tekst Diana Stek
datum 03-04-2023
update 19-05-2026
Een pompoen is een klassieke herfstgroente. Zaaien doe je in de late lente, en de hele zomer heeft de plant nodig om te groeien, te bloeien en vruchten te zetten. Pas tijdens het rijpen in de nazomer en herfst ontwikkelt zich die karakteristieke zoete smaak.
Er bestaan honderden pompoenrassen. Bedenk vooral van tevoren wat je dit jaar wilt: grote of kleine pompoenen, voor de sier of voor de soeppan, voor directe consumptie of om lang te bewaren. Sommige rassen zijn na een maand op, andere blijven de hele winter goed.
Gust Duchamps, tuinbaas van kasteel Hex, kweekt vooral Potimarron-types als Red Kuri om de nootachtige smaak en de lange bewaring, naast Waltham Butternut (handig, hoef je niet te schillen) en de forse Rouge Vive d'Etampes, groot genoeg om als soepterrine dienst te doen.
Wie iets bijzonders zoekt, kan ook een spaghettipompoen proberen: na koken valt het vruchtvlees uiteen in spaghetti-achtige slierten.
In de webshop van Groei & Bloei vind je drie rassen die zich goed lenen voor de Nederlandse moestuin: de handzame Uchiki Kuri, de Japanse Kabocha en de sierlijk geribde Tonda Padana, een oud Italiaans ras dat in de tuin van permacultuur-tuinier Vera Greutink zes vruchten per plant van zo'n twee kilo opleverde.
Pompoen zaaien: eind april op de vensterbank
Pompoenplanten verdragen geen vorst en kiemen en groeien snel. Voorzaai daarom niet te vroeg, rond eind april, zodat je de zaailingen na half mei (IJsheiligen) uit kunt planten.
Zaai één zaadje per P9-potje. Verspenen is lastig, want pompoenzaailingen zijn na de kieming direct fors van formaat. Maak je potgrond luchtiger door er grof brekerzand of een beetje vermiculiet doorheen te mengen, want de grote, zetmeelrijke zaden zijn gevoelig voor rotten in te natte aarde.
Duw het zaadje verticaal de grond in, niet plat, ongeveer 1 tot 2 centimeter diep. Zo loopt een teveel aan vocht er makkelijker langs. Zet de potjes vervolgens op een zonnige vensterbank en geef voorzichtig water: de grond moet goed vochtig zijn, maar zeker niet kletsnat. Op een warme plek kiemen de zaden soms al binnen een week.
Houd de zaailingen binnen tot IJsheiligen. Na het kiemen mag je vaker en meer water geven, want dan zie je de zaailingen ook al flink groeien.
Liever buiten zaaien? Dat kan, maar pas in mei en in opgewarmde, niet te natte grond. Bescherm de zaadjes wel goed tegen vraat door vogels en muizen. En wil je deze maand nog meer in de moestuin doen? Onze gratis zaaikalender zet alle teelten op de juiste maand.
Pompoen planten: na ijsheiligen op een voedingsrijke plek
Pompoenen zijn echte slokoppen: het worden grote planten met grote bladeren en vruchten, ze hebben daarom behoorlijk veel voeding en vocht nodig. Pompoenen groeien daarom uitstekend op een composthoop of zelfs een mesthoop.
Stort een paar kruiwagens verse paardenmest met stro op een hoop, laat dat drie weken rusten, maak er een gat in en vul dat met tuingrond. De composterende mest geeft warmte van onderaf en voeding voor de hele zomer. Aan het einde van het seizoen heb je bovendien een hoop mooie losse compost over.
Geen mesthoop voorhanden? Werk dan flink wat compost, oude stalmest of een organische moestuinmeststof door de grond. Pompoenplanten staan graag op een zonnig plekje maar doen het ook prima in de halfschaduw. Graaf bij voorkeur een ruim plantgat dat je vult met wat potgrond of compost; door de zaailing daarin te planten zorg je voor een extra goede start.
Pas de eerste weken op voor slakken, die vinden de zaailingen heel lekker. Zodra de plant wat groter wordt, verliezen de slakken hun interesse.
Pompoen hebben ruimte nodig. Omdat pompoenplanten groot worden, houd je een plantafstand aan van 1 bij 2 meter.
Geen ruimte voor zoveel meters? Lees dan hoe je pompoenen ook in een pot kunt kweken. Wil je weten wat er deze maand verder in de moestuin staat? Bekijk de moestuinkalender van mei.
