Tuinklussen in november: 14 klussen die niet kunnen wachten

In november valt er in de moestuin nog genoeg te oogsten. Kolen, prei, pastinaak en rapen kunnen vaak nog blijven staan, terwijl je knolselderij beter oogst voordat het echt gaat vriezen.

Spruiten en boerenkool worden juist lekkerder na een nachtje vorst: door de kou zetten ze zetmeel om in suikers en smaken de bladeren zoeter. Ook mispels en sleedoornbessen worden na vorst minder wrang.

Aardpeer kun je nu uitgraven. De plant is winterhard: knollen die in de grond blijven zitten, lopen volgend jaar weer uit. Pas wel op, aardpeer kan flink woekeren.

Ook mierikswortel kun je met een riek opgraven. Deze ‘wasabi van Noord-Europa’ is een pittige smaakmaker. Laat je een stuk wortel zitten, dan ben je volgend seizoen weer verzekerd van nieuwe oogst.

Yacon oogst je vóór de vorst. De knollen zijn knapperig en smaken ergens tussen appel en komkommer. Bewaar de broedknolletjes vorstvrij, bijvoorbeeld in een emmer zand in de schuur of op zolder. De teelt lijkt op die van dahlia: in maart pot je ze op en in mei kunnen ze weer de grond in.

Lees ook: Moestuin in november: voorbereidingen voor de winter

4. Plant wintergroene struiken en heesters

November is een prima plantmaand. De grond is vaak nog warm genoeg om goed te wortelen en dankzij de herfstregen hoef je meestal geen water te geven.

Nu veel planten over hun hoogtepunt heen zijn, zie je bovendien goed waar nog ruimte is of waar je iets wilt veranderen. Let wel op: de grond mag niet bevroren of kletsnat zijn. Kijk ook eens vanuit je huiskamer of keuken naar buiten. Kan een plek in de winter wel wat groen gebruiken? Zet daar dan bijvoorbeeld een wintergroene en vroegbloeiende heester. Denk aan:

• Bergthee (wintergroen, geurend én met rode bessen)

• Camelia (bloeit al in februari met witte, roze of rode bloemkleuren)

• Hulst (wintergroen, kan rode bessen dragen)

• Laurierkers (wintergroen, witte bloemen in het voorjaar)

• Rododendron (bloeit in april-mei in alle kleuren)

• Skimmia (wintergroen, met geurende bloemen in het voorjaar)

• Sneeuwbal (bloeit afhankelijk van de soort in winter of voorjaar)

• Taxus (wintergroen, biedt beschutting aan vogels)

Lees ook: Modeste Herwig over 10 rijkbloeiende struiken die je tuin structuur geven

6. Laat bloeiende klimop met rust

Klimop bloeit juist wanneer veel andere planten zijn uitgebloeid. Van september tot november, soms zelfs december, zijn de kleine geelgroene bloemen een belangrijke voedselbron voor bijen, zweefvliegen en vlinders. Brits onderzoek laat zien dat klimop van veertien onderzochte plantensoorten de meeste bestuivende insecten aantrekt.

Laat bloeiende klimop in het najaar dus vooral met rust. Wie klimop voortdurend strak terugsnoeit, geeft de plant weinig kans om bloemen te vormen. Na de bloei verschijnen bovendien bessen die vogels aan het einde van de winter en in het vroege voorjaar van voedsel voorzien.

Lees ook: Waarom klimop nog belangrijker is voor insecten dan we dachten

6. Poot nu je knoflook

Van oudsher wordt knoflook vooral in oktober gepoot, maar met onze steeds warmere najaren kun je dat prima in november doen. De tenen kunnen dan nog wortelen voordat de winter begint, zonder dat ze al te veel bovengronds groeien. Knoflook heeft bovendien kou nodig om mooie bollen te vormen.

Breek een knoflookbol in losse tenen en plant ze met het puntje omhoog in luchtige grond, op ongeveer 10 tot 12 centimeter van elkaar. Meng eventueel wat compost door de grond, maar gebruik geen verse mest. De tenen ontwikkelen voor de winter hun wortels en groeien volgend jaar uit tot nieuwe knoflookbollen.

Er zijn veel verschillende rassen, van mild tot pittig en van kleine tot juist grote tenen. In ons artikel over Spaanse knoflook lees je meer over rassen, smaakverschillen en waar je op kunt letten bij je keuze.

