Afbeelding April op kasteel Hex: tuinbaas Gust is dol op brandnetels

April op kasteel Hex: tuinbaas Gust is dol op brandnetels

In april staat achter in de tuin van kasteel Hex een vat van vijftig liter brandnetelgier te gisten. Tuinbaas Gust Duchamps gebruikt het om zijn bodem en zo de planten op natuurlijke wijze te versterken. Ondertussen brouwt hij compostthee, voedt hij de rozen en legt hij de basis voor een gezond groeiseizoen.

tekst Laurence Machiels
beeld Sandra Verkic
datum 03-04-2023
update 11-07-2026

Bekijk ook alle tuinklussen van april

Op kasteel Hex draaien de tuinwerkzaamheden in april op volle toeren. Paden schoffelen, rozen voeden, netelgier trekken: de basis voor het groeiseizoen wordt nu gelegd.

Grindpaden onkruidvrij houden

"Het onderhoud van de grind- en dolomietpaadjes is vaste prik in april. Als je er vroeg bij bent, scheelt het een pak werk de komende maanden. Een zonnige, droge dag is ideaal om te schoffelen. Ik steek wel eerst de lange penwortels van paardenbloem en distel met een onkruidsteker uit. Als je die alleen maar afschoffelt, schieten ze weer uit."

Brandnetelgier maken

"Van de jonge brandnetels trek ik brandnetelgier. Later voeg ik er ook bladeren van smeerwortel aan toe. Ik vul een vat van vijftig liter met ongeveer een kwart netels en giet daar regenwater op. Dat laat ik vijf tot zes weken gisten. Tijdens het gistingsproces gaat het goedje flink stinken. Als je thuis netelgier maakt, zet je het vat het best achter in je tuin."

"Brandnetelgier is een prima meststof voor bijvoorbeeld tomaten; het stimuleert het bodemleven en is rijk aan sporenelementen zoals silicium en ijzer. Je verspreidt het over je bedden in een verhouding van 1:10: 1 liter gier op 10 liter regenwater."

Doorlevende groenten oogsten

"Qua oogst wordt het nu wat krap. Gelukkig zorgen onze doorlevende groenten ervoor dat we toch het jaar rond verse groenten kunnen oogsten. Met doorlevende selder, roomse kervel en oerprei maak je nu een heerlijke lentesoep."

April op kasteel Hex: tuinbaas Gust is dol op brandnetels

Mulchen tussen de vaste beplanting

"Tussende vaste beplanting strooi ik nu een flinke laag houtschors. Zo'n mulchlaag is het beste middel tegen onkruidontwikkeling. Bijkomende voordelen: de planten zijn beter bestand tegen langdurige droogte en de mulch stimuleert het bodemleven."

Lees meer over mulchen in het artikel over punt 1 van het Groei & Bloei Tienpuntenplan: de bodem is de basis.


Rozen bemesten na de snoei

"Ondanks alle goede zorgen voor de bodem, geef ik de rozen na de snoei toch nog extra voeding. Onder elke struik strooi ik een paar handen vol gedroogde organische mest, gemengd met wat lavameel en kieseriet. Dat werk ik lichtjes in."

"De stikstof uit de organische mest stimuleert meteen de groei, het gesteentemeel (lava) versterkt de plant en het magnesium in de kieseriet bevordert de bloei."

Compostthee brouwen

"We brouwen zowat maandelijks een grote voorraad compostthee; daar hebben we een gespecialiseerde machine voor. Eerst vullen we het vat met helder water, daarna gaat er gezeefde compost in het netje. We voegen wat voedingsstoffen of 'catalyst' toe opdat de micro-organismen zich snel vermenigvuldigen."

"Onderaan het vat zit een half-permeabel membraan waar lucht doorheen wordt geblazen. De compostthee trekt zo'n twaalf uur, daarna verstuiven we hem direct op de planten."

April op kasteel Hex: tuinbaas Gust is dol op brandnetels

Bijenhotel ophangen voor solitaire bijen

"Naast de honingbij leven er in onze tuin tal van solitaire bijen zoals de metselbij, het vosje en de zandbij. Speciaal voor hen hangen we bijenhotels op, waar ze in kunnen nestelen. Zo'n hotel kun je makkelijk zelf maken met stukjes bamboe of de holle stengels van vaste planten. Werk de randen van de 'buisjes' bij met schuurpapier of een ronde vijl, zodat de bijen er hun vleugels niet aan scheuren."

