tekst Diana Stek
datum 18-05-2020
update 27-06-2026
Een blauwe bes vraagt een beetje voorbereiding: de juiste zure potmix, een zonnige standplaats en regenwater. Snoeien hoeft nauwelijks. Daarna doet ze het prima.
Welke blauwe bes kies je?
De blauwe bes bloeit in april/mei met mooie witte klokvormige bloempjes die worden bestoven door insecten. Ze is winterhard en bladverliezend. Eén struik is voldoende om bessen te oogsten, maar kruisbestuiving met andere blauwe bessen in de buurt zorgt voor een grotere opbrengst. Er is een klein aantal rassen dat kruisbestuiving echt nodig heeft; houd daar rekening mee bij de keuze voor een ras.
De oogst valt in juli-augustus. Verschillende rassen rijpen wat vroeger of later, en geven kleinere of juist grotere bessen; ook in de smaak zitten kleine verschillen. De meeste blauwe bessenstruiken worden uiteindelijk ongeveer 125 tot 150 centimeter hoog.
Het zijn decoratieve struiken: door de luchtige vorm, mooie bloempjes, bedauwde blauwe bessen en een mooie rode herfstkleur. Ze zijn buitenbeentjes in de moestuin, en dat heeft alles te maken met de zuurgraad van de grond.
Welke grond heeft de blauwe bes nodig?
Waar andere bekende bessen het best groeien in een neutrale of iets zure grond, eist de blauwe bes een uitgesproken zure grond met een pH van 4,0 tot maximaal 5,5. Daarnaast moet de grond veel humus bevatten, vochtvasthoudend zijn maar tegelijkertijd goed gedraineerd.
De blauwe bes is juist om die reden zeer geschikt voor in een pot: zo kun je haar ook telen op plekken waar de grond niet zuur genoeg is. Gebruik een ruime pot van minimaal 50 liter en vul die met een mengsel van kokosvezel, bladcompost en dennen- of naaldhoutcompost om de zuurgraad te verlagen.
Vroeger turf gebruikt om grond zuurder te maken, maar nu is het advies: beperk het gebruik van turf zo veel mogelijk.
Deze materialen zorgen samen voor een luchtige, humusrijke en zure standplaats. Voeg eventueel wat vermiculiet toe voor het vochtvasthoudend vermogen. Een blauwe bes groeit bij voorkeur in de zon of halfschaduw en staat graag beschut tegen wind.
Hoe verzorg je een blauwe bes in pot?
Water geven is belangrijk; geef bij voorkeur regenwater of anders ontkalkt kraanwater. Je kunt verdamping tegengaan door de grond in de pot te bedekken met cacaodoppen of dennentakken (die hebben een lage tot neutrale pH en verlagen zo de zuurgraad niet).
Geef blauwe bessen vanaf het jaar na planten elk jaar een samengestelde organische fruitmeststof, volgens de aanwijzingen op de verpakking.
Blauwe bessen in een pot zijn iets gevoeliger voor vorst dan bessen in de volle grond. Zet de struik in de winter op een beschutte plaats en bescherm hem tegen storm, hagel en strenge vorst: zet de pot tegen het huis of onder een afdak, of bind wat stro, bladeren en jute om de pot.
Hoe snoei je een blauwe bes?
Een blauwe bes hoeft nauwelijks gesnoeid te worden. Wil je toch snoeien, doe dat dan in de rustperiode tussen eind november en half februari, als het niet vriest:
- Verwijder lelijke, oude en dode takken.
- Snoei takken die naar binnen groeien of kruisende takken weg. Doel: licht en lucht in de struik brengen.
- Lange takken kun je desgewenst met een derde inkorten.
Wil je voor je hele tuin weten wat je wanneer snoeit? Vraag de duurzame snoeikalender gratis aan.
Wanneer oogst je blauwe bessen?
Pluk blauwe bessen als ze rijp zijn: na het paarse stadium worden de bessen donkerblauw met een waslaag, dik, gezwollen en een beetje zacht. Eet of verwerk ze binnen enkele dagen. Blauwe bessen kunnen goed worden ingevroren.
Vooral vogels als merels en eksters vinden rijpe bessen lekker. Bescherm je oogst door een net over de struik te spannen; maak het goed vast zodat een vogel niet in het net verstrikt kan raken.
Welke blauwe bessenrassen zijn er?
- Reka (gemiddeld groot, vroeg ras)
- Pioneer (gemiddeld groot, goede opbrengst)
- Patriot (gemiddeld groot, grote bessen)
- Elisabeth (middelgroot, zeer goede opbrengst)
- Goldtraube 71 (middelgroot, sterk ras met goede opbrengst)
- Sunshine Blue (gemiddeld groot, gedeeltelijk wintergroen maar daardoor iets gevoeliger voor vorstschade)
- Pink Lemonade (een roze blauwe bes die niet te groot wordt en een goede opbrengst geeft)
- Kleine rassen die slechts zo'n 50 centimeter hoog worden en ook geschikt zijn voor wat kleinere potten: Northcountry, Hortblue Petite en Northsky
Over de auteur
Diana Stek is moestuinexpert, auteur en de drijvende kracht achter de website Diana's Mooie Moestuin, waar ze praktische en gedetailleerde teeltinformatie deelt. Ze staat bekend om haar heldere uitleg en grote rassenkennis.
In samenwerking met Groei & Bloei maakte ze twee zaaikalenders en schrijft ze artikelen over moestuinieren en natuurlijke teelt.
Fruit kweken in een pot
Lees alles over fruit kweken in potten: van de juiste potmaat tot oogsten en overwinteren.
Diana heeft ook geschreven over het kweken van aalbes, aardbeien, appel, framboos, kruisbes en vijg in een pot.
Diana Stek