Lees ook: Hoe kweek je knoflook? Tips voor een goede oogst

7. Plant je bloembollen op een natuurlijke manier

7. Plant je bloembollen op een natuurlijke manier

Groei & Bloei-lid Lily de Boer maakte van 10.000 m² landbouwgrond een oase voor plant en dier. Ze is tuinontwerper, geeft workshops en was een van de winnaars van de tuinprijs van Groei & Bloei: Beste Levende Tuin 2025. Haar tips die je tuinleven makkelijker maken.

Wacht op een zonnige herfstdag. Slenter dan naar buiten met je nieuwe biologische bloembollen onder de arm. Je kan ze in de border gooien à la Jacqueline van der Kloet, maar de kans er eentje over het hoofd te zien is dan groot. Dat werkt alleen goed bij nieuwe borders.

Je wil zoveel mogelijk kleur voor jou en voedsel voor de eerste uitvliegers, dus kniel neer en plant je voorjaarsbollen in groepjes van verschillende grootte met af en toe een solitaire bloem voor het natuurlijke effect.

Gif wil je niet op je bollen, ook al is dat goedkoper en de keus nog groter. Laten we de biobollenboer een handje helpen, zo maken we de wereld een stukje mooier.

8. Hark bladeren onder zuurminnende planten

Als je geen ruimte hebt voor een stapel bladeren, kun je het blad ook rustig onder bomen en heesters harken. Rododendrons en hortensia’s zijn er dol op. Je zult zien: in het voorjaar is de berg al aardig geslonken en barst het van het leven. Het houdt ook goed vocht vast. Deze zomer hebben we weer gezien hoe noodzakelijk dat was.

9. Verzamel herfstbladeren voor compost

Is het eenmaal november, dan begint het ‘schatgraven’. Ik kan niet wachten op die dwarrelende blaadjes: puur goud. Hark al de blaadjes van het gazon en de paden bij elkaar.

Ja, harken, ja! Geen lawaaiige bladblazer, je zal maar een in winterslaap gevallen rupsje zijn of een overprikkelde buurvrouw hebben... En elke drie dagen opnieuw harken, tot ver in december. Gratis workout, je hoeft dan niet naar die stinkende sportschool.

Gooi het blad op een hoop in een rommelig schaduwrijk hoekje van je tuin en besef dat daar jouw toekomstige aarde ligt: bladaarde vol leven.

10. Stek fruitstruiken

Wil je meer van je favoriete fruitstruiken? Rode en witte aalbessen kun je eenvoudig stekken, maar ook vijgen laten zich goed vermeerderen.

Kies stevige, jonge takken van gezonde struiken die goed vrucht hebben gedragen. Maak stekken van 20 tot 30 centimeter en zet die in (een pot met) grond.

Controleer in het voorjaar welke stekken wortels hebben gevormd. Plant ze op voldoende afstand van elkaar, zodat ze kunnen uitgroeien tot struikjes.

Het jaar daarop geef je ze een definitieve plek. Vijgenstekken hebben soms wat meer tijd nodig om te wortelen. Laat die zo nodig wat langer in hun pot staan.

11. Plant rozen met kale wortel

Dit is de tijd om rozen te planten, vooral rozen met kale wortel. De wortels kunnen zich voor de winter al wat vestigen, waardoor de roos in het voorjaar een voorsprong heeft.

Geef je rozenstruik genoeg ruimte. Maak de grond los tot 60 centimeter diep en werk daar kalk doorheen, zodat de wortels diep kunnen groeien, maar plant de wortel zelf niet diep. Wat koemest rond de plant helpt de roos goed op gang.

