tekst Margriet Kortenoeven
update 15-06-2026
Sterk, slakbestendig en veelzijdig
De vraag naar sterke planten is groot, en slakbestendig is vaak de tweede wens. En niet te hoog. Het plantengeslacht Potentilla voldoet aan die eisen.
De Nederlandse naam van Potentilla is ganzerik of vijfvingerkruid, en er zijn heel veel familieleden. Je vindt polvormende en bodembedekkende soorten, heesters en halfheesters: ganzerik is veelzijdig. De bloemen lijken op kleine anemoontjes en komen in veel kleuren, van wit, oranje, geel en roze tot rood en alles ertussenin. Sommige cultivars hebben gevulde bloemen; de enkelvoudige cultivars trekken juist veel bijen en vlinders aan.
Wat vooral telt: ganzerik is sterk en heeft weinig zorg nodig. Eenmaal goed geplaatst heb je er geen omkijken naar, hij zorgt voor zichzelf. Ook het blad is mooi: handvormig, met vijf vingers en een zilveren randje.
Heb je veel last van slakken, kijk dan ook naar andere slakwerende planten en lees waarom slakken rapen het beste werkt.
Vergeten, tot hij bloeit
Potentilla is vaak niet de plant waar je naar op zoek bent. Hij staat niet op de verlanglijstjes die mensen meebrengen; het lijkt wel of hij er wél is, maar door iedereen vergeten wordt. Gek genoeg heeft hij geen sexappeal. Tot iemand op de kwekerij een ganzerik spot: "Hé, mooi blad, wat is dit?".
Eenmaal in bloei is het vergeten voorbij. Dan eist Potentilla de aandacht, en doet dat met overtuiging. De bloemen zijn lief en met veel, in allerlei kleuren; vooral de scharlakenrode oogst veel bewondering. Rood mag weer.
Eenvoudig te kweken
De kweek van ganzerik is vrij eenvoudig. Vaak kiemen de zaden meteen, zonder koudebehandeling of ander kunst- en vliegwerk. Op onze kwekerij zaaien we de zaden vers van de planten; we wachten niet op het voorjaar. Vers gezaaid betekent vrijwel directe opkomst, meestal binnen een dag of veertien.
Daarna kweken we de planten netjes op, en dan komt het dilemma: zetten we ze al buiten omdat de winter eraan komt, of laten we ze nog in de koude kas staan?
Sterk genoeg voor de natste winter
Hoe sterk een ganzerik is, merkte ik aan Potentilla 'Twinkling Star'. Die moest naar buiten in de natste winter ooit, en dat was te zien: in het voorjaar bleef hij halsstarrig klein en keek me bijna verwijtend aan.
Ik koesterde hem, gaf nieuwe, drogere grond en wat organische voeding. Begin mei zat er ineens vooruitgang in. Ik wist het eigenlijk wel: potentilla's krijg je niet klein met een natte winter, zelfs niet in een kweekpot. Er zit veel veerkracht in de ganzerik.
Ook voor beginners
Voor beginners is het fijn om te weten dat de zaailingen goed vast te pakken zijn. Geen ielepielerig geneuzel, maar stevige, sterke zaailingen, ook geschikt voor grote handen.
Bij het verspenen wissel ik graag af: eerst een soort waarbij de leesbril op moet, zo fijn zijn de zaailingen, en daarna een lekkere stevige ganzerik. Even doorpotten. Zoek je een plant die niet alleen mooi is maar ook sterk, dan is ganzerik een plant die meer aandacht verdient.
Hoe te bestellen?
Ga naar onze webshop om deze zaden te bestellen
5 x ganzerik om zelf te zaaien
Zaai ze in de nazomer of het voorjaar in een zaaibak met zaai- en stekgrond achter glas; laat de zaden opkomen, verspeen als ze groot genoeg zijn en plant ze uit zodra ze goed geworteld zijn.
Bekijk de vijf favorieten van kweker Margriet.
Ganzerik (Potentilla recta 'Sulphurea')
1. Ganzerik (Potentilla recta 'Sulphurea')
Deze vaste plant ontwikkelt zich als een halfheestertje en bloeit met zachtgele, lichtgevende bloemen tot ver in september. Het iets viltige, grijsgroene blad maakt 'm vóór de bloei al mooi. Dit is trouwens een van mijn lievelingen: weinig planten voegen zich qua kleur zo makkelijk naar hun buren, hij staat overal goed bij en verdraagt ook wat schaduw.