Meer over bijen- en insectenhotels


Werken met natuurlijke hulpstoffen

"In onze ecologische aanpak is er geen ruimte voor conventionele meststoffen of synthetische producten. Alle hulpstoffen die we in Hex gebruiken zijn van natuurlijke oorsprong, met stoffen die van nature in de bodem voorkomen en voor 100% afgebroken worden."

"Een goede compost staat in principe garant voor een complete voeding, maar uit ervaring leerde ik dat sommige planten gebaat zijn bij een extraatje. Mijn favoriete natuurlijke hulpstoffen zijn lavameel, rijk aan silicium en sporenelementen, kieseriet, rijk aan magnesium en ter bevordering van de bloei, vinasse, rijk aan kalium en voor een goede wortelontwikkeling, en zeewierkalk voor calcium."

"Daarnaast gebruiken we plantversterkende middelen zoals extracten van brandnetel, smeerwortel, heermoes, varen, zeewier en knoflook. Die bevatten naast voedingsstoffen ook werkzame stoffen die ziekteverwekkers in de bodem of op de plant aanpakken. Noem het kruidengeneeskunde voor planten."

"Compostthee neemt een bijzondere plaats in bij de plantversterkende middelen, omdat het een heel eigen complex aan micro-organismen bevat. Elke maand spuiten we 800 à 1.200 liter compostthee over de hagen, de rozen, het fruit en de moestuin."

"We hebben ook al met EM, Effectieve Micro-organismen, gewerkt, op basis van boter- en melkzuurbacteriën en melkwei van een biologische geitenboerderij. Dat gaf de tuin wel een heel bijzonder geurtje…"

April op kasteel Hex: tuinbaas Gust is dol op brandnetels Le croc à rosiers


Grond losmaken onder rozenstruiken

"Nu de rozensnoei achter de rug is, maak ik met een kleine drietand de bladspiegel onder de struikrozen vrij van graspollen en onkruid. Die drietand wordt in het Frans le croc à rosiers genoemd. Hij heeft een handige, korte steel, waardoor je meer kracht kunt zetten."

"Ik maak ook de bodem voorzichtig los. Hoewel rozen penwortels hebben die zeer diep wortelen, liggen er ook wortels dicht bij de oppervlakte; die wil ik zo min mogelijk verstoren."


Buxus beschermen tegen schimmelziekte

"We hebben nog altijd veel historische haagjes en snoeivormen van buxus in de tuin. Het is een uitdaging om die gezond te houden. Mijn strategie is om onze buxus stelselmatig met natuurlijke middelen te wapenen tegen schimmelziekten."

"Elke maand geef ik buxus een behandeling met zelfgebrouwen compostthee. De idee daarachter is het concurrentieprincipe: een grotere diversiteit aan goede bacteriën en schimmels geeft ziektekiemen of pathogenen minder kans om zich uit te breiden tot een plaag."

"Als ik buxus snoei, knip of breek ik ook systematisch aangetaste stukken weg. Ik ontsmet de snoeischaar regelmatig."

Ook buxushaagjes? Met de komst van de buxusmot is het plezier er voor veel tuiniers wel af. En is het niet eens tijd voor iets anders? Wat zijn de alternatieven voor buxus?

Afbeelding

Het Groei & Bloei Tienpuntenplan voor klimaatvriendelijk tuinieren

Tuinieren met respect voor de natuur en het klimaat? Alle tuinen van Nederland vormen samen één grote groene oase en daarmee kan iedere tuinier een belangrijke bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.

#1 voed de bodem en spit liever niet

  • Schimmels, bacteriën en bodemdiertjes zorgen voor een gezonde bodem. Planten krijgen daarin een goede start en zijn weerbaarder tegen ziekten.
  • Spit zo min mogelijk, zo houd je de bodemstructuur in tact wat belangrijk is voor toe-en afvoer van water & voedingsstoffen.