Lees ook: Kale wortel, sterke start: zo plant je rozen

12. Zaai alvast lathyrus

Ja, lathyrus kun je prima al in november zaaien. De zaden hebben een harde zaadhuid en profiteren van een winter buiten. Bij de eenjarige lathyrus levert vroeg zaaien bovendien stevige planten op die vroeg bloeien en lange bloemstelen maken. De vaste soorten kiemen in het voorjaar en komen daarna ieder jaar terug. In onze webshop staan wel twintig soorten. Dit zijn drie favorieten van Groei & Bloei-lezers:

1. Lathyrus-mengsel (Lathyrus odoratus): de klassieke eenjarige, geurend en kleurrijk, met lange bloemstelen. Koop Lathyrus-mengsel (Lathyrus odoratus) in de webshop
2. Aardaker (Lathyrus tuberosus): meerjarig, inheems, met rozerode bloemen. Koop Aardaker (Lathyrus tuberosus) in de webshop
3. Boslathyrus (Lathyrus sylvestris): meerjarige klimmer met zachtroze bloemen, tot circa 2 meter hoog. Koop Boslathyrus (Lathyrus sylvestris) in de webshop

Lezen: Lathyrus zaaien? Je kunt al in het najaar beginnen

13. Leg nu een bloemenweide aan

Een weide vol klaprozen, waar het gonst van de bijen, hommels en vlinders. Oktober en november zijn goede maanden om zelf een bloemenweide aan te leggen, bij voorkeur op een voedselarme bodem. Kies een zaadmengsel met inheemse soorten die passen bij jouw grond. Grote ratelaar is een waardevolle toevoeging: die onderdrukt de groei van grassen, zodat bloemen meer ruimte krijgen.

Eenmaal aangelegd vraagt een bloemenweide minder onderhoud dan een gazon. Helemaal niets doen is er niet bij: je moet gericht maaien en het maaisel afvoeren om de bodem schraal te houden. Maai nooit alles tegelijk, zodat insecten altijd een schuilplek houden.

Lees ook: Een bloemenweide aanleggen? Het najaar is het moment

14. Maak nieuwe planten met wortelstek

Meer planten kopen is makkelijk, maar zelf vermeerderen is goedkoper én leuker. November is een goede maand om wortelstek te nemen. Veel vaste planten zijn nu in rust en hebben hun energie opgeslagen in de wortels. Onder andere anemonen, kogeldistels, sleutelbloemen, zonnehoed en acanthus kun je op deze manier vermeerderen.

Graaf de plant voorzichtig uit en knip enkele stevige wortels af, maximaal een derde van het totaal. Zet de plant terug en snijd de wortels in stukjes van ongeveer 5 centimeter. Steek ze rechtop in potjes met stekgrond, met de bovenkant gelijk aan de grond. Zet de potjes koel, licht en vorstvrij. In het voorjaar groeien er nieuwe planten uit.

Lees ook: Maak een wortelstek: gratis nieuwe planten uit een stukje wortel

15. Breng compost aan op je moestuinbedden

November is een ideaal moment om je moestuinbedden van compost te voorzien. De Britse moestuinier Charles Dowding, bekend van zijn no-dig-methode, adviseert om jaarlijks een laag van zo'n 2 tot 3 centimeter rijpe compost aan te brengen. Niet onderspitten, maar gewoon boven op de grond leggen. De compost werkt als een mulchlaag die de bodem beschermt, onkruidgroei beperkt en vocht vasthoudt.

Ondertussen gaan wormen en andere bodemorganismen aan het werk. Ze verwerken de organische stof en maken voedingsstoffen beschikbaar voor je planten. Regen en vorst zorgen ervoor dat de compost steeds fijner wordt. Zo ligt er in het voorjaar een mooie, vruchtbare laag waarin je direct kunt zaaien en planten, zonder eerst te hoeven spitten.

En verder doen in november

• Maak een verlanglijstje voor je nieuwe zadenbestelling.

• Koppel de tuinslang af en sluit de buitenkraan af.

• Splits rabarber om deze te vermeerderen. Plant uit met genoeg tussenruimte.

• Maak een knabbelkrans voor de tuinvogels, met wintergroen en op takjes gestoken appeltjes, bessen en ander fruit.

• Snoei de herfstframboos tot kniehoogte.

• Staat een struik of boom op de verkeerde plek? Verplaats ’m nu. Het komt aan op twee dingen: het juiste moment en een flinke wortelkluit.

• Zet zinken en metalen teilen, emmers, gieters en potten ondersteboven. Zo komt er geen water in te staan. Dat zet bij vriezen namelijk uit en beschadigt dan de naden.

• Plant nu een fruitboom. Zorg dat je hem niet dieper plant dan hij bij de kweker stond, anders krijgen de wortels te weinig zuurstof.

Nog meer tuinklussen?

Bekijk alle tuinklussen voor november hier