Pompoen hebben ruimte nodig. Houd je een plantafstand aan van 1 bij 2 meter.
Pompoenen verzorgen: water, ranken en een waakzaam oog
Als de planten jong zijn wied je onkruid, zodat alle voeding naar de pompoenplanten gaat. Zodra de planten groter worden, houden ze door het grote blad zelf onkruid vrij goed tegen. Geef water in droge perioden.
Als de ranken in de weg liggen, kun je ze voorzichtig oppakken en een andere kant op leggen. Pompoenen kunnen ook prima klimmen, mits langs een gaaswerk: langs stokken houden ze zich niet vast. Op die manier bespaar je ruimte, het blad is wat beter bestand tegen meeldauw omdat het na regen makkelijker opdroogt, en de hangende vruchten worden minder snel belaagd door ratten. Een ras met forse vruchten als Galeux d'Eysines kan zo zonder af te scheuren rijpen aan een gaasconstructie, ook wanneer een pompoen ruim zeven kilo weegt.
De schil van een pompoen is normaal gesproken prima bestand tegen regen. Maar als vruchten in een kletsnatte herfst erg nat liggen, kun je ze beschermen door ze op een plankje of tegel te leggen.
Pompoenen oogsten: wacht op de kurkstreepjes
De vruchten moeten voor de eerste nachtvorst worden geoogst. In de herfst zie je dat de steel van de pompoen verticale streepjes krijgt (kurkstreepjes). Als die steel geelbruin verkleurt en je hem niet meer met je nagel kunt indrukken, is de pompoen rijp. Vaak heeft ze ondertussen ook een mooie diepe kleur, afhankelijk van het ras.
Snijd de pompoen met een scherp mes op ruime afstand van de plant, zodat er voldoende steel aan de vrucht blijft. Vruchten zonder steel bewaren minder lang en kunnen sneller gaan rotten. Controleer de pompoen direct en leg vruchten met een wondje of plekje aan steel of vrucht apart. Die eet je als eerste.
Groene pompoens die afrijpen
Pompoenen bewaren tot diep in de winter
Laat pompoenen na de oogst eerst een paar weken nadrogen op een warme, luchtige plek bij kamertemperatuur. Dat maakt de schil dikker en de bewaartijd langer. Daarna gaan ze naar de bewaarplek. De ideale bewaartemperatuur is rond de tien graden Celsius. Denk aan een onverwarmde zolder of garage.
Leg de pompoenen los van elkaar in een rek of in kartonnen dozen, niet op elkaar gestapeld. Hoe lang ze houdbaar zijn verschilt enorm per ras: een Galeux d'Eysines blijft een week of zes goed, een Valenciano gerust drie maanden. Controleer de vruchten elke paar weken op stevigheid en plekjes. Een pompoen die minder stevig is, of een beschadiging heeft, kun je binnen een week eten, of schoonmaken, in stukjes snijden en het vruchtvlees invriezen.
- Lees ook: Recept gegratineerde spaghettipompoen met tomatensaus — een koolhydraatarm alternatief voor pasta uit eigen oogst.
Veelgestelde vragen over pompoenen
Waarom worden mijn pompoenen niet rijp?
Bij middelgrote rassen meestal twee tot vier vruchten. Bij zeer grote rassen vaak één tot twee, want alle energie gaat dan in die ene reus zitten. Mini-rassen geven soms acht of meer pompoentjes.
Welke pompoen is geschikt voor een beginner?
Hokkaido (Uchiki Kuri) en Butternut zijn populair: handzaam formaat, uitstekende smaak en relatief makkelijk te kweken. Ook New England Sugar Pie is een mooi alternatief.
Kun je pompoenpitten uit de winkel zaaien?
Dat kan, maar je weet niet welk ras je krijgt. Pompoenen kruisen makkelijk, en gekruiste pompoenen kunnen bitter en zelfs licht giftig zijn. Voor zekerheid: koop zaden bij een gespecialiseerde zaadhandel.
Over Diana Stek
Diana Stek is moestuinexpert, auteur en de drijvende kracht achter de website Diana’s Mooie Moestuin, waar ze praktische en gedetailleerde teeltinformatie deelt. Ze staat bekend om haar heldere uitleg en grote rassenkennis. In samenwerking met Groei & Bloei maakte ze twee zaaikalenders en schrijft ze artikelen over moestuinieren en natuurlijke teelt.