Zaai in de nazomer of het voorjaar achter glas, laat de zaden opkomen en verspeen ze als ze groot genoeg zijn. Zijn de zaailingen goed geworteld, dan plant je ze uit op een zonnige of halfbeschaduwde plek.
Hoogte: 60 cm
Bloei: juni-september
Bestel hier het zaad van ganzerik (Potentilla recta 'Sulphurea')
2. Ganzerik (Potentilla atrosanguinea var. argyrophylla 'Scarlet Starlit')
Een mondvol naam voor deze bloedrood bloeiende ganzerik. De bloemen steken prachtig af tegen het blad, als een klein vulkaantje. Door de beperkte hoogte is het een mooie voorgrondplant.
Zaai in de nazomer of het voorjaar in een zaaibak met zaai- en stekgrond, laat de zaden opkomen en verspeen als ze groot genoeg zijn. Zijn de plantjes goed geworteld, dan plant je ze uit op een zonnig plekje.
Hoogte: 35 cm
Bloei: juni-augustus
Bestel hier het zaad van ganzerik (Potentilla atrosanguinea var. argyrophylla 'Scarlet Starlit')
beeld Wiert Nieuman
3. Ganzerik 'Miss Willmott' (Potentilla nepalensis)
'Miss Willmott' is een cultivar van Potentilla nepalensis met vrij grote, dieproze bloemen die langdurig verschijnen. Van de twee nepalensis-dames is dit de hoogste. Eenmaal goed gevestigd kun je altijd op haar rekenen, en in bloei eist ze de aandacht op.
Zaai in de nazomer of het voorjaar in een zaaibak met zaai- en stekgrond, laat de zaden opkomen en verspeen ze als ze groot genoeg zijn. Goed geworteld plant je ze uit op een zonnig plekje.
Hoogte: 60 cm
Bloei: juni-september
Bestel hier het zaad van ganzerik 'Miss Willmott' (Potentilla nepalensis)
4. Ganzerik 'Helen Jane' (Potentilla nepalensis)
Ook 'Helen Jane' is een cultivar van Potentilla nepalensis, met dezelfde prachtige dieproze, vrij grote bloemen. Dit is een echte publiekslieveling: ze blijft doorbloeien van juni tot september en weeft zich door alles heen.
Met 30 centimeter blijft ze een stuk lager dan 'Miss Willmott'. Eenmaal goed gevestigd is ze betrouwbaar en eist ze in bloei alle aandacht op. Zaai in de nazomer of het voorjaar in een zaaibak met zaai- en stekgrond, laat de zaden opkomen en verspeen ze als ze groot genoeg zijn. Goed geworteld plant je ze uit op een zonnig plekje.
Hoogte: 30 cm
Bloei: juni-september
Bestel hier het zaad van ganzerik 'Helen Jane' (Potentilla nepalensis)
5. Ganzerik (Potentilla rupestris / Drymocallis rupestris)
Een oeroude Potentilla die onder een twijfelnaam op de kwekerij stond, tot de botanicus van de Hortus Alkmaar langskwam en me op het goede spoor zette: Potentilla rupestris, tegenwoordig Drymocallis rupestris. Een witbloeiende, laagblijvende ganzerik. De pol wordt steeds breder; je zou het bodembedekkend kunnen noemen, al kruipt hij niet echt.
Een heel natuurlijke plant. Zaai in de nazomer of het voorjaar in een zaaibak met zaai- en stekgrond, laat opkomen en verspeen als ze groot genoeg zijn. Goed geworteld plant je ze uit op een zonnige of halfbeschaduwde plek.
Hoogte: 35 cm
Bloei: juni-september
Bestel hier het zaad van ganzerik (Potentilla rupestris)
Over de auteur
Kweker Margriet Kortenoeven is eigenaar van Kwekerij Margriet in Sint Pancras, waar ze bijzondere vaste planten en eenjarigen kweekt zonder kunstmest of bestrijdingsmiddelen. Voor Groei & Bloei deelt ze haar zaaitips.
Bezoek
Kwekerij Margriet
Bovenweg 66
1834 CG Sint Pancras
kwekerijmargriet.nl
Meer zelf zaaien met Margriet
Smaakt het naar meer? Lees deze verhalen van Margriet over het zaaien van bijzondere schermbloemen of kleurrijke korenbloemen voor een lange pluk, of probeer eens eenjarigen voor een lange pluk.
beeld Jasker Kamp
