tekst Lily de Boer, Merijn Henfling, Katja Staring
beeld Merijn Henfling, iStock
datum 27-08-2026
1. Kijk met nieuwe ogen naar je tuin
Loop eens door je tuin en kijk door de ogen van een ontwerper. Welke planten zijn te groot geworden? Welke zou je liever verzetten? Straks in oktober kun je je planten en struiken een andere plek geven en zelfs opdelen. En heb je genoeg bloeiers staan voor de komende maanden?
Spiek in andere tuinen en bezoek kwekerijen.
2. Verzamel zaden voor volgend jaar
Er is weinig bevredigender dan een zakje zaden uit eigen tuin. Je plukt de uitgebloeide bloemen van je mooiste plant, droogt het zaad en je hebt genoeg voor een nieuwe ronde. Voor jezelf, en nog leuker: om uit te delen.
September is hét moment om zaden te verzamelen. Zaad is rijp als de zaaddozen droog en bruin worden; open er af en toe eentje om te kijken. Oogst altijd op een droge dag, bij voorkeur in de middag als de dauw is verdampt.
Doe het zaad in een papieren zakje en schrijf altijd de naam erop, anders weet je straks niet meer wat wat is. Laat ze een paar dagen drogen op een luchtige plek, bijvoorbeeld aan een waslijn in de schuur. Daarna schoon je het zaad door het te zeven en licht te blazen: het lichte kaf waait weg, het zware zaad blijft liggen.
Meer lezen over zaden verzamelen:
Rozen stekken? Plant scheuten die dit jaar gegroeid zijn
3. Stek je mooiste roos
Heb je een roos waar je graag meer van wilt? September is nog een goede maand om rozen te stekken.
Gebruik stevige, nieuwe scheuten (die dus dit jaar gegroeid zijn) en zet de stekken na het knippen zo snel mogelijk in de grond, zodat ze niet uitdrogen. Met wat geduld heb je volgend jaar gratis nieuwe rozenplanten.
Lees hier stap voor stap hoe je rozen stekt.
4. Tel spinnen in je tuin
Begin september is het weer tijd voor de Nationale Spinnentelling. En heus, dat is leuker én belangrijker dan je misschien denkt. Spinnen zijn namelijk echte helpers in de tuin: ze eten heel wat plaaginsecten weg.
In Nederland komen ongeveer 640 soorten spinnen voor. Ga tijdens de teldagen eens op safari in je eigen tuin. Loop een rondje en kijk hoog en laag: tussen en onder planten, op muren, stenen, boomstammen en op de bodem.
Ook spinnen in huis tellen mee.
Doe mee via tuintelling.nl.
5. Verzet jonge tweejarigen
Als je goed kijkt, zie je de komende periode kleine uitzaaiers opkomen van tweejarigen, zoals vingerhoedskruid, kaardenbol en stokroos. Die kun je juist nu ze nog klein zijn heel makkelijk uit de grond halen en op een betere plek zetten, in de vollegrond of een pot.
Doe dat bij voorkeur bij vochtig weer, dan aarden de wortels beter.
Aquilegia canadensis
6. Zaai nu akelei voor volgend voorjaar
Als je in september akelei zaait, heb je volgend voorjaar kleur in de border. Akelei is een koudekiemer: de zaden willen eerst een beetje kou voordat ze ontkiemen. Zaai dus direct in de vollegrond en wacht rustig af.
Meer zaaitips voor akelei van kweker Giny de Jong? Ga naar Akelei: de eigenzinnige bloem die door je tuin wandelt.
Drie bijzondere soorten:
-
Aquilegia canadensis: sierlijke wilde akelei met rood-gele bloemen. Bestel hier.
-
Aquilegia flabellata: compact, blauw-witte bloemen, ook insecten vinden ’m leuk. Bestel hier.
-
Aquilegia vulgaris ‘Nora Barlow’: gevulde bloemen in rood, wit en groen. Bestel hier.
Je vindt 6 soorten akelei in onze zadenshop.
7. Snoei nog snel de laurierkers
September is de laatste maand om je laurierkers aan te pakken. Prunussen snoei je het best tussen juni en september, en de laurierkers is een prunus. Wacht je langer, dan loop je het risico op schimmelaantasting via de snoeiwonden.
Bekijk de video en lees meer: Laurierkers snoeien: doe het tussen juni en september.
Gratis snoeikalender + alles over snoeien
Wil je precies weten wanneer je jouw boom of struik het beste kunt snoeien? Download dan onze gratis snoeikalender, met daarin de laatste inzichten over snoeien.
Voor wie dieper de snoei-theorie in wil duiken, schreven we ook een uitgebreid artikel over bomen snoeien: hoe en wanneer. En al onze snoei-onderwerpen voor bomen, heesters en planten vind je op een rij in het snoei-overzicht.
Knip stengels van zomerframboos waar vruchten aan zaten bij de grond af.
8. Knip je zomerframboos
Groei & Bloei-lid Lily de Boer maakte van 10.000 m² landbouwgrond een oase voor plant en dier. Ze is tuinontwerpster, geeft workshops en was een van de winnaars van de tuinprijs van Groei & Bloei: Beste Levende Tuin 2025. Ook nu heeft ze weer drie tips die je tuinleven makkelijker maken.
