida: bloemblaadjes die dansen in de wind Een plantsoen met prairieplanten (o.a. echinacea pallida) in Driel (beeld Sandra Verkic)


Echinacea binnen voorzaaien met een koudeperiode

Binnen of in de kas zaaien kan ook, in februari of maart. De omstandigheden zijn dan beter te sturen, wat meer kiemplanten oplevert. Echinacea heeft sluimerende zaadkiemen die een koudeperiode nodig hebben.

  1. Vul een bakje of pot met kant-en-klare zaaigrond, of meng zelf 50% scherp zand, 25% fijne kokosvezel en 25% potgrond.
  2. Zaai het zaad ondiep, niet dieper dan de dikte van het zaad.
  3. Zet de bakjes een paar weken warm in huis en daarna drie tot vier weken in de koelkast, voor de koudeperiode.
  4. Laat ze daarna geleidelijk weer opwarmen op de vensterbank of in de kas.
  5. Verspeen de zaailingen zodra ze een paar centimeter hoog zijn; zet drie zaailingen samen in een pot voor bossige planten.
  6. Geef regelmatig water, maar houd de grond niet te nat en laat het zaaisel ook niet uitdrogen.

Kweek de jonge planten verder op onder glas. Plant ze in het voorjaar uit op een apart bedje en zet ze later in de zomer op hun definitieve plek.

Komt echinacea elk jaar terug?

Echinacea is winterhard, maar staat bekend als een wat kortlevende vaste plant. Dat geldt vooral voor de nieuwere, zwaar veredelde cultivars, vaak van Echinacea purpurea, met dubbele of felgekleurde bloemen: die zijn gevoeliger of veeleisender en vallen na een paar jaar weg.

De soorten die je hier zaait zijn juist botanische soorten, geen doorgekweekte hybriden. Een bleke zonnehoed (Echinacea pallida) of gele zonnehoed (Echinacea paradoxa) is sterker en betrouwbaarder, en komt jaar na jaar terug.

Geliefd in de tuinen van Piet Oudolf

De cultivar Echinacea pallida 'Hula Dancer' duikt op in meerdere beplantingen van Piet Oudolf, onder meer bij Oudolf Garden Detroit, Museum Voorlinden, Vitra en Hauser & Wirth.

Oudolf waardeert haar ook om wat er ná de bloei gebeurt: als de lintbloemen zijn afgevallen, blijven de stevige zaadkegels staan. Die geven in herfst en winter een prachtig wintersilhouet, mooi tegenover de zachte waas van siergrassen.

Laat uitgebloeide echinacea staan

Knip echinacea na de bloei dus niet terug in de herfst. De zaadkegels geven de hele winter structuur, en in de holle stengels schuilen insecten. Knip de plant pas in het late voorjaar terug, vanaf maart of april. Geef haar wel een goed doorlatende grond, want bij natte winters kan ze anders wegrotten.

Zaad bestellen: drie soorten zonnehoed

Je kunt nu zaad bestellen van drie zonnehoeden om zelf te zaaien: twee roze bleke zonnehoeden en een gele soort. Allemaal zaai je het best voor in de herfst, of in het voorjaar met een koudeperiode in de koelkast.

1. Bleke zonnehoed (Echinacea pallida)

De oorspronkelijke soort, met de smalle, afhangende lintbloemen die van zachtroze naar lila verkleuren. Anders dan veel cultivars van de populaire rode zonnehoed (Echinacea purpurea) is dit een sterke, betrouwbare borderplant.

Hoogte: ongeveer 80 cm
Kleur: roze
Bloei: juli-september
Standplaats: zon
Insecten: hommels en honingbijen

Bestel het zaad van Echinacea pallida

2. Bleke zonnehoed 'Hula Dancer' (Echinacea pallida 'Hula Dancer')

De cultivar die Piet Oudolf in veel van zijn beplantingen gebruikt. De smalle, afhangende lintbloempjes zijn bijna wit en lijken in de wind te dansen. Net zo sterk als de gewone Echinacea palida, met stevige zaadkegels die in de winter blijven staan.

Hoogte: ongeveer 80 cm
Kleur: witroze
Bloei: juli-september
Standplaats: zon
Insecten: hommels en honingbijen

Bestel het zaad van Echinacea pallida 'Hula Dancer'

3. Gele zonnehoed (Echinacea paradoxa)

Een verrassing tussen de roze zonnehoeden: deze gele soort. Echinacea paradoxa is de oerouder van veel Echinacea-cultivars, maar is zelf ook de moeite waard. De donkergele lintbloemen hangen sierlijk omlaag rond een prominent hart. Een vlinder- en bijenplant die van zon en een goed doorlatende bodem houdt.

Hoogte: ongeveer 80 cm
Kleur: geel
Bloei: juli-september
Standplaats: zon, doorlatende bodem
Insecten: bijen en vlinders

Bestel het zaad van Echinacea paradoxa