Bomen snoeien: wanneer en hoe doe je dat?

Of je nu een fruitboom, sierboom of leiboom hebt: elk type boom vraagt om zijn eigen aanpak en timing. In dit artikel leggen we uit hoe en wanneer je het beste bomen snoeit. Ook geven we praktische tips en verwijzen we naar onze gratis Snoei & Groei kalender, waarin je precies ziet welke boom je in welke maand kunt snoeien.

Wanneer kun je het beste bomen snoeien?

Traditioneel snoeien veel mensen in de winter. Toch is dat niet altijd het beste moment. In de winter staat de sapstroom stil en genezen wonden trager. Het is daarom beter om te snoeien in het groeiseizoen, tenzij je te maken hebt met specifieke vormbomen. Lees meer over deze manier van snoeien in het artikel over duurzaam snoeien.

Waarom niet in de winter bomen snoeien

Het idee dat je bomen alleen in de winter moet snoeien, komt voort uit oude gewoonten van boeren. Boeren snoeiden toen vooral voor brandhout of gereedschap, en hadden in de winter tijd om te snoeien. Ook tegenwoordig wordt dit nog steeds vaak geadviseerd, voor hoveniers komt ook in de winter snoeien goed uit i.v.m. tijdgebrek in de zomer. Snoeien in de winter is praktisch voor de mens, maar minder goed voor de boom.

In de winter:

• staat de sapstroom stil

• sluiten snoeiwonden slecht

• krijgen ziekteverwekkers meer kans

In het groeiseizoen (vanaf maart):

• komt de sapstroom op gang

• herstelt de boom sneller

• worden snoeiwonden actief afgesloten

Wanneer wel bomen snoeien

De ideale snoeiperiode hangt af van het type boom. Volgens de duurzame manier van snoeien zijn er 3 belangrijke snoeiperiodes. Per boom verschilt het wanneer je kunt snoeien. Snoei alleen wanneer nodig is.

Voorjaarssnoei (eind maart – begin mei)

Deze periode is geschikt voor bomen en struiken die na 21 juni bloeien, zoals:

• vlinderstruik

• hortensia

• hertshooi

• rozen

Ook de meeste hagen kun je dan verjongen, behalve de haagbeuk (die kan bloeden als je hem te vroeg snoeit).

Zomersnoei (na 21 juni)

Voorjaarsbloeiers snoei je direct na de bloei. Snoeien als de boom vol in blad staat, remt de groei en bevordert de bloemvorming voor volgend jaar. Denk aan:

• forsythia

• ribes

• sierkers

• judasboom

• pruimenboom

Bomen die kunnen bloeden, snoei je uitsluitend in deze periode. Dit zijn:

• Esdoorn

• Walnoot

• Haagbeuk

Wintersnoei (alleen voor vormbomen)

Leibomen, bolbomen, knotbomen en dakbomen snoei je in de winter, na de bladval. Zo kan de boom zijn reserves uit de bladeren opnemen. Snoei niet tijdens vorst, want dan kan de plant schade oplopen. Deze snoei is puur gericht op vorm en structuur, niet op bloei of biodiversiteit.

• Bolcatalpa

• Appelboom

• Plantaan

• Leilinde

• Tamme kastanje

Wil je precies weten wanneer je jouw boom het beste kunt snoeien? Download dan onzegratis snoeikalender.

Waarom moet je bomen snoeien?

Een boom snoei je niet zomaar. Snoeien heeft verschillende voordelen:

• Stimuleert bloei en vruchtvorming

• Bevordert een gezonde groei en verwijdert dood of ziek hout

• Houdt bomen in vorm en binnen de gewenste grootte

• Verhoogt de veiligheid, bijvoorbeeld door de onderste takken te verwijderen die over paden hangen

• Verbetert de lichtinval in je tuin, wat weer goed is voor ondergroei en biodiversiteit

Laat bloemen en vruchten zoveel mogelijk zitten. Ze zijn belangrijk voor bijen, vogels en andere dieren in je tuin.

Met de juiste snoei geef je jouw boom een sterke basis en help je jouw tuin ecologisch in balans te blijven. Meer over het belang van biodiversiteit in je tuin lees je in ons artikel over tuinieren voor meer biodiversiteit.

Hoe snoei je een boom stap voor stap?

1. Kijk goed naar de boomstructuur. Heeft je boom afgestorven takken, zieke takken, kruisende takken, overtollige takken? Kijk goed welke takken gesnoeid kunnen worden.

2. Gebruik het juiste gereedschap. Een scherpe snoeischaar, takkenschaar of zaag is onmisbaar.

3. Verwijder eerst dood hout, waterloten en uitlopers aan de voet. Waterloten zijn spontane scheuten uit slapende knoppen, deze snoei je omdat dit waarschijnlijk nooit sterke takken worden. Uitlopers aan de voet en wilde scheuten op de grond onttrekken energie aan de boom, daarom is het goed om die te snoeien.

4. Snoei takken altijd schuin boven een gezonde knop. Dit voorkomt waterophoping op de snoeiwond, wat zou kunnen gaan rotten.

5. Laat de takkraag zitten. Zaag of knip net buiten de verdikking aan de basis van een tak.

6. Snoei nooit meer dan 25% van de kroon in één keer.

7. Dikke takken? Snoei in stappen. Begin met een zaagsnede aan de onderkant van de tak, iets uit de buurt van de stam, om te voorkomen dat de tak uitscheurt door zijn eigen gewicht. Zaag daarna iets verder naar buiten een inkeping aan de bovenkant, zodat de tak gecontroleerd afbreekt. Tot slot zaag je het overgebleven stuk netjes af, net buiten de takkraag.

8. Snijd rafelige randen glad met een snoeimes.

9. Gebruik een ladder veilig en liefst met hulp. Denk aan driepootladders bij fruitbomen.

Extra tip: denk aan biodiversiteit

Snoeien is een ingreep in de natuurlijke leefomgeving van vogels, insecten en andere dieren. Houd hier rekening mee:

• Snoei buiten het broedseizoen, dus bij voorkeur niet tussen 15 maart en 15 juli.

• Laat dode takken met gaten zitten als deze geen gevaar vormen, ze bieden schuilplek aan vogels of insecten.

• Snoeiafval hergebruiken als takkenril of mulchlaag is goed voor het bodemleven.

Laat je inspireren, leer beter snoeien en help de natuur een handje. Meer handige tips? Word lid van Groei & Bloei en sluit je aan bij de groenste tuincommunity van Nederland. Zo krijg je 10x per jaar ons tuintijdschrift en ben je welkom op cursussen en workshops bij jou in de buurt. 

Veelgestelde vragen over bomen snoeien

Wanneer moet ik mijn appelboom snoeien?
In de winter, tussen december en februari. Zorg dat het niet vriest op de snoeidag. Lees hier meer over het snoeien van een appel- en perenboom.

Kan ik elke boom in de winter snoeien?
Nee, bomen die kunnen ‘bloeden’ zoals berk of walnoot snoei je beter in de zomer.

Wat is de beste manier om dikke takken te verwijderen?
Zaag dikke takken in drie stappen om uitscheuren te voorkomen en snoei altijd buiten de takkraag.

Hoe weet ik welke boom ik wanneer moet snoeien?
Gebruik onze gratis Snoei & Groei kalender voor een overzicht per soort en per maand.

Welke bomen moet ik na de bloei snoeien?
Voorjaarsbloeiers zoals sierkers, magnolia en judasboom snoei je het best na de bloei.