Tip1 van Lily: zomerframboos snoeien. Als je voor het laatst deze zomer vol verlangen naar je trouwe zomerframboos loopt maar ziet dat het inmiddels een troosteloos gebeuren is, is het tijd voor actie. Knip stengels waar vruchten aan zaten bij de grond af. Knip ook de zielige takjes naast de stoere dikke buurman die jou deze zomer heeft verwend.
Frambozen hebben maar een paar takken nodig per plant. Heb je er te veel, dan zijn de frambozen minder zoet en vol. Stress ze dus, maar knik dat stekelige plantje liefdevol toe als dank voor deze zomer. (En rijshout verzamelen voor volgend jaar heb je nu ook al gedaan. Check!)
Let op: bij een herfstframboos knip je in de winter alle stengels af tot op de grond. Hier lees je alles over herfstframbozen snoeien.
9. Bestel alvast je bloembollen
Tip 2 van Lily: Het is tijd voor bollen. Ja nu! Bestel vroeg, dan is er nog ruime keus, en bestel biologisch. Je wilt niet op je geweten hebben dat dat blije maar hongerige beestje na een lange winterslaap misselijk wordt of zelfs het loodje legt van jouw vrolijke bollen.
Met het planten van voorjaarsbloeiers maken we de wereld langzaam weer mooier.
Ook dit jaar verkoopt Groei & Bloei weer biologische voorjaarsbloeiers in samenwerking met Bloemoloog: bekijk de lezersaanbieding hier.
10. Bouw een zaadparty
Tip 3 van Lily: Wees niet verdrietig dat alles is uitgebloeid, maar bouw een feestje van zaad. Alles wat je prachtig vindt schud je lekker uit, ook stiekem in de tuin van de buren.
Laat wat zaad over voor de vogels en zaailingen op dezelfde plek volgend jaar.
Jonge geraniumplanten
11. Stek je favoriete geraniums
Een fijne manier om je favoriete geraniums over te houden, is stekken. Zo kun je dat doen:
-
Snijd met een schoon mesje de ‘kopstekken’: de bovenste plantdelen, bij voorkeur zonder bloemknop.
-
Zet elke steel in een potje met vochtige aarde en span er een plastic zakje over als kleine broeikas.
-
Zet het potje op een zonnige plek en laat het zakje zitten totdat de wortels zich hebben gezet.
-
Haal het zakje eraf en laat de plantjes op een lichte, vorstvrije plek overwinteren, tussen de kamerplanten.
-
Na de ijsheiligen (half mei) kunnen ze volgend jaar weer naar buiten.
12. Oogst en droog je eigen kruidenmix
Nu kun je keukenkruiden oogsten en drogen voor je wintervoorraad. Denk aan lavas, venkelzaad, tijm, dille, rozemarijn, oregano en salie.
Verkruimel de blaadjes en naaldjes na het drogen elk in hun eigen potje, of maak een potpourri, voor bijvoorbeeld kruidenboter of tomatensaus.
Meer hierover: Kruiden oogsten en bewaren: drogen, invriezen of in azijn.
Wortel uit de volle grond
13. Oogst volop uit je moestuin
September is misschien wel de rijkste maand in de moestuin. Tomaten kleuren nog volop af, bonen blijven doorgaan en ook bieten, wortel, snijbiet en kruiden als basilicum en peterselie zijn vaak nog in overvloed te oogsten.
Inrtussen komen ook de eerste herfstgewassen op gang, zoals pompoen, kool en knolvenkel. En vergeet de appels niet: ook die zijn nu aan de beurt.
Er zijn nog genoeg klussen in de moestuin van september. Laatste zaai: veldsla, rucola, winterpostelein en spinazie.
14. Maak bladaarde: gratis goud uit je tuin
Herfstblad is veel te waardevol om weg te gooien. Laat het liggen in de borders, als natuurlijke mulch. Maar als je het van je gazon, je terras of de straat haalt, kun je er supersimpel bladaarde van maken: een donkere, kruimelige aarde die ideaal is voor jonge planten.
Verzamel liefst blad van verschillende boomsoorten, gooi het op een berg (of in een zak met gaatjes) en laat het bodemleven zijn werk doen. Na een jaar heb je prachtige, eigen bladaarde.
Hier lees je alles over bladaarde maken.
En verder doen in september
-
Snoei taxus, liguster en conifeer.
-
Steun overvolle takken van fruitbomen.
-
Haal overtollige plantgroei uit de vijver en laat die een paar dagen aan de kant liggen, zodat beestjes terug het water in kunnen kruipen.
-
Scheur vaste planten: graaf de pol uit, snijd hem in stukken en plant de buitenste delen terug op een nieuwe plek.
-
Verzamel holle stelen van vingerhoedskruid, dahlia, bamboe, kaardenbol en stokroos voor insectenhotelletjes.
-
Oogst hazelnoten en walnoten.
-
Pluk strobloemen voor droogboeketten; ze hebben delicate snoepkleuren en knisperen aangenaam.
Ga voor meer klussen in september naar de tuinkalender van september.