Zaai natuur in je tuin met pimpernel

Waarom inheemse planten zoals pimpernel belangrijk zijn

“Wilde planten in je tuin, is dat wel mooi?” Die vraag krijg ik vaak. Mijn antwoord is een volmondig ‘ja’! Inheemse soorten zoals de pimpernel horen hier van nature thuis en ondersteunen het ecosysteem. Ze bieden voedsel, schuilplekken én zijn vaak beeldschoon. We zien ze alleen zo weinig in het wild dat we hun waarde vergeten zijn.

Tijd om daar verandering in te brengen.

De betoverende grote pimpernel (Sanguisorba officinalis)

Alleen de naam al – pimpernel – klinkt sprookjesachtig. En terecht. Deze plant werd al in de oudheid gebruikt als geneeskruid, en leeft voort in volksverhalen. In Nederland komt de grote pimpernel nog voor in vochtige graslanden langs rivieren. In je tuin komt ze prachtig tot haar recht op een zonnige, vochtige plek – bijvoorbeeld aan de vijveroever.

Met haar geveerde bladeren en lange stengels met donkerrode bloemetjes trekt ze veel insecten aan: van honingbijen en vlinders tot kevers en zandbijen. Sommige zeldzame vlinders, zoals het pimpernelblauwtje, zijn volledig afhankelijk van deze plant.

Het wonderlijke leven van het pimpernelblauwtje

Het pimpernelblauwtje legt haar eitjes op de bloemen van de grote pimpernel. De rups laat zich na een paar weken op de grond vallen, waar hij een bijzondere samenwerking aangaat met de moerassteekmier. Deze mier neemt de rups mee naar haar nest, niet wetend dat de rups zich tegoed zal doen aan de mierenlarven. Als de lente weer aanbreekt, kruipt er een prachtige vlinder uit het nest – klaar voor een nieuwe cyclus.

Zonder grote pimpernel én zonder mieren verdwijnt deze vlindersoort. Alles in de natuur is met elkaar verbonden.

Voor droge tuinen: de kleine pimpernel (Sanguisorba minor)

Heb je geen vochtige tuin? Niet getreurd. De kleine pimpernel is dé oplossing voor droge, kalkrijke grond. Deze soort blijft lager (tot 50 cm), heeft sierlijk geveerd blad en bloeit al vroeg in het jaar, in april en mei. De bijzondere bloemen zijn tweeslachtig en worden bestoven door de wind en stuifmeelzoekende bijen, zoals de grasbij.

De grasbij, net als andere zandbijen, graaft haar nest in de grond en gebruikt het stuifmeel van de kleine pimpernel als voedsel voor haar larven. Met deze plant help je dus actief bij het ondersteunen van onze inheemse bijenpopulatie.

Pimpernel in soorten en maten

Naast de inheemse soorten zijn er ook prachtige niet-inheemse pimpernellen voor de siertuin:

• Sanguisorba tenuifolia (Japan): rozerode, hangende bloeiaren, tot 1 meter hoog

• Sanguisorba tenuifolia var. alba: witte bloemen, wordt wel 2 meter hoog

• Sanguisorba menziesii (Noord-Amerika): purperrood, vroegbloeiend, 70 cm hoog

Let op: deze soorten zijn minder interessant voor wilde bijen, maar wél voor honingbijen en andere nectarzoekers. Een bijkomend voordeel: slakken houden niet van pimpernel!

Combinatietips: zo zet je pimpernel stijlvol in je tuin

Pimpernellen combineren prachtig met andere planten die van vocht en zon houden:

• Veronicastrum virginicum en Sanguisorba tenuifolia: beide sierlijk en hoog, bloeien gelijktijdig

• Lythrum salicaria (kattenstaart): inheems én bijvriendelijk

• Anemone x hybrida ‘Königin Charlotte’: voor een romantisch effect

• Stipa gigantea of Hakonechloa macra (siergrassen): zorgen voor luchtigheid en structuur

• Phloxen en Eupatorium: passen mooi bij de bolbloemen van grote pimpernel

• Verbena hastata: voegt hoogte toe met fijne rechtopstaande bloemen

Zelf pimpernel zaaien – zo doe je dat

Ben je enthousiast geworden? Dan is het tijd om zelf te zaaien! In de webshop van Groei & Bloei vind je zaad van verschillende pimpernelsoorten. 

Zaaitips per soort en klik op de link om direct te bestellen

Grote pimpernel (Sanguisorba officinalis)

• Koudekiemer: zaai in herfst (okt-nov)

• Zet buiten of in koude kas, laat niet uitdrogen

• Kiemt in het voorjaar

Kleine pimpernel (Sanguisorba minor)

• Ook koudekiemer: herfstzaai geeft het beste resultaat

• Voorjaarszaai? Zet zaaibakje een week in de koelkast

• Kiemt langzaam en onregelmatig

Sanguisorba tenuifolia

• Zaai in voorjaar bij 20°C of in herfst buiten

• Dek zaden niet af, druk ze licht aan

Breng biodiversiteit terug met pimpernel

Of je nu een vochtige of droge tuin hebt, pimpernellen zijn niet alleen prachtig, maar ook onmisbaar voor biodiversiteit. Door deze planten een plek te geven, help je bijen, vlinders én de natuur een handje.

Uit: Groei & Bloei november 2025
Tekst (bewerkt) Marijke Akerboom, beeld: Sandra Verkic