De beste planten met mooie wintersilhouetten
Waarom je tuin niet 'winterklaar' moet zijn
Anneke Beemer is een groot voorstander van het laten rusten van de tuin in de winter. "Tuinbezitters én hoveniers maken vaak de fout om de tuin 'winterklaar' te maken. Dat betekent alles afknippen en opruimen. Maar door dit te doen, missen we de kans om de winterpracht te ervaren en beschadigen we de biodiversiteit. In de winter hebben insecten en vogels juist behoefte aan schuilplaatsen en voedsel. Afgevallen bladeren, oude stengels en zaadhoofden bieden voedsel en onderdak aan verschillende dieren." Anneke adviseert om de tuin in winterrust te laten: "Laat de natuur zijn gang gaan en geniet van de wintersilhouetten. Planten die in de winter blijven staan, zorgen voor structuur en kunnen een lust voor het oog zijn, zelfs in de koudste maanden."
Tekst (bewerkt): Janneke Klunder
Beeld: Anneke Beemer
Deze acht winterplanten zijn niet alleen mooi, maar dragen ook bij aan de biodiversiteit van je tuin:
1. Betonica officinalis ‘Hummelo’
'Deze wintergroene plant heeft stevige aren die in de winter een fantastisch silhouet vormen. Betonie is bovendien belangrijk voor de biodiversiteit, omdat het een geliefde plant is voor wilde bijen, waaronder de wolbij. Combineer 'Hummelo' met siergras voor een opvallend effect in de tuin.'
Plus: verdraagt diverse omstandigheden, ideaal voor een veranderend klimaat.
Min: kan zich wat uitzaaien
Biodiversiteit: wilde bijen, hommels.
Bloei: paars in juni-juli.
Plek: zon/halfschaduw, droge, goed doorlatende grond.
Hoogte: 30-60 cm.
2. Vernonia baldwinii
'IJzerkruid is een favoriet van Anneke vanwege zijn robuuste uitstraling en het winterbeeld dat het biedt. De zaadpluizen blijven de hele winter aan de plant zitten en vormen een opvallende structuur, zelfs na de bloei.'
Plus: staat stevig, verdraagt droogte en nattigheid.
Min: komt langzaam op gang.
Biodiversiteit: honingbijen, vlinders.
Bloei: paars in augustus-oktober.
Plek: zon/halfschaduw, normale tot vochthoudende grond.
Hoogte: tot 160 cm.
3. Euphorbia characias ‘Humpty Dumpty’
'Deze compactere wolfsmelk is ideaal voor tuinen waar ruimte schaars is. De dikke stengels en grijsgroene bladeren geven je wintertuin structuur en textuur.'
Plus: wintergroen, architectonisch.
Min: niet volledig winterhard, melksap is irriterend.
Biodiversiteit: biedt schuilplaatsen voor insecten.
Bloei: groengeel in april-mei.
Plek: volle zon, goed doorlatende grond.
Hoogte: 60-80 cm.
4. Dipsacus fullonum
'De grote kaardenbol is een prachtige winterplant die na de bloei zijn markante zaadhoofden behoudt, wat zorgt voor een indrukwekkend winterbeeld. Deze plant is sterk en kan zelfs slecht weer en droogte doorstaan.'
Plus: bijzonder winterbeeld, goed voor biodiversiteit.
Min: zaait uit, heeft stekels.
Biodiversiteit: bijen, hommels, puttertjes, insectenschuilplaatsen.
Bloei: violet in juli-september.
Plek: droog, zonnig, zanderige grond.
Hoogte: circa 2 meter.
5. Veronicastrum sibiricum
'De uitgebloeide bloemaren blijven in de winter staan en bieden een prachtig winterbeeld. Deze plant is ideaal voor tuinen die een opgaande groeiwijze nodig hebben.'
Plus: goede combinatieplant, mooi winterbeeld.
Min: verdraagt geen langdurige hitte.
Biodiversiteit: aantrekkelijk voor veel insecten.
Bloei: licht violetblauw in mei-juni.
Plek: zon/halfschaduw, niet te droge grond.
Hoogte: 100-120 cm.
6. Cornus alba ‘Bailhalo
'De koraalrode takken van de Witte Kornoelje brengen kleur in je wintertuin, vooral in combinatie met wintergroene planten zoals varens of Epimedium.'
Plus: meerdere seizoenen interessant, kleurrijke takken.
Min: blad kan verschrompelen bij hitte.
Biodiversiteit: bloemetjes trekken bestuivers, bessen voor vogels.
Bloei: wit in mei-juni.
Plek: zon/halfschaduw, neutrale tot zure grond.
Hoogte: 120-180 cm.
7. Miscanthus sinensis 'Strictus'
'Chinees prachtriet blijft goed rechtop staan en geeft hoogte en structuur aan de beplanting en leent zich fijngeknipt goed als mulch.'
Plus: sierwaarde door de dwarsstrepen, mooi als solitair.
Min: vormt na een aantal jaar een behoorlijke pol en is lastig om te delen.
Biodiversiteit: 's winters een schuilplaats voor insecten, vogels en muizen.
Bloei: zilverachtig roze tot bruin in september-oktober.
Plek: zon. vrijwel iedere grondsoort.
Hoogte: 150-180 cm.
8. Phlomis russeliana
'Dit wintergroene plant heeft niet alleen mooie, gele bloemen in de zomer, maar ook een prachtig winterbeeld met zijn grijsgroene blad en opvallende uitgebloeide bloemen.'
Plus: unieke bloeiwijze, lange winterstructuur.
Min: kan moeilijk bloeien in sommige tuinen.
Biodiversiteit: zaadhoofden bieden schuilplaatsen voor insecten.
Bloei: geel in juni-augustus.
Plek: zon, goed doorlatende grond.
Hoogte: 80-100 cm.
De Tuinexpert
Anneke Beemer is een ervaren tuinontwerpster die gespecialiseerd is in het creëren van tuinen die zowel mooi als ecologisch waardevol zijn. Ze biedt tuinenontwerpen, beplantingsplannen en tuinfotografie aan op haar website.
Meer lezen over tuinsilhouetten?
De tuin een kale bedoening in de winter? Nog zes toppers voor een mooi wintersilhouet.
Het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren
Tuinieren met respect voor de natuur en het klimaat? Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.
#1 voed de bodem en spit liever niet
- Schimmels, bacteriën en bodemdiertjes zorgen voor een gezonde bodem. Planten krijgen daarin een goede start en zijn weerbaarder tegen ziekten.
- Spit zo min mogelijk, zo houd je de bodemstructuur in tact wat belangrijk is voor toe-en afvoer van water & voedingsstoffen.